Gezond en fit voor uw operatie

• Snel naar

Over gezond en fit voor uw operatie

Binnenkort krijgt u een operatie. Dat kan zwaar zijn voor uw lichaam. U heeft kracht en energie nodig om te herstellen. Daarom is het goed om zo fit mogelijk te zijn. Kleine veranderingen in uw leefstijl helpen al.

Wat is leefstijl?

Leefstijl is hoe u elke dag leeft. Het gaat over:

• Voeding: wat u eet en drinkt
• Beweging: hoeveel u beweegt
• Slaap: hoeveel en hoe goed u slaapt
• Ontspanning: hoe u ontspant en rust neemt
• Verbinding: contact met anderen en tijd voor uzelf
• Middelen: roken/vapen, alcohol, drugs en medicijnen

Een gezonde leefstijl helpt uw lichaam en uw hoofd. U voelt zich fitter en herstelt sneller.

Waarom nu al beginnen?

Als u voor de operatie gezonder leeft, heeft u daar ook tijdens en na de operatie voordeel van. U kunt de operatie beter aan en voelt zich sterker. En na de operatie kunt u gezonder leven makkelijker volhouden.

Wat kunt u zelf doen?

U hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Kies iets dat bij u past. Begin klein. 

Weet u niet waar u moet beginnen? Vraag gerust om hulp in het ziekenhuis. Uw arts, verpleegkundige, fysiotherapeut of diëtist kan meedenken. En zoek steun bij de mensen in uw omgeving.

Het helpt om op te schrijven wat u wilt doen, bijvoorbeeld: 

• “Na elke lunch loop ik 15 minuten.”
• “Als tussendoortje neem ik fruit of ongezouten noten.”
• “Ik leg mijn telefoon een uur voor het slapen weg.”

Lukt het niet? Maak de stap kleiner. Gaat het goed? Doe dan iets meer. 

Voeding

Gezond eten helpt u sneller te herstellen. U krijgt meer energie en voelt zich fitter. Hierdoor kunt u sneller uw dagelijkse dingen weer doen. Voor uzelf én voor uw dierbaren. 

Voor een operatie heeft u extra eiwitten nodig. Eiwitten zijn bouwstoffen. Ze houden uw spieren sterk en helpen wonden genezen. Vraag aan uw arts of diëtist hoeveel eiwit u nodig heeft.  

Op voedingscentrum.nl vindt u voorbeelden van recepten met veel eiwitten. 

Uw lichaam heeft ook verschillende vitamines, mineralen en vezels nodig. Die krijgt u binnen door gevarieerd te eten. Dus niet elke dag hetzelfde.  

Tips voor gezond eten:  

• Eet veel eiwitten: vlees, vis, eieren, melk(producten), tofu, noten, bonen en vleesvervangers. Eet bijvoorbeeld kipfilet, pindakaas of een eitje op brood. Of een bakje kwark als tussendoortje. 
• Eet elke dag 2 stuks fruit en 250 gram groente (5 opscheplepels). 
• Kies volkoren brood, pasta of rijst. 
• Voeg geen extra zout toe aan uw eten. 
• Drink 1,5 tot 2 liter water of thee per dag (ongeveer 8 glazen).  

Valt u af zonder dat u dat wilt? Dan krijgt u misschien te weinig goede voeding binnen. 
Op voedingscentrum.nl vindt u tips en voorbeelden over gezond eten.  

Heeft u aangepaste voeding of volgt u een dieet? Neem dan contact op met uw arts of diëtist. 

Beweging

Veel stilzitten is niet goed, zeker niet in de periode voor een operatie. Bewegen geeft u energie en maakt uw lijf sterker. Het helpt u sneller herstellen.  

Bewegen is meer dan sporten. Wandelen, fietsen, tuinieren, schoonmaken of dansen tellen ook. Kunt of mag u (tijdelijk) niet lopen? U kunt ook zittend bewegen. Bijvoorbeeld met zitoefeningen of zityoga.  

Weet u niet wat u in uw situatie mag of kan doen? Vraag het aan uw arts of fysiotherapeut.   

Tips om in beweging te blijven voor uw operatie: 

• Beweeg elke dag minimaal 30 minuten actief. Dat betekent dat u tijdens de beweging sneller gaat ademhalen en uw hart sneller klopt. Kies een manier die u leuk vindt. Verdeel het over de dag: bijvoorbeeld 3 keer 10 minuten wandelen.  
• Zit niet lang stil. Sta elk half uur even op. 
• Doe 2x per week oefeningen of activiteiten voor uw spieren en botten. Dit kan met krachttraining thuis, buiten of in de sportschool. Ook traplopen, dansen of fietsen maken uw spieren sterker. 
• Beweeg samen met een vriend(in) of familielid. Dat is leuker en makkelijker vol te houden. 

In veel gemeenten kan een buurtsportcoach u helpen met tips of activiteiten in de buurt. Vraag ernaar bij uw huisarts, fysiotherapeut of gemeente. 

Kijk op thuisarts.nl/gezond-leven/ik-wil-gezond-bewegen voor informatie over gezond bewegen. 

Slaap

Goed en genoeg slapen verbetert uw weerstand. Dat is belangrijk voor een operatie en tijdens uw herstel. Probeer goed uitgerust te zijn voor uw operatie.  

Wilt u graag uw nachtrust verbeteren? Probeer één of meer van deze tips: 

• Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op. 
• Ga elke dag een uur naar buiten. 
• Zorg dat uw slaapkamer rustig, koel (16-18 graden) en donker is. 
• Leg uw telefoon, tablet of computer een uur voordat u gaat slapen weg. 
• Drink ’s avonds geen alcohol of cafeïne (koffie, energiedrank, cola). 

Slaapt u slecht door spanning voor de operatie? Overdag bewegen of ontspannen helpt.  

Kijk op thuisarts.nl/slecht-slapen/ik-wil-beter-slapen voor meer tips en informatie. Of ga aan de slag met oefeningen via mentaalvitaal.nl/nieuws/snel-beter-in-je-vel-informatie.  

Middelen

Roken/vapen, alcohol en drugs voor een operatie geven meer kans op problemen. Bijvoorbeeld ontstekingen, in de war zijn of wonden die langzaam genezen. Stop daarom zo vroeg mogelijk vóór de operatie.  

De meeste mensen stoppen makkelijker met hulp. Vraag uw (huis)arts om advies. Vertel ook aan mensen om u heen dat u stopt. Vraag of ze u helpen of ook stoppen. Zo is het makkelijker vol te houden.  

Hulp en tips: 

• Alcohol: bedenk wat u kan helpen als u zin krijgt in een drankje. Kunt u iets anders doen op die momenten? Op alcoholinfo.nl vindt u tips om te stoppen of minder te drinken. 
• Roken/vapen: stoppen is niet makkelijk, maar heeft altijd zin. Ook vlak voor de operatie. Vraag hulp aan uw (huis)arts of bel de Stoplijn: 0800-1995. Maak uw eigen stopplan via ikstopnu.nl. Gebruik bijvoorbeeld hulpmiddelen zoals nicotinepleisters. 
• Drugs: gebruikt u drugs? Vertel dit aan uw arts. Drugs hebben invloed op uw operatie en medicijnen. Op drugsinfo.nl vindt u professionele hulp in de buurt. 

Medicijnen 

Gebruikt u medicijnen? Overleg met uw arts of u die mag blijven nemen voor en na de operatie. Medicijnen kunnen invloed hebben op uw operatie, maar ook op uw slaap of voeding. 

Ontspanning

Bent u zenuwachtig voor de operatie? Dat is normaal. Ontspannen helpt u om beter te slapen en zich fitter te voelen. Bedenk wat u helpt om te ontspannen. 

Dit kunt u doen: 

• Lees de informatie over de operatie rustig door. Begrijpt u iets niet? Vraag uw arts of verpleegkundige om uitleg. 
• Praat met uw partner, vrienden of familie over hoe u zich voelt. 
• Doe elke dag iets om te ontspannen. Op een manier die bij u past. Bijvoorbeeld de natuur in, muziek luisteren of sporten.  
• Probeer een ademhalingsoefening, meditatie, yoga of mindfulness. Op mentaalvitaal.nl leest u hier meer over.  

Op thuisarts.nl/gezond-leven staan nog meer tips om te ontspannen. 
Blijft u veel stress voelen? Bel uw huisarts. Die kan u helpen of doorverwijzen. 

Verbinding

Steun van anderen kan helpen om positief te blijven, zeker in een spannende tijd. Goed voor uzelf zorgen is ook belangrijk. Sta af en toe stil bij wat u goed doet. Wat geeft u rust of energie?  

Dit kunt u doen: 

• Vraag iemand mee naar afspraken in het ziekenhuis. Wie kan dat zijn? 
• Bedenk wat anderen voor u kunnen doen. Denk na over hulp na uw operatie. Bijvoorbeeld iemand die boodschappen doet of voor u kookt. 
• Veel mensen praten graag met anderen die hetzelfde meemaken. Weet u niet goed met wie u kunt praten? Kijk op patiëntenfederatie.nl of er een patiëntenorganisatie is voor uw ziekte of situatie.  
• In sommige gemeenten zijn maatjesprojecten. Een maatje is een vrijwilliger die u helpt en met u meedenkt. Zo staat u er niet alleen voor. Kijk op maatjesgezocht.nl. 

Lees ook de informatie Gezond en fit in het ziekenhuis en Gezond en fit na uw operatie voor een zo goed mogelijk herstel na uw operatie.