IORT bij borstkanker

In HMC is het mogelijk om tijdens borstsparende operaties inwendig te bestralen. Deze korte behandelmethode wordt toegepast bij (een selectie van) borstkankerpatiënten en heet IORT.

Lees verder

Afspraak en en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Poliklinieken

Cijfers

Jaarcijfers ziekenhuisbreed

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Wat is IORT bij borstkanker

In HMC is het mogelijk om tijdens borstsparende operaties inwendig te bestralen. Deze korte behandelmethode wordt toegepast bij (een selectie van) borstkankerpatiënten en heet IORT.

IORT is een afkorting voor Intra Operatieve RadioTherapie en wordt in Nederland alleen aangeboden in Den Haag (HMC, vanaf 2010) en in Eindhoven (Catharina Ziekenhuis, vanaf 2012). Tot nu toe zijn meer dan 550 patiënten in het HMC hiermee behandeld.

Meestal begint de borstsparende operatie met het verwijderen van de zogenaamde schildwachtklier. Terwijl deze klier wordt nagekeken door de patholoog verwijdert de chirurg de tumor. Als er geen tumorcellen in de schildwachtklier zijn aangetroffen door de patholoog, wordt tijdens dezelfde operatie met hulp van de chirurg de (eenmalige) bestraling heel precies gericht op het borstklierweefsel rondom het gebied waar de tumor heeft gezeten. Na de bestraling sluit de chirurg de operatiewond. Het eerste doel is natuurlijk om te voorkomen dat de tumor opnieuw gaat groeien in de geopereerde borst. Dit vergroot de kans op genezing van borstkanker.

Wat is het voordeel van IORT bij borstkanker?

Deze manier van bestralen beperkt de last van de patiënt. Bij IORT wordt de benodigde bestralingsdosis in één keer gegeven tijdens dezelfde operatie, waarbij ook de tumor wordt verwijderd (borstsparende behandeling in één dag). Het is daarom ook niet meer nodig om een aantal weken lang elke dag naar het ziekenhuis te komen voor elke keer een lage dosis straling. De last van de behandeling wordt hierdoor beperkt. Dit heeft een positief effect op het verwerkingsproces. Er zijn nog een aantal andere voordelen:

  • Zo wordt bij IORT de huid niet (mee)bestraald. Daarom is het cosmetisch resultaat ook beter.
  • Omdat voor de bestraling (tijdelijk) een metalen plaat achter de borstklier wordt aangebracht, komt de straling ook niet in borstwand/ribben, het hart of de longen en zullen die dus geen klachten geven.
  • Er blijft geen radioactiviteit achter in uw lichaam.

Voor welke patiënten is IORT geschikt?

IORT is niet bij iedereen mogelijk. Uit onderzoek is gebleken dat IORT vergelijkbare resultaten geeft als een serie van uitwendige bestralingen gedurende enige weken. Maar IORT lijkt het meest geschikt voor de borstkankerpatiënten met relatief gunstige tumoreigenschappen. De kans op terugkeer van tumor hangt af van verschillende factoren zoals leeftijd, tumortype en -grootte en de aan-/afwezigheid van uitzaaiingen in de lymfklieren van de oksel.

In andere gevallen, met vaak wat minder gunstige tumorkenmerken, is vaak de uitwendige bestraling van de gehele borst net iets beter. Om te bepalen of u aan alle voorwaarden voldoet en in aanmerking kunt komen voor deze behandeling, neemt u contact op met uw behandelend arts.

In het kort zijn de voorwaarden waar u aan moet voldoen:

  • u bent 50 jaar of ouder;
  • u heeft borstkanker of een voorloper van borstkanker (we noemen dit ook wel puur DCIS);
  • uw borstkanker is kleiner dan 21 mm.
  • er is sprake van een laaggradige tumor
  • de hormoonreceptor-bepaling is positief èn de Her2-bepaling is negatief
  • uw borstkanker zit op slechts één plaats in de borst;
  • echografie van de lymfeklieren in de oksel laat geen afwijkingen zien;
  • onderzoek van de schildwachtklier uit de oksel laat geen uitzaaiingen zien
  • er is geen sprake van een erfelijke vorm van borstkanker (het zogenaamde borstkanker gen)

APBI (Accelerated Partial Breast Irradiation)

In HMC wordt als alternatief voor IORT ook een andere vorm van (beperkte) uitwendige bestraling aangeboden. Dit wordt gebruikt als tijdens de operatie getwijfeld wordt of de IORT wel uitvoerbaar is en of dit de meest geschikte vorm van behandeling is. Bij APBI worden opnieuw (enkel) de wondranden van de operatie bestraald en niet de gehele borst. Dit vindt plaats door middel van 10 uitwendige bestralingen gedurende een periode van 2 weken. Bij deze methode gelden dezelfde criteria als voor IORT.

Schildwachtklierprocedure vóór/tijdens IORT/APBI

Borstkanker kan zich naar de lymfeklieren in de oksel verspreiden. In het belang van de behandeling met IORT (en APBI) wordt het schildwachtklieronderzoek uitgevoerd om er zeker van te zijn dat er geen uitzaaiingen zijn in de klieren van de oksel. Soms wordt dit onderzoek/operatie vóór de borstoperatie met IORT uitgevoerd. Meestal vindt de schildwachtklierprocedure plaats tijdens de borstsparende operatie. Als de schildwachtklieren zijn verwijderd, zullen deze door de patholoog onderzocht worden op de aanwezigheid van eventuele kwaadaardige cellen. Wanneer er kwaadaardige cellen in de schildwachtklier worden gevonden, kan de borstsparende behandeling wel worden voortgezet maar zal er geen eenmalige bestraling gegeven worden. Onderzoek heeft aangetoond dat de bestraling dan toch, voor een maximale tumorcontrole, beter op de gehele borst kan worden gericht en niet alleen op het operatiegebied.

Aanvullende behandeling na IORT/APBI

Afhankelijk van de tumor grootte, eventuele aanwezigheid van kwaadaardige tumorcellen in de poortwacht klier en tumortype blijft soms de noodzaak voor aanvullende behandeling aanwezig, zoals zogenaamde hormonale therapie en soms zelfs chemotherapie. Leidraad hierbij zijn de Nederlandse richtlijnen voor borstkanker.

Meer informatie

Uitgebreide informatie over borstkanker kunt u vinden op www.borstkanker.nl
Vragen over IORT kunt u stellen via 088 979 4984

IORT bij borstkanker

Waarom HMC

  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)

 

Kwaliteitskeurmerken