Gezond en fit na uw operatie

• Snel naar

Over gezond en fit na uw operatie

Na een operatie heeft u tijd nodig om te herstellen. Een gezonde leefstijl helpt daarbij. Zo kunt u sneller weer doen wat u belangrijk vindt. Thuis, op uw werk of met vrienden. Gezond leven verkleint ook de kans op nieuwe gezondheidsproblemen. 

Wat is leefstijl?

Leefstijl is hoe u elke dag leeft. Het gaat over:

• Voeding: wat u eet en drinkt
• Beweging: hoeveel u beweegt
• Slaap: hoeveel en hoe goed u slaapt
• Ontspanning: hoe u ontspant en rust neemt
• Verbinding: contact met anderen en tijd voor uzelf
• Middelen: roken/vapen, alcohol, drugs en medicijnen

Een gezonde leefstijl helpt uw lichaam en uw hoofd. U voelt zich fitter en herstelt sneller.

Hoe houdt u gezonde gewoontes vol?

Maak gezonde keuzes onderdeel van uw dag. Zo worden ze vanzelf een gewoonte. Kijk wat bij u past.
Het helpt om op te schrijven wat u wilt doen, bijvoorbeeld:

• “Na het avondeten ga ik 15 minuten wandelen.”
• “Als tussendoortje neem ik fruit of ongezouten noten.”
• “Ik leg mijn telefoon een uur voor het slapen weg.”

Soms lukt het niet. Dat is oké. Zet elke dag een kleine stap.
Kijk ook naar wat goed gaat en deel dat met anderen. Dat geeft energie en helpt u om door te gaan.

Voeding

Gezond eten helpt uw lichaam herstellen. In de eerste weken na de operatie heeft u extra eiwitten en energie nodig. Eiwitten helpen bij het genezen van wonden en het opbouwen van spieren. 

Eet tijdens uw herstel bij elke maaltijd iets met veel eiwitten. Vraag aan uw verpleegkundige of diëtist hoeveel eiwit u nodig heeft. 
Op voedingscentrum.nl vindt u voorbeelden van recepten met veel eiwitten.

Uw lichaam heeft ook vitamines, mineralen en vezels nodig. Die krijgt u binnen door gevarieerd te eten. Dus niet elke dag hetzelfde. 

Tips voor gezond eten:  

• Eet veel eiwitten: vlees, vis, eieren, melk(producten), tofu, noten, bonen en vleesvervangers. Eet bijvoorbeeld kipfilet, pindakaas of een eitje op brood. Of een bakje kwark als tussendoortje. 
• Eet elke dag 2 stuks fruit en 250 gram groente (5 opscheplepels). 
• Kies volkoren brood, pasta of rijst. 
• Voeg geen extra zout toe aan uw eten. 
• Drink 1,5 tot 2 liter water of thee per dag (ongeveer 8 glazen).  

Kijk op voedingscentrum.nl voor meer tips en voorbeelden over gezond eten. 

Heeft u weinig eetlust na uw operatie? Eet dan elke 2 tot 3 uur iets kleins. Eet rustig en kauw goed. Valt u af of lukt het eten niet goed? Neem contact op met een diëtist bij u in de buurt. 

Beweging

Rust is belangrijk, maar bewegen ook. Bewegen geeft energie en helpt u om weer kracht te krijgen. Het vermindert ook pijn.  

Kunt of mag u (tijdelijk) niet lopen? U kunt ook zittend bewegen. Bijvoorbeeld met zitoefeningen of zityoga. Overleg wat u mag en kunt doen. Luister daarbij goed naar uw lichaam.  

Heeft u pijn, ongemak of twijfelt u? Vraag advies aan uw arts, verpleegkundige of fysiotherapeut.  

Zo bouwt u bewegen rustig op: 

1. Begin simpel. Doe lichte oefeningen in uw bed of op een stoel.  
2. Probeer kleine taken in huis, zoals de was opvouwen of de planten water geven.  
3. Loop korte stukjes. Probeer elke dag iets verder te wandelen. 
4. Gaat het goed? Probeer dan weer te fietsen of boodschappen te doen.  
5. Vraag uw arts of fysiotherapeut wanneer u krachtoefeningen kunt doen of mag sporten. 
6. Wanneer u kunt werken, hangt af van uw operatie en werk. Bespreek dit met uw (bedrijfs)arts of fysiotherapeut. 

Bent u hersteld? Blijf bewegen. Dat helpt om fit en positief te blijven: 

• Probeer elke dag minimaal 30 minuten actief te bewegen, zoals wandelen of fietsen. Dat betekent dat u tijdens de beweging sneller gaat ademhalen en uw hart sneller klopt.  
• Doe 2x per week oefeningen of activiteiten voor uw spieren en botten. Dit kan met krachttraining thuis, buiten of in de sportschool. Ook traplopen, dansen of fietsen maken uw spieren sterker. 

In veel gemeenten kan een buurtsportcoach u helpen met tips of activiteiten in de buurt. Vraag ernaar bij uw huisarts, fysiotherapeut of gemeente.  

Kijk op thuisarts.nl/gezond-leven/ik-wil-gezond-bewegen voor informatie over bewegen.

Slaap

Slaap helpt uw lichaam herstellen en geeft energie. Na een operatie slaapt u soms minder door pijn of spanning. Dat is normaal. 

Voor uw herstel is het goed om 7 tot 9 uur per nacht te slapen. Of meer, als u dat nodig hebt. Lukt dit niet? Neem dan overdag extra rust. 

Probeer deze tips om beter te slapen: 

• Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op. 
• Ga elke dag een uur naar buiten. 
• Zorg dat uw slaapkamer rustig, koel (16-18 graden) en donker is. 
• Leg uw telefoon, tablet of computer een uur voordat u gaat slapen weg. 
• Drink ’s avonds geen alcohol en cafeïne (koffie, energiedrank, cola). 

Let ook na uw herstel op uw slaap. Goed slapen is goed voor uw lichaam én uw hoofd.  

Kijk voor meer tips op thuisarts.nl/slecht-slapen/ik-wil-beter-slapen. Of ga aan de slag met oefeningen via mentaalvitaal.nl/nieuws/snel-beter-in-je-vel-informatie 

Middelen

Bent u voor de operatie gestopt met roken/vapen? Of met alcohol of drugs? Goed gedaan! Ook na de operatie is het beter om niet te roken. Drink ook geen alcohol of heel weinig. En gebruik geen drugs. Zo herstelt u beter. En genezen uw wonden sneller.  

Roken/vapen, alcohol en drugs kunnen ook gevaarlijke bijwerkingen geven met medicijnen. Bijvoorbeeld een hoge bloeddruk. 

Veel mensen vinden stoppen makkelijker met hulp. Vraag uw (huis)arts om advies. Online kunt u ook informatie vinden: 

• Roken: kijk op ikstopnu.nl. Of bel met de gratis Stoplijn (0800-1995). 
• Alcohol: wilt u stoppen of minder alcohol drinken? Kijk op alcoholinfo.nl. 
• Drugs: op drugsinfo.nl vindt u professionele hulp in de buurt.  

Tips om te minderen of vol te houden: 

• Denk eens na over wat het u oplevert. Voelt u zich fitter? Bespaart u geld?  
• Bedenk wat u kunt doen als u zin krijgt in een sigaret of drankje. Bijvoorbeeld: “Als ik zin krijg, loop ik een rondje of bel ik iemand.” 
• Vraag steun van uw partner, vrienden of familie. Samen stoppen is makkelijker. 

Ontspanning

Herstellen kost tijd en energie. De ene dag gaat het beter dan de andere. Rust in uw hoofd en lichaam helpt om te herstellen. Ontspanning vermindert stress en helpt bij slapen en concentratie.

Tips voor ontspanning: 

• Wissel beweging en rust af. Bouw activiteiten langzaam op. Voelt u zich moe? Neem een pauze.  
• Doe elke dag iets om te ontspannen. Op een manier die bij u past. Bijvoorbeeld de natuur in, muziek luisteren of sporten.  
• Probeer een ademhalingsoefening. Of meditatie, yoga of mindfulness. Op mentaalvitaal.nl leest u hier meer over.  

Maakt u zich zorgen of piekert u veel? Praat erover met uw huisarts. Die kan u helpen of doorverwijzen.

Verbinding

Na een operatie kan het zijn dat u minder mensen ziet. Uw lichaam kan anders aanvoelen. Of u heeft minder vertrouwen in wat u kunt. Steun van anderen helpt.  

Denk na over wat u belangrijk vindt. Wat geeft u rust of energie? En wie kan u helpen?  

Zo kunt u ermee aan de slag: 

• Neem tijd voor uzelf. Doe elke dag iets wat u blij maakt of energie geeft.  
• Vraag mensen in uw omgeving om u te helpen. Bijvoorbeeld met boodschappen, koken of bewegen. U hoeft het niet alleen te doen. 
• Praat met familie en vrienden of met iemand die hetzelfde heeft meegemaakt. Delen wat u voelt, geeft rust. Kijk op patiëntenfederatie.nl of er een patiëntenorganisatie is voor uw ziekte of situatie.  
• Wilt u meer contact met andere mensen? Of ervaart u gevoelens van eenzaamheid? Kijk op thuisarts.nl/eenzaamheid voor tips en hulp.  
• In sommige gemeenten zijn maatjesprojecten. Een maatje is een vrijwilliger die u helpt en met u meedenkt. Zo staat u er niet alleen voor. Kijk op maatjesgezocht.nl. 

Lees ook de informatie Gezond en fit voor uw operatie en  Gezond en fit in het ziekenhuis voor een zo goed mogelijk herstel na uw operatie.