Rechten en Plichten

De rechten en plichten van patiënten en hulpverleners (bijvoorbeeld een verpleegkundige, een physician assistent of een specialist) zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Als een hulpverlener u behandelt, heeft u op grond van de WGBO een geneeskundige behandelingsovereenkomst met hem of haar. U hoeft hiervoor geen contract te tekenen. In de WGBO en de Wkkgz, maar ook in de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP), staan allerlei rechten en plichten die bij deze geneeskundige behandelingsovereenkomst horen. Hier moeten de hulpverlener en u als patiënt zich aan houden. Op deze webpagina vindt u een overzicht van de belangrijkste rechten en plichten.

Specialismen en team

Locatie

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Meer informatie

De rechten en plichten van patiënten en hulpverleners (bijvoorbeeld een verpleegkundige, een physician assistent of een specialist) zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Als een hulpverlener u behandelt, heeft u op grond van de WGBO een geneeskundige behandelingsovereenkomst met hem of haar. U hoeft hiervoor geen contract te tekenen. In de WGBO en de Wkkgz, maar ook in de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP), staan allerlei rechten en plichten die bij deze geneeskundige behandelingsovereenkomst horen. Hier moeten de hulpverlener en u als patiënt zich aan houden. Op deze webpagina vindt u een overzicht van de belangrijkste rechten en plichten.

Identificatieplicht

Voor behandeling in HMC (Haaglanden Medisch Centrum) moet u in het bezit zijn van een patiëntenpas (met foto). Om die te laten maken, heeft u een geldig legitimatiebewijs nodig (rijbewijs, paspoort of identiteitskaart). Zo kan HMC uw identiteit controleren en enkele identificatiegegevens opnemen in de administratie.

Zorgverzekering en betalingsplicht

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is wettelijk verplicht om zich te verzekeren tegen ziektekosten. Zorgverzekeraars vergoeden een groot deel van de kosten van ziekenhuiszorg. Het is daarom van belang dat u het ziekenhuis correcte gegevens geeft over uw zorgverzekering. Het ziekenhuis kan de declaratie dan rechtstreeks indienen bij uw zorgverzekeraar met het verzoek om deze te vergoeden.
Een behandeling in het ziekenhuis heeft doorgaans ook voor u zelf financiële gevolgen. Zo betaalt u altijd een wettelijk verplicht eigen risico aan uw zorgverzekeraar. Bovendien worden de kosten die de zorgverzekeraar niet vergoedt bij u in rekening gebracht.

Het is daarom goed om vooraf te informeren bij uw zorgverzekeraar welke kosten worden vergoed. In de volgende gevallen zijn de kosten in ieder geval (deels) voor uw eigen rekening:

  • U heeft geen zorgverzekering.
  • U heeft zorg nodig die niet onder uw zorgverzekering valt.
  • Uw zorgverzekeraar heeft geen contract met HMC.
  • U heeft een budgetpolis waarvoor uw zorgverzekeraar geen contract met HMC heeft afgesloten.

U betaalt in deze gevallen eerst een voorschot van de te verwachten kosten. HMC brengt dan de zogenaamde passantenprijs bij u in rekening. Is uw behandeling gestart en sluit u op een later moment een zorgverzekering af of stapt u over naar een zorgverzekeraar waarmee HMC wel een contract heeft? Dan moet u de volledige behandeling toch zelf betalen.

Voor ziekenhuisbehandelingen is vooraf geen goede prijsindicatie te geven. De prijs hangt af van welke onderzoeken u moet ondergaan en welke diagnoses er gesteld worden. Dat is vooraf moeilijk in te schatten. De totale kosten van uw behandeling zijn meestal pas na afloop helder, als zij zijn verwerkt in een zogenaamde diagnose-behandelcombinatie (dbc). Een dbc bestaat uit alle activiteiten van een ziekenhuis en medisch specialist die het gevolg zijn van een bepaalde zorgvraag. De kosten van een behandeling zijn gebaseerd op de gemiddelde kosten van een behandeling. Het is dus geen optelsom van de kosten voor de afzonderlijke activiteiten die bij u zijn verricht.
De declaratie wordt naar de zorgverzekeraar gestuurd. Die controleert de declaratie. Patiënten die vragen hebben over de declaratie, kunnen daarvoor bij hun zorgverzekeraar terecht. Die moet informatie geven over de behandeling die het ziekenhuis heeft gedeclareerd. De zorgverzekeraar kan op zijn beurt het ziekenhuis weer om toelichting vragen.
Meer informatie over dit onderwerp vindt u op de website van HMC en op www.dezorgnota.nl.

Recht op informatie

U heeft recht op informatie over uw ziekte en de behandeling hiervan.
U heeft recht op informatie over:

  • Uw ziekte of aandoening;
  • De voorgestelde behandeling of het voorgestelde onderzoek en of de wetenschappelijke werkzaamheid daarvan al dan niet is aangetoond;
  • De wachttijden;
  • Andere behandelingsmogelijkheden;
  • De gevolgen en de eventuele risico’s van de behandeling of het onderzoek;
  • De aard en toedracht van incidenten bij de zorgverlening;
  • De medicijnen en eventuele bijwerkingen.

Op uw verzoek kan een hulpverlener u bovendien informatie verschaffen over de tarieven en kwaliteit van de aangeboden zorg. Ook kan hij of zij ingaan op de ervaringen van anderen met deze zorg. U kunt er ook voor kiezen geen informatie te willen ontvangen. Geef dit dan zelf door aan de hulpverlener.

Recht op informatie bij kinderen

Ook kinderen hebben het recht zo goed mogelijk te worden geïnformeerd over hun behandeling. In Nederland staan alle minderjarigen onder gezag, dat normaal gesproken door de ouders samen wordt uitgeoefend. De ouders worden wettelijk vertegenwoordiger genoemd. Ze hebben in beginsel recht op informatie over de gezondheidstoestand en de behandeling van hun minderjarige kind. Deze informatie hebben zij nodig omdat zij in veel gevallen toestemming moeten geven voor deze behandeling. Voor kinderen tot en met 15 jaar geldt dat zowel de kinderen als de ouders moeten worden geïnformeerd. In enkele situaties hoeft er geen informatie te worden verstrekt aan de wettelijk vertegenwoordigers:

  • Bij spoedgevallen hoeven de ouders pas achteraf te worden geïnformeerd.
  • Ouders hoeven ook niet te worden geïnformeerd als informatieverstrekking in strijd is met “goed hulpverlenerschap”. Daar kan sprake van zijn als het kind uitdrukkelijk vraagt om de ouders niet te informeren. Soms is het informeren van de wettelijk vertegenwoordigers ook duidelijk in strijd met het belang van het kind.

Kinderen van 16 jaar en ouder hebben zelf recht op informatie. Zij bepalen geheel zelfstandig of hun ouders nog informatie krijgen over hun behandeling.
Ook na een echtscheiding houden beide ouders meestal het ouderlijk gezag en vervullen zij beiden de rol van wettelijk vertegenwoordiger. Zij hebben evenveel recht op informatie over de behandeling en de gezondheidstoestand van hun kind. In de gevallen dat het gezag na echtscheiding aan één ouder is toegewezen, heeft de andere ouder slechts recht op algemene informatie. Hiermee kan hij of zij zich een beeld vormen van de verzorging en opvoeding van het kind.

Informatieplicht

Naast uw recht op informatie heeft u zelf ook een informatieplicht. U moet de hulpverlener duidelijk en volledig informeren, zodat deze een goede diagnose kan stellen en een deskundige behandeling kan geven. Beheerst u de Nederlandse taal niet goed (genoeg)? Neemt u dan iemand mee die de Nederlandse taal wel spreekt. U kunt indien nodig ook een hulpverlener informeren. Deze kan dan eventueel een tolk inschakelen.
Uw informatieplicht houdt ook in dat u zorgt dat uw hulpverlener weet welke medicijnen u gebruikt. Het is daarom belangrijk dat u een actueel medicatieoverzicht meeneemt.
Met uw toestemming mag het ziekenhuis bij uw eigen apotheek informatie opvragen over uw medicatie. Het ziekenhuis kan met uw toestemming ook medische gegevens opvragen bij uw huisarts die voor uw behandeling relevant zijn. U kunt toestemming geven bij het ziekenhuis zelf of via het Landelijk Schakelpunt (LSP). Zie ook www.ikgeeftoestemming.nl.

Toestemming voor behandeling

U bent zelf verantwoordelijk voor het opvolgen van de adviezen van de hulpverlener. Een behandeling of onderzoek mag alleen plaatsvinden met uw toestemming. U besluit of u toestemming geeft nadat de hulpverlener u op begrijpelijke en volledige wijze heeft geïnformeerd.
De hulpverlener zal uitdrukkelijk uw toestemming vragen wanneer sprake is van een ingrijpende behandeling. Bij minder ingrijpende behandelingen zal niet altijd toestemming worden gevraagd, maar kan uw toestemming blijken uit uw gedrag. In acute situaties mag de hulpverlener handelen zonder uw toestemming.

Toestemming voor behandeling bij kinderen

Voor het geven van toestemming voor de behandeling van kinderen geldt het volgende:

Kinderen tot 12 jaar

Kinderen onder de 12 jaar mogen niet voor zichzelf beslissen. Dat doen hun wettelijk vertegenwoordigers.

Kinderen van 12 t/m 15 jaar

Voor de behandeling van kinderen tussen de 12 en 16 jaar is toestemming nodig van zowel de wettelijk vertegenwoordigers als het kind.

Kinderen vanaf 16 jaar

Kinderen van 16 jaar en ouder mogen voor zichzelf beslissen. Instemming van de ouders is niet nodig.

Na een echtscheiding houden beide ouders meestal het ouderlijk gezag en vervullen zij beiden de rol van wettelijk vertegenwoordiger. Zij mogen beiden beslissen over de behandeling van het kind. Wordt het gezag na de echtscheiding toegewezen aan één ouder? Dan heeft de niet-gezagdragende ouder geen recht om te beslissen over de behandeling van het kind.

Recht op vertegenwoordiging

Soms bent u niet in staat om zelf een beslissing te nemen over uw behandeling. Bijvoorbeeld wanneer u buiten kennis bent geraakt, dementerend bent of neurologische problemen heeft. In deze en andere situaties kan een vertegenwoordiger voor u beslissen over uw behandeling. Die vertegenwoordiger kan een (door de rechter benoemde) curator of mentor zijn. Maar u kunt ook zelf iemand schriftelijk machtigen.
Wanneer uit niets blijkt of en door wie u wordt vertegenwoordigd, betrekt de hulpverlener een naaste bij de besluitvorming over u. In eerste instantie zal dat uw partner zijn. Wanneer die niet beschikbaar is, kan een ouder, kind, broer of zus deze rol overnemen.

Recht op privacy

U heeft het recht om onderzocht en behandeld te worden buiten het gezichtsveld van anderen. U kunt ook vragen om een gesprek met uw behandelend arts te voeren in een aparte ruimte.

Van iedere patiënt in het ziekenhuis wordt een dossier bijgehouden. HMC werkt vooral met digitale dossiers. In het dossier staan alle gegevens die betrekking hebben op uw behandeling. Denk aan:

  • Identificatiegegevens (zoals uw adres, geboortedatum en geslacht, Burgerservicenummer);
  • Financiële of administratieve gegevens (zoals gegevens over uw verzekering);
  • Medische gegevens (zoals gegevens over het lichamelijk onderzoek en uw behandeling).

Alleen personen die rechtstreeks betrokken zijn bij uw behandeling hebben toegang tot deze gegevens. Voor medewerkers van HMC geldt een geheimhoudingsplicht voor alle gegevens waarvan zij beroepshalve kennis hebben genomen.

Gaat u akkoord met verwijzing naar een andere hulpverlener of een ander ziekenhuis? Dan gaat HMC ervan uit dat u er ook mee akkoord gaat dat de voor de verwijzing relevante gegevens uit uw dossier worden verstrekt aan deze hulpverlener of dat ziekenhuis. Als u dit toch niet wilt, kunt u dit doorgeven aan uw behandelend arts.
Zonder uw toestemming mag HMC (medische) persoonsgegevens leveren aan een aantal registrerende instanties op het gebied van de volksgezondheid. Heeft u vragen hierover of wenst u hiertegen bezwaar te maken, dan kunt u zich wenden tot uw behandelend arts. Anonieme gegevens mogen zonder uw nadrukkelijke toestemming verwerkt worden door HMC.

Rechten met betrekking tot uw medisch dossier

U heeft recht op inzage in uw medisch dossier. Dit kan op verschillende manieren:

  • Wilt u uw medische gegevens bekijken? Dan kunt u bij uw hulpverlener terecht om uw medische gegevens in te zien.
  • Een kopie van (een deel van) uw medisch dossier kunt u aanvragen via het aanvraagformulier “kopie medisch dossier”. U vindt dit formulier bij de inschrijfbalie in de centrale hal van het ziekenhuis. HMC mag voor de behandeling van uw aanvraag kosten in rekening brengen. De tarieven staan vermeld op het aanvraagformulier.

U kunt uw hulpverlener schriftelijk vragen om gegevens in uw dossier te corrigeren als deze onjuist zijn. Bijvoorbeeld wanneer uw adresgegevens fout vermeld staan. U kunt uw hulpverlener ook vragen een verklaring aan het dossier toe te voegen of (een deel van) uw dossier te laten vernietigen.

Wetenschappelijk onderzoek

In de gezondheidszorg worden regelmatig nieuwe behandelmethoden en medicijnen ontdekt. Dit is mogelijk door wetenschappelijk onderzoek. Onderzoek kan plaatsvinden met medische gegevens, lichaamsmateriaal of een combinatie van beiden. In HMC wordt ook wetenschappelijk onderzoek gedaan. Het kan zijn dat het ziekenhuis hierbij wil gebruikmaken van uw medische gegevens en/of lichaamsmateriaal.

Gebruik van medische gegevens

Vaak worden uw medische gegevens geanonimiseerd als ze worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Uw nadrukkelijke toestemming voor het gebruik van deze anonieme gegevens is niet nodig. Wanneer u liever niet wilt dat uw medische gegevens worden gebruikt, dan kunt u dit doorgeven aan uw behandelend arts. Die zal daarvan een aantekening maken in uw medisch dossier. Uw gegevens worden dan niet gebruikt. Dit heeft geen gevolgen voor uw behandeling.

Gebruik van lichaamsmateriaal

In het kader van diagnostisch onderzoek kan bij u lichaamsmateriaal (zoals bloed, urine en lichaamsweefsel) worden afgenomen. De afdeling Pathologie archiveert dit materiaal. Dit materiaal kan erg waardevol zijn voor wetenschappelijk onderzoek. HMC neemt twee voorzorgsmaatregelen in acht om te waarborgen dat op een verantwoorde wijze wordt omgegaan met uw lichaamsmateriaal:

  • De onderzoeker(s) kunnen op geen enkele wijze achterhalen dat het materiaal oorspronkelijk van u afkomstig is.
  • Het moet zeker zijn dat u geen bezwaar heeft gemaakt tegen het gebruik van anoniem lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek.

Wanneer u liever niet wilt dat uw lichaamsmateriaal wordt gebruikt, dan kunt u dit doorgeven aan uw behandelend arts. Die zal daarvan een aantekening maken in uw medische dossier en uw lichaamsmateriaal wordt dan niet gebruikt. Dit heeft geen gevolgen voor uw behandeling.

Niet anonieme gegevens

Soms is het voor wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk dat de onderzoeker weet van wie de medische gegevens en/of het lichaamsmateriaal zijn. In dat geval vraagt uw behandelend arts u altijd vooraf om toestemming. In een enkel geval is deze toestemming niet nodig. Dit is het geval als het vragen om toestemming in redelijkheid niet mogelijk is of niet kan worden verlangd op grond van de daarvoor geldende wettelijke bepalingen.

Beeld- en geluidsopnames

Het is in beginsel niet toegestaan om beeld- en geluidsopnames te maken in openbare ruimtes van HMC, zoals de ontvangsthal. Dit mag alleen als de afdeling Communicatie vooraf toestemming heeft gegeven.
In niet-openbare ruimtes, zoals de behandelkamer, mag u in overleg met de betrokken hulpverlener een geluidsopname maken van het gesprek. Voorwaarde hierbij is wel dat u de geluidsopname uitsluitend gebruikt voor persoonlijke doeleinden. U mag deze geluidsopname niet zonder expliciete toestemming van de hulpverlener openbaar maken.
Het maken van beeldopnames in niet-openbare ruimtes is niet toegestaan, tenzij er sprake is van een bijzondere situatie en alle betrokkenen toestemming hebben gegeven.

Compliment of klacht

In HMC schenken we veel aandacht aan de kwaliteit van de zorgverlening. Onze medewerkers proberen hun werk zo zorgvuldig en goed mogelijk te doen. Fijn als u het ons laat weten wanneer u tevreden bent over ons werk. Maar we staan zeker ook altijd open voor suggesties voor verbeteringen.
Bent u niet tevreden over de verzorging en/of behandeling in HMC? Dan kunt u dat bespreken met de betrokken hulpverlener. Leidt dit niet tot tevredenheid, dan kunt u een klacht indienen bij de klachtenfunctionarissen van HMC. De klachtenfunctionarissen kunnen u ook meer informatie geven over de mogelijkheden die er zijn om uw klacht kenbaar te maken.

Rechten en Plichten

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis