LAR-syndroom

Deze webpagina is voor patiënten die klachten hebben met de ontlasting na een endeldarmoperatie.

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 46 32

ma t/m vr van 08.30 – 17.00 uur

Cijfers

Aantal patiënten per jaar:

355 borstkanker
240 darmkanker
302 longkanker
94 melanoom
145 hoofd-halskanker
216 prostaatkanker
36 eierstokkanker

Over LAR-syndroom

Deze webpagina is voor patiënten die klachten hebben met de ontlasting na een endeldarmoperatie.

Low Anterior Resectie Syndroom (LARS)

Het LAR-syndroom is een verzamelnaam voor de klachten die u kunt krijgen na een endeldarmoperatie (LAR). Vaak is hier ook bestraling en/of chemotherapie aan voorafgegaan. Op deze webpagina leest u wat het LAR-syndroom precies is en wat u tegen de klachten kunt doen.

Oorzaak: endeldarm kan zijn werk niet meer (goed) doen na de operatie
Bij de operatie is uw endeldarm voor een deel of geheel verwijderd. Hierdoor kan de endeldarm zijn normale werk niet meer doen:

  • Normaal geeft de endeldarm signalen af als de darm vol zit. Dat is de aandrang die u voelt als u naar de wc moet voor ontlasting. Door de operatie werken die signalen niet goed meer. Daardoor voelt u geen aandrang meer of het gevoel is anders.
  • Na de operatie kan de endeldarm minder of helemaal geen ontlasting meer opslaan.
  • De kringspier werkt vaak minder goed door de behandeling. De kringspier gebruikt u als u windjes tegenhoudt of ontlasting ophoudt. Dit wordt moeilijker als de kringspier niet meer goed werkt.
  • Bij de operatie is een aansluiting gemaakt om de darm weer aan elkaar te zetten. De plaats van deze aansluiting heeft ook invloed op het werk van de darm. Als de aansluiting dicht bij de kringspier zit, geeft dit meer problemen.
  • Hoe meer endeldarm is verwijderd bij de operatie, hoe groter de klachten kunnen zijn.

Klachten door het LAR-syndroom

Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. En ook zijn de klachten niet bij iedereen even erg. Dit zijn klachten die u kunt krijgen na een endeldarmoperatie:

  • U moet vaker naar het toilet voor ontlasting, ook ‘s nachts. Soms wel 10-15 keer per dag.
  • U heeft binnen 1,5 tot 2 uur meerdere keren achter elkaar ontlasting. Dit heet ‘clustering van ontlasting’.
  • Uw ontlasting is dunner, soms waterdun.
  • Als u naar de wc moet, voelt u een sterke aandrang. U kunt de ontlasting moeilijk ophouden. Daarom moet er altijd een toilet in de buurt zijn.
  • U verliest ongewild ontlasting, zonder dat u daar controle over heeft.
  • U laat ongewild windjes, zonder dat u daar controle over heeft.

Hoe lang blijven de klachten?

De meeste klachten worden minder in het eerste jaar na de operatie. Het herstel duurt maximaal twee jaar. Maar het kan zijn dat sommige klachten nooit helemaal verdwijnen. Uw ontlastingspatroon wordt meestal niet meer zoals het voor de operatie was. Het is normaal als u na de operatie 3 tot 7 keer per dag ontlasting heeft.

Uw klachten bijhouden

Met een korte vragenlijst kunt u uw klachten in kaart brengen. U bepaalt daarmee uw ‘LARS-score’. Dit is een cijfer dat aangeeft hoe erg uw LARS-klachten zijn. De vragenlijst vult u tijdens uw herstel op meerdere momenten in. Zo krijgen wij een goed beeld van uw klachten. Hoe erg zijn ze? En worden ze meer of minder? Daar kunnen we de behandeling op aanpassen.

Meet uw LARS-score

 

Vraag Punten

Laat u wel eens ongewild windjes, dus zonder dat u daar controle over heeft?
☐ Nee, nooit
☐ Ja, minder dan 1x per week
☐ Ja, meer dan 1x per week


0
4
7

Verliest u wel eens dunne ontlasting, zonder dat u daar controle over heeft?
☐ Nee, nooit
☐ Ja, minder dan 1x per week
☐ Ja, meer dan 1x per week

0
3
3
Hoe vaak gaat u naar het toilet voor ontlasting?
☐ Meer dan 7x per dag (24 uur)
☐ 4x tot 7x per dag (24 uur)
☐ 1x tot 3x per dag (24 uur)
☐ Minder dan 1x per dag

4
2
0
5
Moet u wel eens binnen één uur opnieuw naar het toilet voor ontlasting?
☐ Nee, nooit
☐ Ja, minder dan 1x per week
☐ Ja, tenminste 1x per week

0
9
11
Heeft u weleens zo’n aandrang dat u moet haasten om naar het toilet te gaan?
☐ Nee, nooit
☐ Ja, minder dan 1x per week
☐ Ja, tenminste 1x per week

0
11
16
Uw LARS score: +

--------- 

Interpretatie

0-20 punten - Geen LARS
21-29 punten - Minder ernstige LARS
30-42 punten - Ernstige LARS

Wat is er aan te doen?

U kunt zelf verschillende dingen doen om de klachten te verminderen. Uw voeding en leefstijl aanpassen kan al veel helpen. Op deze webpagina leest u hoe u dat kunt doen. Ook zijn er mogelijkheden om de klachten te verminderen met medicatie of therapie.

Wij kijken altijd samen met u wat de mogelijkheden zijn. Wij nemen de verschillende adviezen en behandelingen met u door. U bepaalt daarna zelf wat u aan uw klachten wilt doen.

Voedingsadviezen

Door anders te gaan eten en drinken, kunnen uw klachten minder worden.

Algemene adviezen

  • Wees voorzichtig met cafeïne. De darm trekt meer samen door cafeïne.
  • Drink weinig dranken met koolzuur. Koolzuur zorgt voor winderigheid en een opgeblazen gevoel.
  • Neem weinig lightproducten. De zoetstoffen maken de ontlasting dunner.
  • Sla geen maaltijden over. Dat zorgt voor waterige ontlasting en winderigheid.
  • Kauw uw voedsel goed en eet rustig zonder veel te praten. Veel praten en snel eten zorgen voor winderigheid en een opgeblazen gevoel.
  • Neem maximaal drie stuks fruit per dag. Te veel fruit kan laxerend werken.
  • Rook niet. Roken versterkt het samentrekken van de darm en kan zorgen voor meer winderigheid.

Adviezen voor drinken

Drink 1,5 tot 2 liter per dag, niet meer. Ook wat u drinkt is belangrijk:

  • Maximaal 500 ml dranken zonder suikers of zouten
    • Zoals: water, thee, koffie, light frisdranken.
  • Maximaal 500 ml dranken met teveel suikers en/of zouten
    • Zoals: vruchtensappen, frisdranken, energie-sportdranken, medische drinkvoeding
  • Drink 1 liter isotone dranken
    • Dit zijn dranken met dezelfde verhouding suikers en zouten als in het lichaam. Dat is goed voor de opname van suikers en zouten via de darm.
    • Zoals: melk, karnemelk, isotone sportdranken (met 6-8 g koolhydraten per 100 ml, bijvoorbeeld Aquarius, AA drink ISO, AH sportdrink isotoon), groentesap en tomatensap.

Adviezen voor voeding: gezond en vezelrijk

Voedingsvezels zijn heel belangrijk voor uw darmen. Het zijn de ruwe vezels in de celwand van planten. Voedingsvezels zitten dus alleen in plantaardige producten. Ze hebben de eigenschap om water op te nemen en vast te houden. In uw lichaam doen ze dit ook. Hierdoor krijgt de ontlasting meer volume en wordt vaster. Dat is goed voor de werking van de dikke darm.

  • Eet ongeveer 30-40 gram voedingsvezels per dag.
  • Voedingsvezels zitten onder andere in: volkorenbrood, roggebrood, groente, fruit, rauwkost, aardappelen en (zilvervlies)rijst.
  • Voor meer informatie over een vezelrijke voeding kunt u de HMC webpagina ‘Advies voor een vezelverrijkte voeding’ bekijken. U kunt deze aan deze vinden op de website van het HMC consulent darmchirurgie vragen. U kunt de webpagina ook op onze website vinden.

Leefstijladvies

Zo gaat u het beste naar de wc

  • Ga als u aandrang voelt. Op dat moment komt de ontlasting het makkelijkst.
  • Neem rustig de tijd om naar het toilet te gaan. Uw bekkenbodem moet rustig kunnen ontspannen en de darm heeft tijd nodig om zich te legen. Bent u klaar? Blijf dan niet langer zitten dan nodig is. Dat kan weer andere klachten geven, zoals aambeien.
  • Zorg voor een goede zithouding op het toilet.
  • Ga rechtop zitten met een iets ronde rug.
  • De knieën en heupen in 90 graden gebogen en de voeten plat op de grond. Nog beter is het om onder de voeten een krukje of te plaatsen.
  • De broek op de enkels en knieën uit elkaar.
  • Deze houding heet ‘squatten’. Uw darm kan zo ontspannen. Dat maakt het makkelijker om de darm te legen.

poepalseenpro.jpeg

toilethoudings_advies.jpeg

  • Zit u goed en ontspannen? Adem dan rustig naar de buik.
  • Laat de bekkenbodemspieren los.
  • Pers niet mee, de ontlasting komt vanzelf door de beweging van de darmen (peristaltiek).
  • Voelt u een persdruk vanuit uw buik? Adem dan rustig uit.
  • Bent u klaar met de ontlasting? Span de bekkenbodem nog even kort aan en laat weer los. De kringspier sluit zich dan volledig. U kunt nu rustig opstaan.

Tips bij huidproblemen rond de anus

  • Heeft u last van een branderig gevoel of jeuk? Maak de anus dan elke keer schoon nadat u ontlasting gehad heeft. Gebruik een zacht washandje en water.
  • Gebruik geen zeep, hard toiletpapier of vochtige toiletdoekjes, want die kunnen de klachten verergeren.
  • U kunt zalf gebruiken om de huid te beschermen of als u een kapotte huid heeft. Probeer Sudocrème, Bepanthen of zinkoxidezalf. Deze middelen zijn verkrijgbaar bij de drogist.

Houd uw ontlasting in de gaten met de Bristol Schaal

Is uw ontlasting te dik of te dun? Dan heeft u meer klachten bij de ontlasting. Gezonde ontlasting is worstvormig en soepel, met een barstje aan de buitenkant of helemaal glad.

Op het plaatje hieronder ziet u zeven soorten ontlasting. Deze indeling heet de Bristol Schaal. Met deze schaal kunt u checken welk type ontlasting u heeft. Normale ontlasting zit tussen type 3 en 4 in.

De Bristol Schaal

bristol_schaal.jpeg

Bespreek met de consulent welke ontlasting u heeft. Wij zullen u persoonlijke adviezen geven.
U kunt ook de HMC webpagina ‘Advies voor een vezelverrijkte voeding’ bekijken. U kunt deze webpagina vinden op de website van het HMC.

Mogelijke behandelingen

1. Bekkenfysiotherapie
Wilt u de sterke aandrang verminderen? En wilt u meer controle krijgen over ongewild verlies van ontlasting en windjes? Het kan helpen om uw sluitspier en bekkenbodem te versterken. Dit kunt u doen bij een bekkenfysiotherapeut. Het beste is om dit te combineren met de dieetadviezen.

2. Ontlasting dikker maken met vezels of medicatie
Heeft u veel last van te dunne of waterige ontlasting? Dan kunnen vezels of medicijnen helpen om uw ontlasting dikker te maken.

Vezels: psylliumzaad of Metamucil
U kunt een recept krijgen voor psylliumzaad of Metamucil. Dit zijn vezels die de ontlasting dikker maken. Hierdoor hoeft u waarschijnlijk minder vaak naar het toilet. Ook kan de branderigheid bij de anus minder worden of verdwijnen.

Hoe neemt u de vezels in?

  • Neem 1 tot 2 keer per dag in met weinig water.
  • Daarna mag u een uur niets eten of drinken.

Loperamide
Is uw ontlasting erg dun? Dan kunt u in overleg met uw arts loperamide innemen. Dit maakt de ontlasting dikker en zorgt dat u minder aandrang heeft. Ook hoeft u waarschijnlijk minder vaak naar het toilet.

Hoe neemt u loperamide in?

  • Neem 30 minuten voor een maaltijd in.
  • Heeft u ’s nachts ook klachten? Dan kunt u voor het slapen gaan nog een keer loperamide nemen.
  • Neem dit middel niet vaker dan 4 keer per dag.

LET OP: Loperamide kan verstopping geven als u te veel inneemt. Bouw het rustig op. Houd daarbij uw klachten en de dikte van de ontlasting in de gaten.

3. Kringspier sterker maken met zenuwstimulatie (PTNS)
Het is soms mogelijk om de kringspier sterker te maken door de zenuw te prikkelen. Dit gebeurt bij een PTNS-behandeling (posterior tibial nerve stimulation). Met een apparaat wordt een kleine zenuw bij uw enkel gestimuleerd. Lukt het om de kringspier sterker te maken? Dan heeft u minder last van incontinentie, of zelfs helemaal niet meer.

  • De behandeling vindt plaats bij uw voet, niet bij de kringspier zelf.
  • De behandeling duurt in totaal 12 weken.
  • Elke week vindt één behandeling plaats.
  • Per behandeling wordt de zenuw 30 minuten geprikkeld.
  • De behandeling vindt plaats bij een bekkenbodemfysiotherapeut.

4. Bij ernstige klachten: darmspoelen
Heeft u na 3 tot 6 maanden nog steeds ernstige klachten? Of kunt u niet normaal functioneren door uw klachten? Dan kan darmspoelen helpen. Door uw darm te spoelen, leegt u de dikke darm. Als het goed gaat, heeft u na een spoeling de hele dag geen ontlasting meer. U heeft dan geen last meer van ongewild verlies van ontlasting en erge aandrang.

Zo werkt een darmspoeling:

  • U brengt een klein slangetje in uw anus in. De slang is onderdeel van een spoelsysteem.
  • De darm vult zich met water. Hier reageert de darm op door ontlasting af te geven.
  • Uw ontlasting spoelt uit uw darm en wordt via het spoelsysteem afgevoerd.
  • Een spoeling duurt gemiddeld 30-60 minuten.
  • U doet gemiddeld één keer in de 24 of 48 uur een darmspoeling.

U doet de darmspoelingen zelf thuis, in uw vertrouwde omgeving. U kunt bij ons leren hoe u dit moet doen. Er zijn ook externe bedrijven die u kunnen leren hoe het werkt. Overleg met ons wat uw wensen zijn, dan regelen wij dit voor u.

5. Bij blijvende klachten: overleg met chirurg
Hebben alle adviezen en behandelingen geen resultaat? Blijft u erge klachten houden? Dan kunnen we u naar de chirurg doorverwijzen. De chirurg bespreekt met u wat de mogelijkheden zijn.

Heeft u vragen?

Neem gerust contact op met uw casemanager (de verpleegkundig consulent darmchirurgie) of uw behandelend arts.

Polikliniek chirurgie
Telefoonnummer: 088 979 46 32
Wij zijn van maandag tot en met vrijdag bereikbaar van 08.30 tot 17.00 uur.

LAR-syndroom

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis