Hersenoperatie bij een tumor

Over hersenoperatie bij een tumor

Uw neuroloog heeft een tumor in uw hersenen gevonden. Daarom krijgt u binnenkort een operatie aan uw hoofd. Dit heet een craniotomie. De neurochirurg voert de operatie uit. Een neurochirurg is een arts die operaties doet aan de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen. U blijft voor deze operatie ongeveer 3 dagen in het ziekenhuis.

In deze folder leest u:

• wat de operatie is
• welke uitslagen er mogelijk zijn van het onderzoek naar de tumor
• welke behandeling u daarna kunt krijgen

Wat is een hersentumor?

Er zijn verschillende soorten hersentumoren. Een hersentumor kan goedaardig of kwaadaardig zijn.

Sommige tumoren ontstaan uit het hersenvlies. Deze tumoren heten meningeomen. Ze zijn meestal goedaardig en groeien langzaam. Daardoor ontdekken we deze tumoren vaak pas laat.

Een ander soort tumoren ontstaat in de hersenen zelf. Deze tumoren heten gliomen.

Soms zit er ergens anders in het lichaam een kwaadaardige tumor. Deze tumor kan uitzaaien naar de hersenen. Dit heet een hersenmetastase.

Uw artsen hebben u verteld wat voor soort tumor u (mogelijk) heeft.

Welke klachten krijgt u door een hersentumor?

Een hersentumor kan allerlei klachten geven. Welke klachten u krijgt, ligt aan de plek waar de tumor in de hersenen zit.
Klachten kunnen komen door de groei van de tumor zelf. Hierdoor kan er veel druk in uw hoofd ontstaan.
U kunt ook klachten hebben omdat de tumor tussen gezond hersenweefsel zit of dit gezonde hersenweefsel wegduwt.

Klachten die u kunt krijgen door de tumor, zijn bijvoorbeeld:

• hoofdpijn
• epilepsie
• problemen met praten (spraak- of taalstoornissen)
• niet goed kunnen bewegen van een hand, arm of been
• problemen in het geheugen en denken

Wat is het doel van de hersenoperatie?

Met deze operatie willen we zoveel mogelijk van de tumor weghalen. Hoeveel de arts kan verwijderen, hangt af van de plaats van de tumor en het soort tumor. Uw arts heeft dit met u besproken.

Hoe gaat de voorbereiding op de hersenoperatie?

Preoperatieve spreekuur

Voor de operatie gaat u naar het preoperatieve spreekuur (POS). We plannen deze afspraak met de anesthesioloog zo snel mogelijk. Een anesthesioloog is een arts die veel weet van verdoving en pijnstilling.

Tijdens het spreekuur bespreekt de anesthesioloog met u:

• welke ziektes en behandelingen u in het verleden heeft gehad
• welke medicijnen u gebruikt
• welke medicijnen u nog mag innemen op de dag van de operatie tot wanneer u nog mag eten en drinken op de dag van de operatie

De anesthesioloog doet ook een kort lichamelijk onderzoek. Soms is extra onderzoek nodig, zoals:

• een bloedonderzoek
• een ECG (hartfilmpje)
• een foto van de borstkas

Soms doet een andere arts deze onderzoeken.

De anesthesioloog geeft u verder uitleg over demogelijkheden voor verdoving en pijnstilling tijdens de hersenoperatie.

Medicijnen

• Door een hersenoperatie kuntu een zwelling in de hersenen krijgen. Dit heet hersenoedeem.
  Daarom begint u voor de operatie met een medicijn dat de zwelling vermindert. U krijgt dit medicijn op de verpleegafdeling. Dit medicijn heet dexamethason. Misschien gebruikt u dit medicijn al.
  U krijgt daarbij soms ook een maagbeschermer. Na de operatie bouwen we deze medicijnen weer af.
• Gebruikt u bloedverdunners? Dan bespreekt de neurochirurg met u hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen.
• U start tijdens de opname met fraxiparine om trombose te voorkomen. U krijgt hiervoor een kleine prik in de buik.

MRI

U krijgt voor de operatie een MRI van uw hersenen. Bij dit onderzoek ligt u in een scanapparaat met een sterke magneet.

Het apparaat maakt duidelijke 3D-beelden van uw hersenen. Door deze scan ziet de arts precies waar de tumor zit.

Op de dag na de operatie krijgt u soms een nieuwe MRI.

Hoe gaat de opname in het ziekenhuis voor de hersenoperatie?

Op de opnamedag spreekt u met de verpleegkundige en de zaalarts. De verpleegkundige legt uit hoe u zich voorbereidt op de operatie. U kunt hierbij vragen stellen. U krijgt een polsbandje met uw naam, geboortedatum en afdeling. Als de arts het nodig vindt, nemen we nog bloed af.

De tijd van de operatie staat nooit helemaal vast. Soms duren andere operaties langer of komt er een spoedoperatie tussendoor. U moet dan wachten.

De verpleegkundige brengt u naar de operatiekamer als u aan de beurt bent voor uw operatie. De verpleegkundige van de operatiekamer sluit u aan op de apparatuur en brengt een infuus (slangetje) in.
Via het infuus krijgt u medicijnen tijdens de operatie. Met de apparatuur controleren we hoe het met u gaat.

Hoe gaat de hersenoperatie?

• Als u slaapt door de narcose, zet de arts uw hoofd vast in een speciaal frame. Daardoor kan uw hoofd niet bewegen tijdens de operatie.
• Daarna scheert de arts alleen het stukje haar weg waar hij/zij gaat opereren.
• De arts maakt een snee in de huid, zodat de schedel zichtbaar wordt.
• Daarna zaagt de arts een luikje uit de schedel en haalt dit tijdelijk weg. Zo kan de arts de hersenen zien en de tumor zo goed mogelijk weghalen.
• Na het verwijderen van de tumor plaatst de arts het luikje weer terug. De arts zet het vast met kleine plaatjes en schroefjes. Deze plaatjes en schroefjes blijven zitten.
• De arts maakt daarna de huid weer dicht met hechtingen.

U krijgt tijdens de operatie verschillende infusen voor medicijnen. Ook krijgt u zuurstof.
Soms geven we u een urinekatheter. Een urinekatheter is een slangetje dat urine (plas) vanuit de blaas afvoert.

Hoe gaat het na de hersenoperatie?

Direct na de operatie

Na een operatie aan de grote hersenen houden we u 6 uur extra goed in de gaten. Dit kan op onze verkoever (uitslaapkamer), de Intensive Care of de Neuro Care afdeling.

• Gaat u na de operatie naar de verkoever? Dan komt u meestal aan het begin van de avond terug naar de verpleegafdeling Neurochirurgie.
• Gaat u naar de intensive care of Neuro Care afdeling? Dan blijft u daar tot de volgende ochtend. Daarna gaat u terug naar de verpleegafdeling Neurochirurgie.

Na een operatie aan de kleine hersenen gaat u altijd naar de Intensive Care. U komt dan de volgende ochtend naar de verpleegafdeling.

Verzorging op de verpleegafdeling

Heeft u een drukverband? Dan verwijderen we dit na 1 dag.
Kunt u goed bewegen? Dan halen we de urinekatheter eruit.
Drinkt u genoeg? Dan halen we het infuus weg.

De verpleegkundige controleert regelmatig:

• uw bloeddruk
• uw hartslag (via de pols)
• hoeveel zuurstof in uw bloed zit
• uw ademhaling
• uw temperatuur
• uw kracht
• uw bewustzijn
• de reactie van uw pupillen

Klachten en herstel

Na de operatie kunt u even kwijt zijn waar u bent en waarom u in het ziekenhuis bent. Dit gaat meestal vanzelf over.
Ook kunt u pijn bij de wond en hoofdpijn hebben. U krijgt medicijnen tegen de pijn.
Soms wordt uw gezicht dikker. Dit kan vervelend voelen als u praat of kauwt.

Hoe minder klachten u heeft, hoe meer u mag gaan bewegen. Een fysiotherapeut en een verpleegkundige begeleiden u hierbij.
Na 3 dagen mag u uw haren wassen en voorzichtig droogdeppen. Elke dag komt de zaalarts bij u langs om de wond te controleren en te kijken hoe het met u gaat.

Naar huis

We bespreken met u wanneer u naar huis mag. U blijft voor deze operatie ongeveer 3 dagen in het ziekenhuis.

Adviezen voor thuis na een hersenoperatie

• Wees voorzichtig met de wond
  De wond mag tijdens het douchen kort nat worden. Maak deze droog door zacht te deppen.
• U mag uw haren 3 dagen na de operatie wassen. Gebruik hiervoor een milde shampoo, zoals babyshampoo of Neutral.

Wanneer moet u bellen met het ziekenhuis?

• als de wond pijn doet, rood of warm is
• wanneer er vocht uit de wond lekt
• als u binnen 2 weken na de operatie koorts krijgt hoger dan 38.5°C
• als de lichamelijke klachten die u voor de operatie al had erger worden

U heeft een belkaart gekregen. Op deze kaart staan de telefoonnummers die u kunt bellen tijdens en buiten kantooruren.

Wanneer krijgt u de uitslag na de hersenoperatie?

Na de operatie begint een spannende tijd. In het laboratorium onderzoeken we het weefsel van de tumor. De uitslag van dit onderzoek is meestal na ongeveer 3 weken bekend. Soms duurt het langer. Dan nemen wij contact met u op.

Als de uitslag bekend is, bespreken we uw situatie in een multidisciplinair overleg (MDO). Dit is een overleg waarin meerdere artsen kijken naar uw situatie.

We bespreken onder andere of u nog bestraling of chemotherapie nodig heeft. Heeft u nog een behandeling nodig? Dan maken wij voor u een afspraak bij de radiotherapeut en/of de neuro-oncoloog. Deze artsen begeleiden de bestraling (radiotherapeut) of de chemotherapie (neuro-oncoloog). Of we regelen een verwijzing naar een ander ziekenhuis.

We onderzoeken naast het weefsel ook het DNA van de tumor. Dit onderzoek kost meer tijd.

Welke afspraken heeft u in het ziekenhuis na de hersenoperatie?

Tussen 10 en 14 dagen na de operatie krijgt u een afspraak op de polikliniek Neurochirurgie. Tijdens deze afspraak halen we de hechtingen weg.

Kan de huisarts de hechtingen weghalen? Dan mag dat ook. U kunt dan de afspraak op de polikliniek Neurochirurgie afzeggen.

Meestal na ongeveer 3 weken heeft u een controleafspraak op de polikliniek Neurochirurgie. Tijdens deze afspraak bespreken we:

• de uitslag van het weefselonderzoek
• of er een vervolgbehandeling nodig is

Wat zijn de risico’s van een hersenoperatie?

Elke operatie heeft risico’s. De neurochirurg bespreekt deze risico’s met u voor de operatie.

Het belangrijkste risico van deze operatie is een nabloeding. Door een nabloeding kunnen uitvalsverschijnselen ontstaan. Bijvoorbeeld geen kracht hebben in armen of benen, problemen met praten, minder gevoel en problemen met uw evenwicht. Dit kan tijdelijk zijn. Maar soms kunt u ook blijvend verlamd raken.

Andere risico’s zijn:

• hersenoedeem (zwelling in de hersenen)
• een wondinfectie
• een epilepsieaanval
• uitvalsverschijnselen (deze heeft de neurochirurg met u besproken)

Als u een bloeding of hersenoedeem krijgt, kunnen de volgende klachten ontstaan:

• hoofdpijn
• misselijkheid
• overgeven
• verwardheid
• problemen met praten
• epileptische aanvallen
• steeds suffer worden

De verpleegkundig specialist Neurochirurgie/Neuro-oncologie

Het hebben van een hersentumor is heftig. Veel patiënten krijgen te maken met angst, onzekerheid, zorgen en verdriet. Dit geldt ook voor de mensen om hen heen.

HMC is een expertisecentrum voor hersentumoren. Bij ons werken verpleegkundig specialisten. De verpleegkundig specialisten zijn het aanspreekpunt voor patiënten met een hersentumor. U heeft hen voor de operatie vaak al gesproken op de polikliniek. U spreekt hen ook als u de uitslag krijgt. U kunt met hen ook een afspraak maken voor een gesprek, als u of een naaste dat graag wil.