Radiologisch onderzoek van de borst

U heeft een afspraak voor een borstonderzoek bij het Borstcentrum. Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie. Bij het maken van de afspraak hebben we u verteld op welke locatie we u verwachten.

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 43 34
ma t/m vr van 08.00 – 16.30 uur

Cijfers

Aantal patiënten per jaar:

355 borstkanker
240 darmkanker
302 longkanker
94 melanoom
145 hoofd-halskanker
216 prostaatkanker
36 eierstokkanker

Over radiologisch onderzoek van de borst

U heeft een afspraak voor een borstonderzoek bij het Borstcentrum. Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie. Bij het maken van de afspraak hebben we u verteld op welke locatie we u verwachten.

Op deze webpagina leest u:

  • Hoe u zich voorbereidt
  • Hoe het onderzoek verloopt
  • Welke diagnoses mogelijk zijn

Afspraak

HMC-patiëntenpas

Neem uw HMC-patiëntenpas mee naar het ziekenhuis. Heeft u geen HMC-patiëntenpas of zijn uw gegevens veranderd? Dan kunt vóór het onderzoek een pas laten maken of uw gegevens laten aanpassen bij de inschrijfbalie in de centrale hal. Kom hiervoor vijftien minuten eerder naar het ziekenhuis, zodat u op tijd bent voor uw afspraak.

Aanmelden

Meld u tien minuten vóór de afspraaktijd bij de receptie van de afdeling Radiologie.

Kunt u niet naar een afspraak komen?

Heeft u een probleem waardoor u niet op tijd naar een afspraak kunt komen? Laat dit dan zo snel mogelijk weten aan de afdeling Radiologie – uiterlijk 24 uur voor de afspraak. Wij kunnen dan een andere patiënt in uw plaats helpen. U kunt zich afmelden van maandag tot en met vrijdag, tussen 08.00 en 17.00 uur, via telefoonnummer 088 979 46 00. Als u een afspraak niet of te laat afmeldt, moeten we de afspraak helaas in rekening brengen.

Zwangerschap

Bent u zwanger of denkt u dit te zijn? U krijgt dan alleen een afspraak voor een echografie. De radioloog besluit of er aanvullend een mammografie nodig is.

Jonger dan dertig jaar

Als u jonger bent dan dertig jaar, dan maken we meestal eerst een echografie. De radioloog besluit of er aanvullend een mammografie nodig is.

Borstvoeding

Bent u pas zwanger geweest of geeft u borstvoeding? Meld dit dan vóór het onderzoek aan de laborant die het onderzoek uitvoert. Uw borsten zijn dan namelijk moeilijk doordringbaar voor röntgenstralen. Tot ongeveer zes maanden na de laatste borstvoeding besluit de radioloog in overleg met u of een mammografie of een echografie moet laat maken.

Pijnlijke borsten

Heeft u vaak pijnlijke borsten? Dan kunt u het onderzoek het beste laten verrichten in de eerste week na de menstruatie.

Borstprothese

Een mammografie is de beste methode om een afwijking in een vroeg stadium op te sporen. Dit geldt ook als u een borstprothese heeft. U kunt hiermee gewoon deelnemen aan het onderzoek. Om een goede borstfoto te krijgen, is het nodig om uw borst aan te drukken tijdens het maken van een mammogram. Hierdoor bestaat er geen kans dat er scheuren in de prothese komen.
Heeft u een borstprothese? Meld dit dan vóór het onderzoek aan de laborant die het onderzoek uitvoert.

Voorbereiding

Huidverzorging

  • Smeer uw borsten op de dag van het onderzoek niet in met een verzorgend product, zoals bodylotion, olie of zinkzalf.
  • Gebruik enkele dagen voor het onderzoek geen talkpoeder in de omgeving van de borsten. Dit kan vlekken geven op de röntgenfoto’s en maakt het lastig om foto’s goed te beoordelen.

Kleding en sieraden

  • Kies het liefst kleding waarin u zich makkelijk kunt bewegen en die u makkelijk aan en uit kunt doen. U moet zich soms meer dan één keer aan- en uitkleden.
  • Doe lange oorbellen, halskettingen en (tepel)piercings uit.
  • Voor het onderzoek doet u de kleding van het bovenlichaam uit.

Waardevolle zaken

Laat waardevolle zaken zoveel mogelijk thuis. Het ziekenhuis is niet aansprakelijk voor vermissing of beschadiging van uw persoonlijke eigendommen.

Familiegeschiedenis

  • Denk alvast na of borstkanker voorkomt in uw familie. Vraag hier zo nodig naar bij uw familieleden.
  • Heeft u familieleden die borstkanker hebben (gehad)? Noteer dan uw relatie met het familielid, bijvoorbeeld moeder, zus of nicht de leeftijd waarop de borstkanker werd ontdekt
  • Neem deze informatie mee naar uw afspraak.

Pijnstilling

Als u erg gevoelige borsten heeft, kunt u voor het onderzoek een paar tabletten paracetamol innemen. U mag geen andere pijnstilling gebruiken.

Vertrouwd persoon

Neem iemand mee naar het onderzoek. U heeft direct na het onderzoek een gesprek over de uitslag met de radioloog. Het kan voor u dan prettig zijn dat u een vertrouwd persoon bij zich heeft.

Soorten borstonderzoek

Mammografie

Een mammografie is een röntgenfoto van de borsten. Met een speciaal röntgenapparaat nemen we verschillende foto’s. Dit vindt plaats op de afdeling Radiologie. Voor het onderzoek gaat u naar een aparte kleedruimte. Hier doet u de kleding van uw bovenlichaam uit. Over het algemeen maakt de laborant van beide borsten twee röntgenfoto’s: één in verticale en één in horizontale richting. De laborant vertelt u hoe u voor het toestel moet staan. Dan plaatst de laborant uw borst op een steunplaat. De laborant drukt de borst aan met een plastic drukplaat die aan het apparaat vastzit. De meeste patiënten vinden dit samendrukken vervelend. Voor sommige patiënten is dit pijnlijk. Voor een goede foto is het echter belangrijk dat het borstweefsel gelijkmatig verspreid is. Het apparaat geeft aan wanneer de juiste druk bereikt is voor een goede verspreiding van het weefsel. De opname duurt enkele seconden. Hierna gaat de drukplaat direct van de borst af. Na het maken van de foto’s kunt u zich aankleden en wachten in de wachtkamer. De laborant laat uw foto’s na het onderzoek direct bekijken door een radioloog. De radioloog beslist of er extra röntgenopnamen en/of een echografie nodig is.

Echografie

Een echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze geluiden hoort u niet, maar de weerkaatsing (echo) maakt organen en weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Een echo maakt de verschillende weefsels in de borst op een andere manier zichtbaar dan een mammografie. Het onderzoek is meestal niet pijnlijk. Voor het onderzoek doet u opnieuw de kleding van uw bovenlichaam uit. In de onderzoekskamer gaat u op een onderzoekstafel liggen. De radioloog smeert een gel op de huid. Dan beweegt de radioloog het echoapparaat over de borst en bekijkt de echobeelden op het beeldscherm. De radioloog legt de beelden vast met foto’s. Met een echografie van de borst kan de radioloog mogelijke veranderingen in het borstweefsel zichtbaar maken. De echografie kan de radioloog ook meer duidelijkheid geven over wat de mammografie toont. Als de radioloog geen afwijkingen vindt, dan hoort u dit meteen. Hierna kunt u naar huis. Uw huisarts krijgt de uitslag van het onderzoek. Wanneer de radioloog een afwijking ziet, is het soms nodig om verder onderzoek te doen naar de aard van de afwijking. Dit onderzoek bestaat bijvoorbeeld uit een punctie of biopsie.

Punctie

Bij een punctie zuigt de radioloog weefselcellen en/of vocht op met een dunne, holle naald. Omdat de radioloog de punctie verricht met een dunne naald, krijgt u hiervoor geen verdoving. Tijdens dit onderzoek ligt u op de onderzoekstafel in de echografiekamer. De radioloog brengt de juiste plaats in beeld gebracht met het echoapparaat. De radioloog prikt met een kleine naald in de borst tot in het te onderzoeken gebied. Dit kan pijnlijk zijn. Vervolgens neemt de radioloog met de naald weefselcellen uit de afwijking. Soms moet de radioloog enkele keren prikken om voldoende weefselcellen te krijgen. De radioloog onderzoekt soms ook uw oksel op mogelijke afwijkingen van de okselklieren. Als de radioloog een afwijking in de oksel vindt, dan kan deze besluiten om weefselcellen uit de okselklier weg te nemen voor verder onderzoek. Het weghalen van de weefselcellen uit de oksel gebeurt ook met een punctie.
De weefselcellen gaan naar het laboratorium, waar de patholoog ze onderzoekt op de eventuele aanwezigheid van kwaadaardige cellen. De uitslag van de punctie krijgt u over het algemeen dezelfde dag te horen. De uitslag krijgt u van de verpleegkundig specialist of de chirurg van het Borstcentrum.
In sommige gevallen is het niet mogelijk om de afwijking met een punctie te onderzoeken. In dat geval besluit de arts om een biopsie te doen.

Biopsie

Bij een biopsie haalt de radioloog een stukje weefsel weg op de plek waar de afwijking is te zien. Dit gebeurt met een dikkere, holle naald. U krijgt hiervoor een plaatselijke verdoving. Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen of heeft u problemen met de bloedstolling? Dan nemen wij contact op met de arts die deze medicijnen heeft voorgeschreven en met de arts die uw bloedstolling controleert. Eventueel stellen we de biopsie een aantal dagen uit.

Echogeleide biopsie

Tijdens de echogeleide biopsie ligt u op de onderzoekstafel in de echografiekamer. De radioloog bepaalt met de echografie de juiste plaats voor de biopsie. De radioloog desinfecteert de borst met alcohol en geeft een prik om de borst te verdoven. Ondanks de verdoving kan het onderzoek pijnlijk zijn. De radioloog neemt met een speciale naald een kleine stukje weefsel weg. Het apparaat maakt hierbij een klappend geluid. De radioloog neemt meerdere stukjes weefsel weg van de plaats waar de afwijking zit. Na afloop drukte de radioloog goed op het wondje om het bloeden te stoppen. Na het wegnemen van het weefsel plaatst de radioloog soms een zogenoemde marker op de plek van de biopsie. Hiermee kan de arts de biopsieplek in de borst bij een vervolgonderzoek terugvinden.
Een patholoog onderzoekt het weefsel. Met de uitslag van het onderzoek kan de arts met zekerheid vaststellen of een tumor goed- of kwaadaardig is. Het duurt een paar dagen voordat u de uitslag van het onderzoek krijgt.

Stereotactische biopsie

Als de afwijking in de borst alleen zichtbaar is op de mammografie, dan moet de radioloog de biopsie verrichten met speciale röntgenapparatuur. Dit onderzoek heet een stereotactische biopsie. De radioloog kan de biopsie niet meteen verrichten. U krijgt hiervoor een aparte afspraak.
Lees meer op de webpagina Biopsie van de borst. Stereotactische mammotome procedure[RV1]

Na het onderzoek

Als de arts geen afwijkingen of een goedaardige afwijking vindt, hoort u dit meteen. Hierna kan u weer naar huis. Wanneer de arts een mogelijk kwaadaardige afwijking in de borst vindt, krijgt u dezelfde dag of de volgende dag een afspraak in het Borstcentrum. Tijdens deze afspraak heeft u een gesprek met de chirurg of de verpleegkundig specialist. Deze bespreekt de voorlopige uitslag van de verschillende onderzoeken met u.

Goedaardige afwijking

Gemiddeld vinden we bij ongeveer drie van de vier patiënten een goedaardige afwijking. Dan heeft u geen behandeling nodig. In dat geval krijgt u een verwijzing naar de huisarts en zo nodig een afspraak voor een controleonderzoek. De huisarts krijgt na één werkdag de uitslag van het onderzoek.

Kwaadaardige afwijking

Als uit de onderzoeken blijkt dat er sprake is van een kwaadaardige afwijking, dan laten we u dat meteen weten. Dit is een ingrijpende mededeling die u eerst moet verwerken. We maken een afspraak voor een aanvullend gesprek met de verpleegkundig specialist, waar u al uw vragen kunt stellen. De verpleegkundig specialist bespreekt uitgebreid de uitslag van de onderzoeken en gaat in op de aanvullende onderzoeken en de verdere behandeling. Soms is het nodig om een MRI-scan van de borsten te maken.
Het duurt enkele dagen voordat de uitslag van het weefselonderzoek bij borstkanker bekend is. Vervolgens bespreken we de uitslagen in een multidisciplinair team. Dit team bestaat onder andere uit een radioloog, chirurg, patholoog, oncoloog, radiotherapeut, plastisch chirurg en verpleegkundig specialist. Samen stellen zij een behandeladvies op.

Meer weten

Meer informatie over onze zorg voor patiënten met borstkanker vindt u op www.haaglandenmc.nl.
Op de volgende websites vindt u meer informatie over borstkanker:

  • Borstkankervereniging Nederland: www.borstkanker.nl
  • KWF Kankerbestrijding: www.kwf.nl

Radiologisch onderzoek van de borst

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis