Diagnostiek COVID-19 op basis van keel/neusswab of sputum

8 mei 2020

Momenteel wordt de diagnose COVID-19 gesteld middels PCR van SARS-CoV-2. Deze test wordt in ons eigen laboratorium dagelijks uitgevoerd en kan verricht worden op een nasopharynxswab, een keel/neusswab of sputum. Aangezien veel patiënten geen sputum opgeven raden wij aan een gecombineerde keel/neuswab af te nemen. Hierbij wordt middels een eSwab eerst diep in de keel enkele keren rondgestreken om vervolgen met dezelfde swab zo diep mogelijk in de neus een aantal malen rond te draaien. Indien een patiënt natuurlijk wel sputum opgeeft heeft dat materiaal de voorkeur. Geen van de huidige testen die verricht worden op een keel/neusswab zijn 100% sensitief. Dit wordt mede bepaald door het feit dat de hoeveelheid aanwezig virus varieert afhankelijk van in welke fase van de ziekte de patiënt zicht bevindt.

Deze diagnostiek wordt dagelijks gedaan en kan middels de normale logistieke kanalen voor het aanleveren van materialen naar ons verzonden worden. Indien u om enige reden bij een patiënt COVID diagnostiek wilt laten afnemen en diegene kan niet naar de COVID-HAP en u heeft zelf niet de mogelijkheid, kunt u contact opnemen met de dienstdoende microbioloog van het HMC voor overleg (088 9796673). Zorg ervoor dat de aanvrager inclusief telefoonnummer (dat 7 dagen per week bereikbaar is) duidelijk vermeld zijn, zodat wij eventuele positieve uitslagen telefonisch kunnen doorgeven. Negatieve uitslagen worden in principe via EDIFACT/Zorgmail verstuurd. Mocht u hier niet over beschikken dan worden de uitslagen per post verzonden.

De doorlooptijd van de PCR is mede afhankelijk van het moment van binnenkomst van het monster en van het totale aanbod aan monsters. Wij streven ernaar binnen 24 uur vanaf het moment van binnenkomst een uitslag te versturen.

Serologische testen

Ten tijde van deze coronacrisis is iedereen op zoek naar zekerheden. Vele bedrijven ontwikkelen allerlei testen ten behoeve van COVID-diagnostiek. Momenteel wordt, zoals hierboven beschreven, de diagnose SARS-CoV-2 infectie (COVID-19) gesteld middels PCR. Daarnaast schieten vele serologische testen als paddenstoelen uit de grond. Van al deze serologische testen is nog niet duidelijk welke waarde deze testen hebben en hoe we de uitslagen moeten interpreteren.


Een serologische test moet in het meest optimale geval zowel sensitief als specifiek zijn. Indien een test niet specifiek is dan zal deze kruisreactie geven met de andere seizoenscoronavirussen en weet je dus nog niet of je met het SARS-CoV-2- virus geïnfecteerd bent of bent geweest. Een positieve serologische test kan dus veroorzaakt worden door SARS-CoV-2, maar ook door andere Coronavirussen. Dit kan een gevoel van schijnveiligheid geven omdat men denkt beschermd te zijn. Daarnaast is niet bekend, hoeveel antistoffen iemand moet hebben om beschermd te zijn. Een relatief laag positieve uitslag, bekent dus niet automatisch dat iemand beschermd is.


Indien een test niet sensitief is dan pikt deze test de antistoffen niet op indien iemand maar een kleine serologische respons heeft gemaakt en kan iemand zich mogelijk onnodig zorgen maken. Landelijk wordt onderzoek gedaan naar de verschillende testen en hun waarde voor individueel gebruik bij patiënten en medewerkers. Zodra hier meer over bekend wordt en wij de mogelijkheid krijgen deze testen aan te bieden zullen wij u hiervan op de hoogte stellen. Om bovenstaande redenen raden wij het af momenteel serologische testen te gebruiken voor eventuele sneldiagnostiek ter geruststelling van patiënten of bij medewerkers in de zorg.

Meer nieuws