Operatie aan een scheve grote teen (hallux valgus)

Door een scheve grote teen ontstaat soms een knobbel aan de zijkant van de voet, die klachten kan geven. Soms is daarom een operatie nodig. De grote teen noemen we hallux, de operatie noemen we een osteotomie.

Afspraak en contact

Focuskliniek Orthopedie verpleegafdeling
088 979 80 81
Gesloten van vr 18.00 uur tot ma 07.00 uur

Is de afdeling gesloten? Bel dan bij dringende vragen of bij complicaties het ziekenhuis
088 979 79 00. Vraag naar de dienstdoende arts van de afdeling Orthopedie.

Spoedeisende Hulp (SEH) HMC Westeinde
088 979 23 80
Spoed, buiten kantooruren

Poliklinieken

Toon overige locaties

Cijfers

Jaarcijfers 2019

8,6 voor patiënttevredenheid verpleegafdeling Focuskliniek

103 operaties aan hallux valgus

Over operatie aan een scheve grote teen (hallux valgus)

Door een scheve grote teen ontstaat soms een knobbel aan de zijkant van de voet, die klachten kan geven. Soms is daarom een operatie nodig. De grote teen noemen we hallux, de operatie noemen we een osteotomie.

Wat is een scheve grote teen (hallux valgus)?

Oorzaak

De grote teen kan vergroeien. Dan komt de teen scheef te staan en buigt steeds meer naar de tweede teen toe. Daardoor gaat een van de botjes in de voet – het eerste middenvoetsbeentje – naar buiten steken. Dit zorgt voor een knobbel aan de zijkant van de voet, bij het gewricht van de grote teen.

hallux valgus fig1

Bron: zorgvoorbeweging.nl

Klachten

De knobbel aan de zijkant van de voet kan rood en pijnlijk zijn.

Behandeling

Een operatie aan de grote teen heet een osteotomie. Dit woord komt uit het Grieks en betekent letterlijk bot (osteo) doorsnijden (tomie). Tijdens de operatie zet de orthopedisch chirurg de grote teen recht en verwijdert de knobbel. Na de operatie is de voet weer smaller, waardoor u makkelijker schoenen kunt dragen en lopen minder pijnlijk is.

Door wie wordt u geopereerd?

U wordt geopereerd door de chirurg die u heeft gezien op de polikliniek, eventueel samen met een arts-assistent. Een arts-assistent is een afgestudeerde arts, die we in het HMC opleiden tot specialist of die in ons ziekenhuis ervaring opdoet. Arts-assistenten voeren ook zelfstandig (delen van) operaties uit. De medisch specialist is altijd eindverantwoordelijk voor de operatie.

Voorbereiding

Preoperatief onderzoek

De orthopedisch chirurg heeft u een verwijzing gegeven om een afspraak te maken met de anesthesioloog. Deze arts zorg voor de verdoving tijdens de operatie. De anesthesioloog onderzoekt u om te bepalen wat de beste en veiligste manier is om u te verdoven. Voor de één is dat een algehele narcose. Deze verdooft het hele lichaam. U bent dan een tijdje buiten bewustzijn. Voor de ander is dat een ruggenprik. Deze verdooft het lichaam van de navel tot de tenen. U voelt dan niets en u kunt uw benen tijdelijk niet bewegen. De ruggenprik combineren we soms met een slaapmiddel, zodat u weinig of niets van de operatie merkt.

Als het nodig is, vragen we bloedonderzoek aan, laten we een hartfilmpje (ECG) maken en een röntgenfoto van de longen maken. Een enkele keer is er aanvullend onderzoek nodig door een andere arts, bijvoorbeeld een internist, cardioloog of longarts.

Kunt u niet naar de afspraak komen?

Heeft u een probleem waardoor u niet op tijd naar de afspraak kunt komen? Laat dit dan zo snel mogelijk weten aan de Focuskliniek Orthopedie – uiterlijk 24 uur voor de afspraak. Wij kunnen dan een andere patiënt in uw plaats helpen. U kunt zich afmelden van maandag tot en met vrijdag, tijdens kantooruren. Als u een afspraak niet of te laat afmeldt, moeten we de afspraak helaas in rekening brengen.

Elleboogkrukken

Na de operatie loopt u enkele weken met elleboogkrukken. Dit zijn loopkrukken waarbij u steunt op uw handen. We raden aan om alvast te oefenen met deze krukken. U kunt de krukken verkrijgen bij een thuiszorgwinkel bij u in de buurt. Neem de krukken mee op de dag van uw opname in het ziekenhuis.

Medicijnen

Zorg dat u voldoende paracetamol in huis heeft voor na de operatie.

Vervoer

Zorg voor vervoer na de operatie. U mag dan namelijk niet zelf naar huis rijden. De verdoving is dan nog niet helemaal uitgewerkt. Ook heeft u gips of verband om uw voet.

Eten en drinken

Het is belangrijk dat u voor de operatie nuchter bent. Dat betekent dat u niets heeft gegeten of gedronken.

Opname

De opname is op de dag van de operatie. De opname is op de Focuskliniek Orthopedie van HMC Bronovo, afdeling Margriet, 1e etage, route 19.

Doe het volgende op de dag van opname:

  • Neem thuis een douche vóór u naar het ziekenhuis gaat.
  • Gebruik geen make-up, nagellak, zalfjes of crèmes.
  • Lees als voorbereiding de folder Voorbereiding op de anesthesie.

Operatie

De verpleegkundige controleert samen met u uw gegevens en medicijngebruik. U gaat naar een kamer waar u zich kunt omkleden voor de operatie.

De verpleegkundige brengt u naar de holding. Dat is de ruimte waar we u voorbereiden op de operatie. De anesthesiemedewerker prikt een infuus in uw hand of arm. Via het infuus krijgt u vocht en medicijnen binnen. De medicijnen zorgen ervoor dat u geen infectie krijgt en dat u minder pijn voelt. U krijgt plakkers op uw borst, waarmee we uw hartritme meten. U krijgt een band om uw arm, waarmee we uw bloeddruk meten. We doen een dopje op uw vinger, waarmee we het zuurstofgehalte in uw bloed meten. Vervolgens krijgt u een verdoving. In de operatiekamer controleren we nog een aantal zaken.

Tijdens de operatie ligt u op uw rug. U krijgt een band om uw bovenbeen. Zodra de verdoving werkt, pompen we de band op om het bloed tijdens de operatie tegen te houden. Zo kan de orthopedisch chirurg goed zien wat hij doet en verliest u geen bloed tijdens de operatie. We desinfecteren de huid van uw voet en enkel. De chirurg heeft met u besproken welke van de drie onderstaande operaties u ondergaat.

Basis-osteotomie

De orthopedisch chirurg maakt twee sneetjes in de huid: één over de knobbel en één over het eerste middenvoetsbeentje (a). De chirurg zaagt een stukje bot van het middenvoetsbeentje en verandert de stand van het middenvoetsbeentje (b). Met een schroefje zet de chirurg het bot vast in de nieuwe stand (c).

hallux_valgus_fig2_basis_osteotomie.jpg

Basis-osteotomie

Na de operatie krijgt u gips om uw voet, in de vorm van een zogenoemde gipsschoen. Dit is nodig om de breuk te laten genezen, zodat de grote teen in de juiste stand groeit. Met het zooltje dat u onder de gipsschoen krijgt, mag u de hak belasten tijdens het lopen.

hallux valgus fig3 gipsschoen

Gipsschoen. Onder de schoen komt een zooltje

Open Chevron-osteotomie (met eventueel Akin-osteotomie)

De orthopedisch chirurg maakt één of twee sneetjes in de huid, afhankelijk van hoe scheef de grote teen staat. De chirurg verwijdert eerst de knobbel aan de zijkant van de voet en zaagt daarna het middenvoetsbeentje door (a). De chirurg verandert de stand van het middenvoetsbeentje (b) en zet de botdelen aan elkaar vast met een schroefje (c).

hallux valgus fig4 open chevron osteotomie

Open Chevron-osteotomie

Soms besluit de chirurg om ook nog een Akin-osteotomie uit te voeren voor een beter resultaat.
Hierbij zaagt de chirurg een wig uit het basiskootje van de grote teen (d, e) en zet dit vast met een schroefje (f). Na de operatie krijgt u een drukverband of gips om uw voet. Dit is nodig om de breuk te laten genezen, zodat de grote teen in de juiste stand groeit.

hallux valgus fig5 akin osteotomie

Akin-osteotomie

Minimaal Invasieve Chevron-Akin-osteotomie (MICA)

De MICA is bijna hetzelfde als de Open Chevron-osteotomie, alleen maakt de chirurg bij de MICA een kleiner sneetje en twee kleine gaatjes om door te opereren. Hierdoor beschadigt de chirurg minder weefsel dan bij de andere operaties en blijft er een kleiner litteken over. Een nadeel is dat er soms er minder zicht is op de exacte afwijking van het bot. Na de operatie krijgt u gips om uw voet, in de vorm van een zogenoemde gipsschoen. Dit is nodig om de breuk te laten genezen, zodat de grote teen in de juiste stand groeit.

hallux valgus fig6 mica tekening orig

Een MICA

Na elk van deze drie operaties blijft het schroefje zitten, tenzij u hier klachten van ervaart. Dit komt maar zelden voor. We hechten de wonden met oplosbaar hechtmateriaal. In totaal bent u vier tot vijf uur van de verpleegafdeling af.

Na de operatie

Herstel

Na de operatie brengen we u naar de uitslaapkamer, ofwel de verkoever. Daar verblijft u ongeveer een uur. Daarna gaat u naar de verpleegafdeling.

De orthopedisch chirurg of de arts in opleiding tot specialist (aios) komt bij u langs om de operatie met u te bespreken. Ook de fysiotherapeut komt bij u langs. Deze geeft u oefeningen mee voor thuis. Dat is uw revalidatieprogramma. Voor uw herstel is het belangrijk dat u dit programma goed volgt. U mag uw voet bewegen en belasten, wanneer u gips draagt.

U mag uit bed als u weer voldoende gevoel heeft in uw benen. U mag vaak dezelfde dag weer naar huis. Voordat u het ziekenhuis verlaat, laten we nog een röntgenfoto van de voet maken (als we deze tijdens de operatie nog niet hebben gemaakt). Voordat u vertrekt, moet u een keer hebben geplast. Bij uw vertrek uit het ziekenhuis krijgt u afspraken mee voor de controles.

Eten en drinken

U kunt in de loop van de dag weer gewoon eten en drinken, wanneer u terug bent op de verpleegafdeling. Vooral drinken is erg belangrijk.

Wond

Na de operatie heeft u één of twee wonden op de voet, onder het gips of verband.

Pijn

  • De pijn moet vol te houden zijn na de operatie. Daarom vragen de anesthesioloog en de verpleegkundige regelmatig hoeveel pijn u heeft.
  • U krijgt pijnstillers van de verpleegkundigen. Neem deze in, ook als u weinig pijn heeft.
  • Het is normaal dat u na de operatie enige pijn en ongemak (zoals misselijkheid) voelt. Laat dit altijd meteen weten aan de verpleegkundige.
  • Voor thuis krijgt u een recept met pijnstillers mee. Deze pijnstillers haalt u op bij de apotheek.
  • Voor het gebruik van paracetamol geldt:
    • De eerste twee dagen na de operatie gebruikt u vier keer per dag twee tabletten paracetamol van 500 milligram.
    • De twee dagen daarna gebruikt u vier keer per dag één tablet paracetamol van 500 milligram.
    • Vanaf de vijfde dag gebruikt u paracetamol alleen bij pijn.

Complicaties

Een complicatie is een extra medisch probleem dat zich voordoet. Bij iedere operatie bestaat de kans op een complicatie, dus ook bij deze operatie. Gelukkig komen complicaties bij deze operatie niet vaak voor. Hieronder vindt u een overzicht van mogelijke complicaties:

  • Wondinfectie
    De wond wordt rood en doet pijn. Soms heeft u koorts en komt er vocht uit de wond. Dit is meestal goed te behandelen met antibiotica.
  • Beschadiging van een zenuw
    Tijdens de operatie raken zenuwen soms beschadigd. Een beschadigde zenuw kan zorgen voor langdurige pijnklachten en zwelling van de grote teen. Een beschadigde zenuw in de huid geeft een doof gevoel in een gedeelte van de huid. Meestal verdwijnen deze klachten in de loop van de tijd vanzelf. Soms zijn ze blijvend. .
  • Het bot groeit niet goed aan elkaar vast
    Als het bot niet goed aan elkaar vastgroeit, moet u langer gips dragen. Als dat niet werkt, is er soms een tweede operatie nodig.
  • Trombose
    Trombose betekent dat er een bloedstolsel ontstaat, dat een ader in uw been verstopt.
  • Minder beweeglijk
    Na de operatie kunt u de grote teen meestal minder goed bewegen.
  • Steunzolen
    Als u een doorgezakte voorvoet of spreidvoet heeft, moet u soms steunzolen gaan dragen.

Wanneer moet u meteen contact opnemen met HMC?

Neem contact op als:

  • u kortademig bent of pijn heeft op uw borst bij het ademen
  • u meer pijn krijgt in het gips
  • u pijn krijgt in uw onderbeen
  • uw onderbeen dik wordt
  • u meer dan 38,5ºC koorts heeft

Controle

U komt enkele keren terug naar de polikliniek voor controles:

  • Na twee weken heeft u een afspraak in de gipskamer. Daar halen we het gips of verband van uw voet. Vervolgens verwijderen we de hechtingen.
    • Als u een basis-osteotomie heeft gehad, krijgt u nieuw gips om uw voet. Dit blijft vier weken zitten.
    • Als u een open Chevron-osteotomie heeft gehad, krijgt u een afneembaar gipsspalkje om de grote teen. Dit heet een spica. Deze houdt de teen in de juiste stand

 hallux valgus fig7 spica

    • Als u een MICA heeft gehad, krijgt u een spica met een loopzool. U mag proberen de teen voorzichtig te gaan bewegen.
  • Na ongeveer zes weken heeft u een afspraak in de gipskamer met uw orthopedisch chirurg of de arts-assistent in opleiding (aio). Als u gips draagt, verwijderen we dit. We maken een röntgenfoto om te zien of het middenvoetsbeentje goed is vastgegroeid. De arts bespreekt de verdere behandeling met u. U kunt ook vragen stellen. Neem ruimzittende schoenen mee, omdat uw voet vaak dik is na het verwijderen van het gips.

Tijdens de controles vragen we u een vragenlijst in te vullen. Uw antwoorden gebruiken we om het resultaat van de operatie te beoordelen.

Heeft u vragen?

Heeft u nog vragen over de operatie? Of heeft u vragen over uw medische situatie? Bel dan met de Focuskliniek Orthopedie.

Heeft u een smartphone? Dan kunt u de HMC Zorgapp downloaden. Deze is gratis op zowel de Google Playstore als de Apple Appstore. In de app begeleiden we u stap voor stap door het zorgproces voor het plaatsen van een totale heupprothese.

Operatie aan een scheve grote teen (hallux valgus)

Waarom HMC?

  • Uw eigen behandelend arts
  • Persoonlijke begeleiding
  • Alle patiënten zijn welkom