Mammografie

Röntgenonderzoek van de borsten

U heeft een afspraak voor een mammografie. Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie. Deze webpagina informeert u over het onderzoek en de voorbereidingen die nodig zijn om het onderzoek goed te laten verlopen. Op uw afsprakenkaart staat in welk ziekenhuis u moet zijn en welke route u moet volgen naar de Radiologie. Wilt u zich tien minuten vóór de afspraaktijd melden bij de receptie van de afdeling Radiologie?

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Antoniushove
HMC Bronovo
HMC Westeinde
088 979 46 00

HMC Gezondheidscentrum Wassenaar 088 979 72 45

ma t/m vr van 08.00 - 12.00 uur en 13.00 - 17.00 uur

Locatie

Toon overige locaties

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over Mammografie

U heeft een afspraak voor een mammografie. Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie. Deze webpagina informeert u over het onderzoek en de voorbereidingen die nodig zijn om het onderzoek goed te laten verlopen. Op uw afsprakenkaart staat in welk ziekenhuis u moet zijn en welke route u moet volgen naar de Radiologie. Wilt u zich tien minuten vóór de afspraaktijd melden bij de receptie van de afdeling Radiologie?

HMC-patiëntenpas

Als u naar het ziekenhuis komt, neemt u uw HMC-patiëntenpas mee. Heeft u geen HMC-patiëntenpas of zijn uw gegevens veranderd? Dan kunt u de pas vóór het onderzoek laten maken of de gegevens aanpassen. Dit kan bij de inschrijfbalie in de centrale hal. Wilt u daarvoor 15 minuten eerder naar het ziekenhuis komen, zodat u op tijd bent voor uw afspraak?

Verhinderd

Bent u op het afgesproken tijdstip verhinderd? Bel dan zo snel mogelijk (uiterlijk 24 uur voor de afspraak) met de afdeling Radiologie om uw afspraak af te zeggen of te verplaatsen. Bellen kan op werkdagen van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 en 17.00 uur via telefoonnummer 088 979 46 00. De opengevallen plaats kan dan voor een andere patiënt gebruikt worden.

Houdt u bij het afzeggen of verplaatsen van uw afspraak rekening met uw vervolgafspraak bij de arts die het onderzoek voor u heeft aangevraagd. Niet of te laat afgemelde afspraken worden in rekening gebracht.

Voorzorgsmaatregelen

Zwangerschap

Bent u zwanger of denkt u dit te zijn? Neem dan ruim voor het onderzoek contact op met de afdeling Radiologie. U krijgt dan een afspraak voor een echografie. De radioloog besluit of er aanvullend een mammografie gemaakt moet worden.

Jonger dan 30 jaar

Bent u jonger dan 30 jaar, dan wordt er eerst een echografie gemaakt. De radioloog besluit of er aanvullend een mammografie gemaakt wordt.

Borstvoeding

Bent u pas zwanger geweest of geeft u borstvoeding? Dan zijn uw borsten moeilijker doordringbaar voor röntgenstralen. Wilt u dit voor het onderzoek melden aan de laborant die het onderzoek uitvoert? Tot ongeveer zes maanden na de laatste borstvoeding wordt in overleg met de radioloog besloten of het onderzoek doorgaat of dat er een echografie gemaakt gaat worden.

Pijnlijke borsten

Heeft u vaak pijnlijke borsten, dan kunt u dit onderzoek het beste afspreken in de eerste week na de menstruatie.

Borstprothesen

Voor het in een vroeg stadium opsporen van een afwijking is een mammografie de beste methode. Dit geldt ook voor vrouwen met borstprothesen. Alle vrouwen met borstprothesen kunnen deelnemen aan het onderzoek. Het aandrukken tijdens het maken van een mammogram is nodig om een goede borstfoto te krijgen. De kans op scheuren in de prothesen door het aandrukken is nihil. Heeft u borstprothesen? Informeer de laborant dan voor het onderzoek.

Huidverzorging

Op de dag van het onderzoek mag u uw borsten niet insmeren met een verzorgend product zoals bodylotion, olie of zinkzalf. Gebruik ook enkele dagen voor het onderzoek geen talkpoeder in de omgeving van de borsten. Dit kan vlekken op de röntgenfoto’s geven, met als gevolg dat de beoordeling van het onderzoek lastig wordt.

Voorbereiding

Kledingvoorschrift en sieraden

Voor het onderzoek moet u de kleding van het bovenlichaam uitdoen. Het is voor u prettig wanneer u kleding aan heeft waarin u zich vrij kunt bewegen en die u gemakkelijk aan en uit kunt doen. U moet zich soms meer dan één keer aan- en uitkleden. Lange oorbellen, halskettingen en (tepel)piercings moeten uit.

Waardevolle zaken

Wij raden u aan waardevolle zaken zoveel mogelijk thuis te laten. Het ziekenhuis is niet aansprakelijk voor vermissing of beschadiging van uw persoonlijke eigendommen.

Het mammografie onderzoek

Met een speciaal röntgentoestel worden van iedere borst meerdere foto’s gemaakt. Als u bent doorgestuurd door het Bevolkingsonderzoek op Borstkanker (BOB) of komt voor een halfjaarlijkse controle, dan worden er alleen foto’s van de betreffende borst gemaakt.
De laborant vertelt u hoe u voor het toestel moet staan. Dan plaatst de laborant uw borst op de steunplaat. De borst wordt daarna aangedrukt met een plastic drukplaat die aan het apparaat vastzit. De meeste patiënten vinden dit samendrukken vervelend. Voor sommige patiënten is dit pijnlijk. Voor een goede foto is het echter belangrijk dat het borstweefsel gelijkmatig verspreid is. Het apparaat geeft aan wanneer de juiste druk bereikt is voor een goede verspreiding van het weefsel. De opname duurt slechts enkele seconden. Hierna gaat de drukplaat direct van de borst af.

Na het maken van de foto’s kunt u zich aankleden en wachten in de wachtkamer. De laborant laat uw foto’s na het onderzoek direct door een radioloog bekijken. Op verzoek van de radioloog wordt het onderzoek eventueel aangevuld met extra röntgenopnamen of met een echografie.

Echografie

Echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze geluiden hoort u niet, maar de weerkaatsing (echo) maakt organen en weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Met de echo worden de verschillende weefsels in de borst op een andere manier zichtbaar dan bij een mammografie. Het onderzoek is niet pijnlijk. Voor het onderzoek wordt u opnieuw gevraagd om de bovenkleding uit te doen. In de onderzoekskamer gaat u op een onderzoekstafel liggen. De radioloog smeert een gel op de huid. Dan beweegt hij het echoapparaat over de borst en bekijkt tegelijk de gemaakte echobeelden op het beeldscherm. De radioloog legt de beelden vast met foto’s.
Met een echografie van de borst kan de arts mogelijke veranderingen in het borstweefsel zichtbaar maken. De echografie kan de arts ook meer duidelijkheid geven over wat er op een mammografie is te zien. Naar aanleiding van de bevindingen kan de radioloog besluiten om een punctie en/of biopsie te doen.

Punctie

Bij een punctie zuigt de arts weefselcellen en/of vocht op met een dunne, holle naald. U wordt niet verdoofd, omdat de punctie met een dunne naald wordt gedaan. U ligt tijdens dit onderzoek ook op de onderzoekstafel in de echografiekamer. De juiste plaats wordt in beeld gebracht met het echoapparaat. De radioloog prikt met een kleine naald in de borst tot in het te onderzoeken gebied. Dit kan pijnlijk zijn. Vervolgens worden er met de naald weefselcellen uit de afwijking genomen voor verder onderzoek. De patholoog beoordeelt of er voldoende cellen zijn onder de microscoop. Soms moet de radioloog enkele malen prikken om voldoende weefselcellen te krijgen. De weefselcellen worden hierna naar het laboratorium gebracht voor verder onderzoek. De patholoog stuurt de uitslag van de punctie naar uw behandelend arts. Dit duurt enkele dagen.

De radioloog onderzoekt soms ook de oksel op mogelijke afwijkingen van de okselklieren. Vindt hij een afwijking in de oksel? Dan kan hij besluiten om weefselcellen uit de okselklier weg te nemen voor verder onderzoek. Het weghalen van de weefselcellen uit de oksel gebeurt ook met een punctie.

Biopsie

Bij een biopsie wordt er een stukje weefsel weggehaald op de plek waar de afwijking is te zien. Dit gebeurt met een dikkere, holle naald. U krijgt hiervoor een plaatselijke verdoving. Tijdens dit onderzoek ligt u nog op de onderzoekstafel in de echografiekamer. De radioloog bepaalt met de echografie de juiste plaats voor de biopsie. Dan wordt de borst met alcohol gedesinfecteerd. De radioloog geeft u een prik om de borst te verdoven. Dit onderzoek kan, ondanks de verdoving, pijnlijk zijn. Vervolgens wordt er met een speciale naald een kleine stukje weefsel weggenomen. Bij het wegnemen van een stukje weefsel maakt het apparaat een klappend geluid. De radioloog neemt meerdere stukjes weefsel weg van de plaats waar de afwijking zit. Na afloop wordt er goed op het wondje gedrukt om het bloeden te stoppen.

Het weefsel wordt door de patholoog onderzocht. Met de uitslag kan de arts met zekerheid vaststellen of een tumor goed- of kwaadaardig is en kan hij de definitieve diagnose stellen. Het duurt een paar dagen voordat u de uitslag van dit onderzoek krijgt.
Na het wegnemen van de stukjes weefsel plaatst de radioloog soms een marker op de plek van de biopsie. Deze marker wordt geplaatst om de biopsieplek in de borst bij de vervolgonderzoeken terug te kunnen vinden.

Na het onderzoek

Na het onderzoek kunt u gewoon naar huis.

Nazorg bij een biopsie

Heeft u een biopsie gehad? Dan adviseren wij u het volgende:

  • We adviseren u om rustig aan te doen vandaag; vooral met de arm aan de zijde van de borst die is onderzocht. Ga bijvoorbeeld niet stofzuigen of tennissen.
  • Draag vannacht een stevige bh om extra druk op de biopsieplaats te houden.
  • De pleister mag er na 24 uur af. U mag dan weer douchen. De pleister kunt u het beste onder de douche verwijderen.
  • De eerste dagen na de biopsie kan er een pijnlijke, blauwe plek op uw borst ontstaan. Die trekt weer weg. Bij pijnklachten kunt u twee paracetamol van 500 mg innemen. Herhaal dit desgewenst na enkele uren.
  • Bij ernstige klachten of vragen kunt u bellen met de afdeling Radiologie. Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp. Als u vertelt dat u voor een biopsie-onderzoek bent geweest, dan wordt u met iemand doorverbonden die uw vraag kan beantwoorden.

De uitslag

Gemiddeld wordt er bij ongeveer drie van de vier patiënten een goedaardige afwijking gezien. Er is dan geen verdere behandeling meer nodig. De radioloog vertelt u dit nieuws meteen. U bent dan klaar. Wanneer uit de onderzoeken blijkt dat er mogelijk sprake is van een kwaadaardige afwijking, dan krijgt u een gesprek met de verpleegkundig specialist. Zij bespreekt met u de uitslag, de aanvullende onderzoeken en de verdere behandeling. Het duurt een aantal dagen voordat de uitslag van het weefselonderzoek bekend is. Deze uitslagen worden dan besproken in een team en daarna met u.

Vragen

Heeft u vragen over het onderzoek, dan kunt u bellen met de afdeling Radiologie. U kunt uw vragen ook voor, tijdens of na het onderzoek stellen. De afdeling Radiologie is bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur via telefoonnummer 088 979 46 00.

Bij acute problemen buiten kantooruren kunt u bellen met de Spoedeisende Hulp (SEH) van HMC Westeinde via telefoonnummer 088 979 23 80.

Mammografie

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis