Lichttherapie

U bent onder behandeling bij een psycholoog van het slaapcentrum. In verband met uw slaapklacht krijgt u lichttherapie. Tijdens deze therapie wordt een speciale lamp gebruikt om uw biologische klok te beïnvloeden, zodat u weer op de gewenste tijd kunt slapen. Op deze webpagina kunt u lezen wat deze behandeling inhoudt.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Westeinde
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Eerste afspraak en
Vervolgafspraken en recepten
088 979 27 22 - keuze 2
Slaaponderzoeken 088 979 27 22 - keuze 1
Afdeling Slaappsychologie
088 979 27 22 - keuze 3

Locatie

Cijfers

1.800 nieuwe patiënten per jaar
80 % geslaagde behandelingen bij slapeloosheid

Over lichttherapie

U bent onder behandeling bij een psycholoog van het slaapcentrum. In verband met uw slaapklacht krijgt u lichttherapie. Tijdens deze therapie wordt een speciale lamp gebruikt om uw biologische klok te beïnvloeden, zodat u weer op de gewenste tijd kunt slapen. Op deze webpagina kunt u lezen wat deze behandeling inhoudt.

Wat is het doel van lichttherapie?

Onze hersenen hebben een biologische klok die onze 24-uurs ritmen stuurt. Voorbeelden van 24-uurs ritmen zijn: lichaamstemperatuur (overdag hoog, ’s nachts laag), slapen en waken (overdag wakker, ’s nachts slapen) en de aanmaak van eiwitten (overdag laag, ’s nachts hoog). Onze biologische klok zorgt ervoor dat de ritmen gelijk lopen met de afwisseling tussen dag en nacht.

De biologische klok wordt dagelijks afgestemd op de afwisseling tussen dag en nacht. Dit afstemmen gebeurt door middel van het daglicht en het nachtelijk duister en gebeurt vooral op de momenten van zonsopkomst en zonsondergang. Het aan- en uitgaan van het licht geeft tijdsignalen aan de biologische klok, waardoor die in de pas blijft lopen met de afwisseling tussen dag en nacht.

Als de biologische klok achterloopt of voorloopt (dit laatste gebeurt bij zogenoemde “nachtmensen”), kunnen we met fel kunstlicht de biologische klok verschuiven. Eerst onderzoeken we hoeveel de biologisch klok voor- of achterloopt. Daarna bepalen we de juiste periode waarin we u gaan blootstellen aan kunstlicht. Uw behandelaar bespreekt dit met u.

Ochtendmensen en avondmensen

Sommige patiënten die in het slaapcentrum behandeld worden, hebben slaap-waakproblemen die samenhangen met een verstoring van de biologische klok.

Er zijn verschillen tussen mensen in hun voorkeur van bedtijden. Er zijn bijvoorbeeld ochtendmensen en avondmensen. Ochtendmensen staan vroeg op, zijn meteen klaarwakker en kunnen aan de slag.

Dit patroon blijft ook in de vakantie aanwezig. Avondmensen gaan liever later naar bed en staan later op. Ze kunnen vroeger opstaan als het moet voor werk, maar slapen langer uit op vrije dagen.

Een ander verschil tussen mensen wat betreft slapen is de slaapduur. Er zijn kortslapers en langslapers. Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Deze verschillen tussen mensen worden bepaald door zowel de erfelijke aanleg als de omgeving en opvoeding.

De verschillen in voorkeur van bedtijden kunnen soms zo groot zijn dat iemand er last van heeft in het functioneren overdag. Een ochtendmens kan vroeg in de avond slaap krijgen (soms al rond 20.00 uur) en kan dan niet wakker blijven. Doordat de slaap vroeg begint, houdt de slaap ook vroeg in de ochtend op.

Een avondmens kan vaak pas laat in slaap vallen (soms pas om 03.00 uur), ook als hij of zij vroeg naar bed gaat. Ook hebben avondmensen soms moeite met opstaan op het tijdstip dat nodig is om op tijd op school of op het werk te zijn.

Wat de klacht ook is, wij kunnen met lichttherapie uw slaap-waakritme verschuiven naar de gewenste tijden.

Uitlenen van de lamp voor lichttherapie

Bij de start van de lichttherapie krijgt u voor zes weken een lamp te leen. Als u de lamp meeneemt, tekent u een bruikleenovereenkomst. Hierin staan onder andere afspraken over schade aan de lamp en over diefstal of verlies van de lamp. We maken ook meteen een afspraak met u wanneer u de lamp weer moet inleveren.

Soort lampen:

De behandelaar heeft de keuze uit drie verschillende lampen.
Uw behandelaar bekijkt welke lamp voor u het meest geschikt is.

Van links naar rechts ziet u op onderstaande foto:

lichttherapielmapen.png

  • Een kleine lamp met een oplaadbare accu. Deze lamp zit in een stoffen hoesje, met oplader en gebruiksaanwijzing.
  • Een middelgrote lamp, die niet oplaadbaar is. Deze lamp heeft een stekker die u in het stopcontact steekt. Deze lamp kan echter niet aangesloten worden op een tijdklok en wordt dus niet gebruikt om wakker te kunnen worden. Ter bescherming van de lamp lenen wij u deze uit in een doos.
  • Een grote lamp, die niet oplaadbaar is. Deze lamp heeft een stekker die u in het stopcontact steekt. Deze lamp gebruiken we over het algemeen als u hulp nodig heeft bij het wakker worden. U gebruikt de lamp, die via een tijdklok is aangesloten op het lichtnet, in combinatie met de wekker. Ter bescherming van de lamp lenen wij u deze uit in een doos of in een koffer.

Behandeling met lichttherapie

Uw behandelaar stelt in overleg met u de tijdstippen en de duur van de lichttherapie vast en maakt hiervoor een schema. Het is belangrijk dat u dit schema volgt.

De afstand van uw ogen tot de lamp moet ongeveer 50 cm zijn. Het licht van de lamp is wit en heeft een sterkte van 10.000 lux. Het licht van de lamp bevat geen uv-licht of infrarood licht. U wordt er dus niet bruin van en het is veilig voor uw ogen.

Als u een bril of lenzen heeft met een blauw licht filter, dan kunt u deze bril of lenzen niet gebruiken tijdens de behandeling. Een gewone bril of contactlenzen kunt u wel gebruiken.

U kunt tijdens de lichttherapie lezen of eten. U hoeft namelijk niet recht in de lamp te kijken. Wel moet u de ogen openhouden als u voor de lamp zit. Wij adviseren de lamp schuin naast u te zetten.

BELANGRIJK

Ondanks dat lichttherapie veilig is, wordt het in bepaalde gevallen afgeraden. Dit gebeurt onder andere:

  • Bij oogaandoeningen aan het netvlies zoals diabetische retinopathie of maculadegeneratie. We overleggen dan (met uw toestemming) met uw behandelend oogarts of lichttherapie in uw situatie mogelijk is.
  • Na recente oogoperaties.
  • Bij een bipolaire stoornis. Lichttherapie kan dan weer klachten veroorzaken. De psycholoog van het Slaapcentrum overlegt dan (met uw toestemming) met uw behandelaar of lichttherapie mogelijk is.
  • Bij gebruik van bepaalde medicatie of voedingssupplementen. Sommige medicatie heeft als bijwerking fotosensibiliteit (gevoeligheid voor licht). Sint-Janskruid, chloorpromazine en lithium kan lichtgevoeligheid veroorzaken.
  • Bij epilepsie.
  • Als u insuline gebruikt, moet u tijdens de lichttherapie uw bloedglucosewaarden goed in de gaten houden.

De behandeling

Het doel van de behandeling is dat u (weer) rond het gewenste tijdstip in slaap kunt vallen en wakker kunt worden. U volgt de lichttherapie thuis. Belangrijk is dat u de geadviseerde lichttherapie iedere dag op de afgesproken tijd toepast. Afhankelijk van uw slaapklacht schrijven wij in overleg met uw behandelend neuroloog soms ook melatonine voor. Is dit het geval? Dan krijgt u van uw behandelaar een recept en een schema met innametijdstippen en dosering. Het effect van de lichttherapie kunt u soms na enkele dagen al merken. Vaak is het effect echter pas na enkele weken duidelijk.

Na de behandeling

Als u de lamp na de afgesproken periode weer inlevert, bespreekt u met uw behandelaar of verdere behandeling nodig is. U moet dan zelf een lamp aanschaffen of huren via de thuiszorg. Wij adviseren in dat geval een lamp met 10.000 lux met voldoende lichtopbrengst op 40-50 cm afstand. Als op deze afstand de lichtopbrengst sterk afneemt, zult u langer voor de lamp of dichterbij de lamp moeten zitten.

Aanvullende adviezen om uw biologische klok gelijk te zetten

Onze biologische klok reageert niet alleen op licht, maar ook op de regelmaat van activiteiten. Dat noemen we “Zeitgebers”. U kunt onderstaande algemene adviezen toepassen:

  • Vermijd licht in de avond/ochtend.
  • Sta op een vast tijdstip op: ook in het weekend.
  • Ontbijt en/of douche na het opstaan.
  • Doe de gordijnen open bij het opstaan.
  • Zorg voor lichaamsbeweging na het opstaan. Ga bijvoorbeeld wandelen of hardlopen.

Bijwerkingen

In het begin van de behandeling kunt u last krijgen van hoofdpijn of vermoeide ogen. Dit is normaal. Deze klachten verdwijnen over het algemeen na enkele dagen. Heeft u ernstige last van hoofdpijn of last van uw ogen? Dan kunt u de duur van de lichttherapie verkorten of iets verder van de lamp af gaan zitten. Helpt dit niet? Neem dan contact op met uw behandelaar.

Tot slot

Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen, dan kunt u bellen met de psychologen van het Slaapcentrum. Telefoon 088 979 27 22, keuze 3.
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 08.00 - 16.30 uur.
Of mail naar: psychologen-slaapcentrum@haaglandenmc.nl

Meer informatie

Verdere informatie en folders zijn te vinden op onze website:
www.haaglandenmc.nl/specialismen/afdeling/slaapcentrum

Uw behandeling

Tijdstip 1     lichttherapie ……….    Duur lichttherapie in minuten …………

Tijdstip 2     lichttherapie ……….    Duur lichttherapie in minuten …………

Licht vermijden in de ochtend / avond tot ……….. uur

Uw ervaringen maken ons beter!

Wij willen onze zorg blijven verbeteren! Deel uw ervaring over uw bezoek aan onze polikliniek door deel te nemen aan ons tevredenheidsonderzoek: website: www.haaglandenmc.nl/patienttevredenheid

qr kwaliteit

Scan de QR-code met de camera van uw telefoon.

 

Lichttherapie

Voordelen

Waarom HMC?

  • Zeer ervaren behandelteam
  • Geaccrediteerd door federatie voor Nederlandse slaapcentra
  • Behandeling van alle slaapproblemen
  • Behandeling van slaapproblemen bij kinderen
  • Expertisecentrum rusteloze benen (RLS)
  • Moderne technieken
  • Slaaponderzoek thuis mogelijk
  • Grootste slaapcentrum in de regio Haaglanden