Zwanger en bevallen na eerdere keizersnede

Deze webpagina is ontwikkeld voor vrouwen die zwanger zijn en in een eerdere zwangerschap met een keizersnede zijn bevallen. Het litteken van een eerdere keizersnede heeft invloed op een volgende zwangerschap en bevalling. Op deze webpagina wordt uitgelegd wat de consequenties kunnen zijn voor de huidige zwangerschap en bevalling.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Bronovo
HMC Westeinde 088 979 24 22
ma t/m vr van 08.00 - 16.30 uur

Spoed (ook overdag) en buiten kantooruren 088 979 21 04

Contact per e-mail

Locatie

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over zwanger en bevallen na eerdere keizersnede

Deze webpagina is ontwikkeld voor vrouwen die zwanger zijn en in een eerdere zwangerschap met een keizersnede zijn bevallen. Het litteken van een eerdere keizersnede heeft invloed op een volgende zwangerschap en bevalling. Op deze webpagina wordt uitgelegd wat de consequenties kunnen zijn voor de huidige zwangerschap en bevalling.

Litteken

Na de keizersnede herstelt de baarmoeder over het algemeen probleemloos en komt weer in de oude positie in de onderbuik. Door een keizersnede ontstaat een litteken in de baarmoederwand. Ook is er een litteken in de huid. Dit litteken zit in de onderbuik, meestal net boven het schaambeen.
Buiten de zwangerschap heeft slechts een zeer klein percentage van de vrouwen last van dit litteken. Soms kunnen vrouwen last hebben van bijvoorbeeld spotting (lichte bloedingen) of van pijn ter hoogte van het litteken in de huid.

Zwangerschap

Bij een nieuwe zwangerschap rekt de baarmoeder, die uit spierweefsel bestaat, weer uit door de groei van de baby. Het litteken in de baarmoederwand is minder rekbaar dan het spierweefsel. Dit kan gevolgen hebben voor de volgende zwangerschap en bevalling. Daarom heeft u een medische indicatie voor de volgende bevalling en vindt de bevalling plaats in het ziekenhuis.
De controles kunnen tot de 36ste week van de zwangerschap plaatsvinden bij een verloskundige. Hierna wordt de zorg door een arts/gynaecoloog overgenomen.

Bevalling
Mogelijk heeft u al nagedacht over de manier van bevallen: weer een keizersnede of vaginaal proberen? Samen met uw gynaecoloog/arts bespreekt u de kans op een succesvolle vaginale bevalling. Dit kan met een rekenmodel. U bespreekt ook uw eerdere ervaring en uw persoonlijke wensen.

In Nederland kiest drie op de vier vrouwen voor een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede. Het afwegen van verschillende voor- en nadelen kan lastig zijn. Ieders situatie is uniek. In de praktijk is het vaak een persoonlijke beslissing.
Maar wat u ook kiest, beide methoden zijn veilig. Ze hebben elk hun eigen voor- en nadelen. De kans op ernstige complicaties is klein.

Waar gaat het om?

Vaginaal bevallen

  • De bevalling begint vanzelf of wordt zo nodig opgewekt.
  • U bevalt in het ziekenhuis, de hartslag van de baby wordt continu gevolgd.
  • Als het niet lukt, krijgt u alsnog een keizersnede.

Per keizersnede bevallen

  • Uw baby wordt geboren op een afgesproken dag via een operatie.
  • De keizersnede wordt meestal na 39 weken zwangerschapsduur gepland.
  • Als de weeën eerder beginnen, dan:

        1. krijgt u de keizersnede eerder;
        2. of u probeert het toch vaginaal.

Keuze voor de manier van bevallen

Ongeveer drie op de vier vrouwen (75%) kiest na een eerdere keizersnede voor een vaginale bevalling. Zoals bij iedere bevalling is er een kans dat ook deze bevalling toch eindigt in een keizersnede. De kans dat een vaginale bevalling lukt, is gemiddeld 75%.
Als u al eerder vaginaal bent bevallen, is de kans dat het nu weer vaginaal lukt groter: 90%. Als er verschillende ongunstige factoren zijn, is de kans dat het lukt duidelijk minder: 40%.

Wat maakt de kans dat een vaginale bevalling lukt groter?

  • Als u vroeger al een keer vaginaal bevallen bent.
  • Als uw eerdere keizersnede gepland was omdat uw kind bijvoorbeeld in stuitligging lag.
  • Als de vorige keizersnede gedaan werd omdat de hartslag van de baby niet goed was.
  • Als u toen ingeleid werd en nu spontane weeën krijgt.

Wat maakt uw kans dat een vaginale bevalling lukt kleiner?

  • Als er eerder een keizersnede is gedaan omdat u niet voldoende ontsluiting kreeg of omdat het kind met persen niet voldoende diep kwam.
  • Als u kleiner bent dan 1.55 meter of ouder dan 35 jaar.
  • Als u een BMI van meer dan 30 hebt.
  • Als u bij de keizersnede een groot kind hebt gekregen en uw kind nu waarschijnlijk weer groot is.

Rekenmodel

De gynaecoloog/arts heeft een rekenmodel. Hiermee kan zij/hij uitrekenen wat uw persoonlijke kans is dat uw vaginale bevalling lukt. Krijgt u een inleiding? Dan kunt u dit opnieuw laten berekenen.

Het is belangrijk rekening te houden met uw persoonlijke kans. Als u voor een vaginale bevalling kiest, dan weet u van tevoren niet of het ook vaginaal lukt. Wordt het toch een keizersnede, dan gelden voor u de voor- en nadelen van een ongeplande keizersnede. De risico’s van een ongeplande keizersnede zijn groter dan van een geplande keizersnede. U weet dus van te voren niet of de keus voor een vaginale bevalling voor u een veiligere keus is.

Wat zijn de voordelen van een vaginale bevalling?

Na een vaginale bevalling bent u weer sneller fit. U hebt minder kans op ernstige problemen. De ademhaling van de baby komt na een vaginale bevalling vaak beter op gang. Tijdens het persen wordt het vocht uit de longen van de baby gedrukt.
U hebt een grotere kans dat een volgende bevalling ook weer vaginaal kan. Dan zijn er minder risico’s voor u als dit lukt.

Wat zijn de nadelen van een vaginale bevalling?

Het belangrijkste nadeel is dat het litteken in de baarmoeder van de eerdere keizersnede zwakker wordt en kan openscheuren. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor u en de baby. De kans hierop is 0,2 tot 1,5%
(twee tot 15 op de 1.000 vrouwen). Als u spontane weeën krijgt, is de kans wat lager en bij medicijnen die weeën stimuleren wat hoger. Bij het gebruik van postaglandinegel is de kans ongeveer 15 op 1.000 en bij een infuus met oxytocine tien op 1.000 vrouwen.
Bij een baarmoederscheur is er een verhoogde kans op schade voor de baby door zuurstofgebrek. De baby kan ook overlijden. Dit is zeldzaam: ongeveer vier van de 10.000 baby’s overlijden (0,04%). Ongeveer twee op de 1.000 baby’s (0,2%) hebben hersenschade. Dit risico is net zo hoog als bij een vrouw die voor de eerste keer vaginaal gaat bevallen.

Extra maatregelen

Om de kans op problemen zo klein mogelijk te maken, adviseert de arts/gynaecoloog extra maatregelen te nemen. U bevalt in het ziekenhuis. De baby wordt gedurende de bevalling continu gecontroleerd. Een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede moet voorspoedig verlopen. Als de bevalling niet vlot verloopt of als de baby niet goed reageert op de bevalling, dan adviseert de arts/gynaecoloog om toch weer een keizersnede te doen.

Wat zijn de voordelen van een geplande keizersnede?

Er is vrijwel geen kans op het opengaan van het litteken in de baarmoeder. Uitkomsten voor moeder en kind zijn beter na een geplande keizersnede dan na een keizersnede tijdens de bevalling (ongeplande keizersnede).

Wat zijn de nadelen van een keizersnede?

  • Grotere kans op: ontsteking van de wond, meer bloedverlies, schade aan blaas, darmen en de bloedvaten, noodzaak om de baarmoeder te verwijderen.
  • Problemen met de verdoving. Dit is meestal een ruggenprik, soms narcose.
  • Problemen bij het herstel.
  • Risico’s voor een volgende zwangerschap.
  • Risico op een lastige start van de ademhaling bij de baby.

Ernstige complicaties zijn bijvoorbeeld schade aan darmen of urinewegen van de vrouw, verwijderen van de baarmoeder of een scheur van de baarmoeder. Bij vrouwen die vaginaal bevallen, is de kans op ernstige complicaties 0,2% (twee op 1.000). Bij vrouwen die een geplande keizersnede krijgen, is deze kans 0,8% (acht op 1.000) en bij vrouwen die een ongeplande keizersnede krijgen 3,8% (38 op 1.000).

Nadelen voor een volgende zwangerschap

Nadelen voor een volgende zwangerschap en bevalling hebben te maken met problemen met de placenta (moederkoek). Als er vaker een keizersnede is gedaan, is de kans groter dat de placenta voor de uitgang komt te liggen. De placenta kan ook in het litteken van de baarmoeder ingroeien. In beide situaties is er een verhoogde kans op hevig bloedverlies tijdens de bevalling. Soms is het nodig om de baarmoeder te verwijderen. Met elke extra keizersnede neemt dit risico toe. Er is geen maximaal aantal keizersneden dat een vrouw mag krijgen. Toch is het verstandig om deze toenemende kans mee te wegen in uw beslissing als u graag nog meer kinderen wilt krijgen.

Nadelen voor de baby

Bij een vaginale bevalling wordt vocht uit de longen van de baby gedrukt bij het persen. De baby kan dan na de geboorte makkelijker ademhalen. Bij een keizersnede is er na de geboorte meer vocht in de longen. Dit kan problemen geven.

Hoe korter de zwangerschapsduur, hoe groter de kans op problemen. Dat is de reden dat een geplande keizersnede pas bij voorkeur na 39 weken zwangerschapsduur plaatsvindt.

Risico op sterfte

De kans op sterfte van moeder of kind na een vaginale bevalling of een keizersnede is erg klein. Een vaginale bevalling is veiliger voor de moeder, terwijl een keizersnede veiliger is voor het kind.

  Vaginale bevalling Geplande keizersnde
Sterfte moeder 0,04 per 1.000
(4 per 100.000)
0,13 per 1.000
(13 per 100.000) 
Sterfte kind 1,3 per 1.000
(13 per 10.000) 
0,5 per 1.000
(5 per 10.000)

Als u een beslissing neemt

Persoonlijk vragen Voordelen vaginaal Voordelen keizersnede
  • Hoe groot is de kans dat het lukt?
  • Wilt u nog meer kinderen?
  • Wat is uw ervaring en hoe is uw gevoel?
  • Vlot herstel
  • Minder risico moeder, maar alleen als het vaginaal ook lukt
  • Gunstig als u nog meer kinderen wilt krijgen
  • Vrijwel geen risico op scheur baarmoeder
  • Gepland gunstiger dan een ongeplande keizersnede

Vaginaal bevallen met afspraken

Het kan zijn dat u al vroeg in de zwangerschap een beslissing neemt over de manier van bevallen. Maar het kan ook zijn dat u wilt afwachten hoe de zwangerschap gaat. U kunt bijvoorbeeld afwachten hoe het gewicht van het kind wordt ingeschat aan het eind van de zwangerschap. U kunt ook met uw gynaecoloog afspraken maken over de bevalling. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat u wel een vaginale bevalling wilt proberen als de weeën spontaan op gang komen. Als de bevalling na bijvoorbeeld 41 weken nog niet is begonnen, kunt u alsnog voor een keizersnede kiezen.
U kunt afspreken dat de gynaecoloog/arts in principe geen kunstverlossing, zoals een vacuüm, zal doen. Daarnaast maakt u met de gynaecoloog/arts afspraken over de duur van de bevalling.
Een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede moet voorspoedig verlopen. Zo niet, dan zal de gynaecoloog/arts adviseren om toch weer een keizersnede te doen.

Als de weeën eerder komen

Als u kiest voor een geplande keizersnede, kan het gebeuren dat de weeën al beginnen voor de afgesproken datum. Maak afspraken met uw gynaecoloog wat u dan doet. Meestal is de baby dan nog wat kleiner. Ook is de kans op een geslaagde vaginale bevalling groter als de weeën spontaan beginnen. U kunt een vaginale bevalling in dat geval overwegen. Uw keus zal afhangen van de redenen waarom u nu voor een keizersnede kiest.

Sterilisatie

Tijdens een keizersnede is er een mogelijkheid om meteen een sterilisatie te doen. Als u dit overweegt, bespreek dit dan minimaal enkele weken van tevoren met uw gynaecoloog. Hier zijn kosten aan verbonden die afhankelijk van uw verzekering wel/niet worden vergoed.

Conclusie

Na afweging van alle voor- en nadelen neemt u samen met uw partner en de gynaecoloog/arts een beslissing. Hierbij is ook belangrijk hoeveel kinderen u in de toekomst nog wilt krijgen. In Nederland kiest drie op de vier vrouwen voor een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede.
Het afwegen van voor- en nadelen en het inschatten van de kans op slagen, kan lastig zijn. Maar onthoud: wat u ook kiest, beide methoden zijn veilig. Ze hebben elk hun eigen voor- en nadelen. De kans op ernstige problemen is klein.

Verder lezen?

Vraag de keuzehulp aan uw gynaecoloog. Of download de keuzehulp op https://www.degynaecoloog.nl/samen-beslissen/keuzehulpen/bevallen-eerdere-keizersnede.
De keuzehulp is in het Nederlands, Engels, Turks en Arabisch beschikbaar.
Meer informatie vindt u ook op de HMC-webpagina’s Gezinsvriendelijke keizersnede en Inleiding.

Medische termen

Sectio (cesarea) Latijns woord voor keizersnede.
Uterusruptuur Scheur baarmoederwand, bijna altijd in het litteken. Uterus=baarmoeder, ruptuur=scheur.
VBAC Vaginal Birth After Cesarian: Engelse term voor vaginale bevalling bij een litteken door een keizersnede.


Tot slot

Wij begeleiden en adviseren u graag bij het nemen van uw beslissing. Voor vragen of op- en aanmerkingen kunt u contact opnemen met de polikliniek Gynaecologie & Verloskunde van uw ziekenhuis:

HMC Bronovo en HMC Westeinde:

  • 088 979 24 22 (maandag tot en met vrijdag van 08.00 uur tot 17.00 uur);

Deze webpagina is, met toestemming, gebaseerd op de tekst van de folder “Bevallen na een eerdere keizersnede” van de NVOG.

Zwanger en bevallen na eerdere keizersnede

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis