Vochtbeperking bij dialyse

Krijgt u dialyse omdat u een nierziekte heeft? Dan kan het zijn dat u niet te veel vocht binnen mag krijgen. Hieronder leest u meer over vochtbeperking bij dialyse.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Antoniushove
ma t/m za van 07.30 - 16.00 uur
zondag van 08.30 - 17.00 uur

HMC Westeinde
ma t/m vr van 07.30 - 22.00 uur
za van 07.30 - 16.00 uur
zo van 08.30 - 17.00 uur

Locatie

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over vochtbeperking bij dialyse

Uw arts heeft u geadviseerd om niet meer vocht te gebruiken dan wij u hebben verteld. Dit heet een vochtbeperking. Hieronder vertellen we u meer over de vochtbeperking.

Waarom een vochtbeperking

De nieren spelen een belangrijke rol in het menselijk lichaam. Ze zorgen bijvoorbeeld dat u precies genoeg vocht en zout in uw lichaam heeft.

Als de nieren minder goed werken, houdt uw lichaam te veel vocht vast. Er kan zich dan veel vocht verzamelen in de enkels, ogen, handen, het hart, de longen, de darmen, enzovoort. Daardoor kunt u bijvoorbeeld opgezwollen enkels en handen krijgen. U kunt het verder benauwd krijgen en uw bloeddruk stijgt.

Als u deze klachten krijgt, hoeft het niet altijd te liggen aan de nieren. Het kan ook zijn dat er iets aan de hand is met uw hart. Veel mensen waarbij de nieren minder goed werken, hebben ook problemen met hun hart.

Om te zorgen dat u niet te veel vocht in uw lichaam hebt, kunnen we u vragen om niet te veel vocht te drinken. U heeft dan een vochtbeperking. U moet ook goed opletten dat u niet te veel vocht binnen krijgt met uw eten. Er zit bijvoorbeeld vocht in pap, soep, sausen, fruit, appelmoes, groenten, vruchten in blik en ijs. Het vocht wat in eten zit, telt ook mee in uw vochtbeperking.

Hoeveel vocht mag u binnen krijgen

Heeft u een vochtbeperking? Dan bespreekt uw arts of diëtist met u hoeveel vocht u mag binnen krijgen. Hoeveel u per dag mag binnen krijgen, hangt af van:

  • uw nierziekte
  • of u hartklachten heeft
  • hoeveel u nog plast

Het kan zijn dat u minder gaat plassen als u al langer dialyseert. Dit kan betekenen dat u minder vocht mag binnen krijgen.

U kunt het beste ook niet te veel zout eten. Zout houdt vocht in het lichaam vast. Ook krijgt u meer dorst als u zout eet. Dat maakt het lastig om u aan uw vochtbeperking te houden. De diëtist zal u daarom advies geven hoeveel zout u mag eten.

Het kan ook zijn dat we u vertellen hoeveel u maximaal in gewicht mag aankomen tussen twee dialyses. U krijgt dan een streefgewicht .

Hoe houdt u bij hoeveel vocht u binnen krijgt

Het is belangrijk dat u thuis goed bijhoudt hoeveel vocht u per dag binnen krijgt. Dit kan op drie manieren:

  • Met pen en papier: Schrijf al het vocht op wat u op een dag binnen krijgt en tel dit bij elkaar op.
  • Met een fles water: Vul de fles met de hoeveelheid vocht die u per dag mag binnen krijgen. Drinkt u bijvoorbeeld een kop thee? Vul uw lege theekop met water uit de fles en gooi die daarna leeg in de gootsteen. U ziet aan het overgebleven water in de fles hoeveel vocht u al heeft binnen gekregen. Maar ook hoeveel vocht u die dag nog mag gebruiken.
  • Met een weegschaal: Weeg uzelf ’s avonds na de dialyse. Noteer uw gewicht in een boekje. Weeg uzelf elke avond tot de volgende dialyse.

Vocht in eten telt ook mee

Hierboven vertelden we al dat het vocht in eten ook meetelt in uw vochtbeperking. En dat er bijvoorbeeld vocht zit in pap, toetjes, soep, sausen, fruit, appelmoes, groenten, vruchten in blik en ijs.
In een warme maaltijd zit ongeveer 500 ml vocht. Als u één keer per dag een warme maaltijd eet, dan hoeft u deze niet mee te tellen in uw vochtbeperking. Dit vocht verliest u door uw huid en uw adem.

Inhoudsmaten

Hieronder ziet u een overzicht met inhoudsmaten van drinken en eten met veel vocht. Deze inhoudsmaten kunnen u helpen om iedere dag bij te houden hoeveel vocht u binnen krijgt. De inhoudsmaten zijn gemiddelde hoeveelheden. Het kan zijn dat uw kopjes bijvoorbeeld groter of kleiner zijn dan hieronder staat. Daarom raden we u aan om met een maatbeker te meten hoeveel vocht er precies past in uw kop, mok, bord of schaaltje.

De inhoudsmaten zijn:

  • kopje 125 ml
  • beker / mok 200 ml
  • glas 150 ml
  • wijnglas 100 ml
  • sherryglas 50 ml
  • ijsklontje 20 ml
  • schaaltje pap 150 ml
  • schaaltje vla, yoghurt, kwark, pudding, ijs, compote 150 ml
  • diep bord 200 ml
  • soepkom 200 ml
  • één stuk fruit gemiddeld 100 ml

Adviezen om minder zout te eten

De diëtist geeft u ook adviezen en tips hoe u minder zout kunt eten.
Er zit veel zout in:

  • bouillonblokjes
  • maggi
  • aromat
  • sausen zoals ketjap en sojasaus
  • kant-en-klare soepen en sausen
  • gerookte vleeswaren
  • gewone kaas

U kunt de producten hierboven daarom beter niet te vaak eten. Wilt u toch graag kaas eten? Kies dan voor kaas met minder zout, zoals Maaslander en Milner.

Dit helpt tegen de dorst

Als u dorst heeft, kunnen deze tips u helpen:

  • Zuig op een ijsklontje (drie kleine ijsblokjes = 60 ml water).
  • Kauw op een pepermuntje of kauwgum. Dit stimuleert de speekselklieren. U heeft daardoor minder last van een droge mond.
  • Neem af en toe een zuurtje.
  • Spoel uw gebit na elke maaltijd met koud water.
  • Gebruik niet te veel tandpasta. Het schuim droogt uw mondslijmvliezen uit. Daardoor krijgt u later dorst.
  • Neem gekoelde of juist hete en warme dranken zoals thee. Dit is beter voor de dorst.
  • Neem zure melkproducten zoals yoghurt, kwark en karnemelk.
  • Neem geen voedingsmiddelen met een sterke smaak zoals zoet en gekruid eten.
  • Eet geen zout en gezouten eten.
  • Neem een waterijsje (tel dit wel mee in uw vochtbeperking).
  • Doe een druppel citroensap in uw thee, limonade of mineraalwater.
  • Verdeel fruit in stukjes. Steeds als u dorst krijgt, neemt u een stukje. U kunt het fruit bewaren in uw koelkast.
  • Bent u ergens op bezoek? Vertel dan hoeveel u mag drinken en vraag om een klein glas.
  • Neem kleine slokjes of gebruik een rietje.
  • Gebruik kleine kopjes of glaasjes van 100 ml, bijvoorbeeld espressokopjes of Turkse theeglaasjes.
  • Zoek afleiding op moeilijke momenten.
  • Neem uw medicijnen niet in met water, maar met een lepel pap, appelmoes of vla. U kunt uw medicijnen ook nemen met een kopje thee bij de maaltijd.

Uw streefgewicht

Niet alle mensen die dialyseren, krijgen een streefgewicht. We vertellen het u als u zich aan een streefgewicht moet houden.

Hebben we met u een streefgewicht afgesproken? Dan mag u niet te veel aankomen in de periode tussen de dialyses. Als u te veel aankomt, kan dit een teken zijn dat u te veel vocht vasthoudt. Een algemene richtlijn is dat u maximaal 1,5 kilo zwaarder mag worden tussen de dialyses. Hoeveel u in uw situatie aan mag komen, hangt af van uw gewicht. Uw arts of diëtist zullen u hier meer over vertellen.

De nefroloog (nierspecialist) bepaalt een streefgewicht als dat nodig is bij u. De arts doet dit bijvoorbeeld als u minder bent gaan plassen. Het streefgewicht is uw gewicht direct na de dialyse. Tijdens de dialyse wordt namelijk het vocht weggehaald wat u te veel heeft. U bent voor de dialyse dus zwaarder dan na de dialyse.

Het kan zijn dat u afvalt door ziekte of doordat u minder honger heeft. Ook kan het gebeuren dat u juist aankomt. Bijvoorbeeld door herstel na ziekte, opbouw van spieren of doordat u meer trek heeft. Uw arts houdt hier rekening mee en past uw streefgewicht aan als dit nodig is.

Plast u nog genoeg? Dan wordt u tussen dialyses niet zwaarder doordat u geen vocht vasthoudt. U krijgt dan geen streefgewicht. Meestal hoeft u dan ook minder te letten op hoeveel vocht u binnen krijgt. Wel blijft het belangrijk dat u niet te veel zout eet.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Dan kunt u deze stellen aan de arts, diëtist, dialyseverpleegkundige of maatschappelijk werker. U kunt ook contact opnemen met de Dialyseafdeling.

HMC Westeinde

Dialyseafdeling: 088 979 21 28
De dialyseafdeling is bereikbaar op:

  • Maandag t/m vrijdag van 07.30-22.00 uur
  • Zaterdag van 07.30-16.00 uur
  • Zondag van 08.30-17.00 uur

Afdeling Diëtetiek: 088 979 28 30
De afdeling Diëtetiek is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van
08.00-17.00 uur. U kunt ons ook mailen via dietetiek@haaglandenmc.nl

HMC Antoniushove

Dialyseafdeling: 088 979 21 28
De dialyseafdeling is bereikbaar op:

  • Maandag t/m vrijdag van 07.30-22.00 uur
  • Zaterdag van 07.30-16.00 uur
  • Zondag van 08.30-17.00 uur

Afdeling Diëtetiek: 088 979 28 30
De afdeling Diëtetiek is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van
08.00-17.00 uur. U kunt ons ook mailen via dietetiek@haaglandenmc.nl

 

Vochtbeperking bij dialyse

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis