Intra-uteriene inseminatie (IUI)

U bent bij de arts geweest en heeft gesproken over een IUI-behandeling. Op deze webpagina leest u meer over IUI. Het eerste deel van deze webpagina geeft inhoudelijke informatie over IUI. In het
tweede deel leest u over de praktische gang van zaken rondom de IUI-behandeling.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Bronovo 088 979 44 93
ma t/m vr van 8.30- 12.45 en 13.30-16.30 uur

fertiliteit@haaglandenmc.nl

Locatie

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over intra-uteriene inseminatie (IUI)

U bent bij de arts geweest en heeft gesproken over een IUI-behandeling. Op deze webpagina leest u meer over IUI. Het eerste deel van deze webpagina geeft inhoudelijke informatie over IUI. In het tweede deel leest u over de praktische gang van zaken rondom de IUI-behandeling.

Wat is IUI?

IUI staat voor intra-uteriene inseminatie. Dit is het inbrengen van zaadcellen direct in de baarmoeder. In de normale situatie komt na een zaadlozing in de vagina het sperma met de zaadcellen in de buurt van de baarmoedermond. Via het slijm van de baarmoedermond komen de zaadcellen door de baarmoederholte in de eileiders. In de eileiders kan de bevruchting van een eicel plaatsvinden.

Bij IUI worden in het laboratorium de beste zaadcellen geselecteerd. Die brengen we via een katheter in de baarmoederholte in. De zaadcellen zijn dan dichter bij de plaats van bevruchting. Inseminatie moet plaatsvinden rond de eisprong. Om de juiste tijd te bepalen, vindt er regelmatig onderzoek plaats. Het gaat hierbij onder andere om echoscopie en/of bloedonderzoek.

Met of zonder hormonen

Afhankelijk van de aard van het vruchtbaarheidsprobleem kan de IUI plaatsvinden:

  • In een spontane (natuurlijke) cyclus, waarbij u geen hormonen gebruikt in een gestimuleerde cyclus, waarbij u wel hormonen gebruikt;
  • Hormonen stimuleren de groei van de eiblaasjes (follikels) en helpen om de timing van de eisprong te verbeteren. Dit vergroot de kans dat de behandeling slaagt. Een hormoonbehandeling bestaat bijna altijd uit injecties. De arts bespreekt met u of een hormoonbehandeling bij u nodig is.

Voor wie is IUI?

U kunt voor IUI in aanmerking komen als:

  • U na twee jaar onbeschermde gemeenschap niet zwanger bent geworden en hier geen duidelijke oorzaak voor is gevonden;
  • Het slijm van de baarmoedermond niet goed doorgankelijk is voor de zaadcellen;
  • De kwaliteit van de zaadcellen niet optimaal is.

Ovulatiedetectie en het plannen van de IUI

Belangrijk bij de IUI-behandeling is dat de inseminatie (het in de baarmoeder brengen van het bewerkte sperma) plaatsvindt tijdens de eisprong (ovulatie). De eisprong is de meest vruchtbare periode tijdens de menstruatiecyclus en is het moment waarop een rijpe eicel vrijkomt in de eileider. Het bepalen van het moment van de eisprong noemen we ovulatiedetectie. Hierbij gaan we op de volgende manier te werk.

We maken in het ziekenhuis een vaginale echo. Hiermee kan de arts het aantal en de grootte van de eiblaasjes (follikels) beoordelen. Wanneer de eiblaasjes goed groeien, zijn er twee mogelijkheden:

  • We nemen bloed bij u af. In het bloed meten we in welke mate het luteïniserend hormoon (LH) hierin voorkomt. Dit hormoon speelt een rol bij de eisprong. Soms moeten we dit onderzoek op een later moment herhalen om de groei van de eiblaasjes te volgen. Wanneer de eiblaasjes groot genoeg zijn en de hormoonwaarden in het bloed goed zijn, plannen we de IUI.
  • Heeft u in overleg met de arts gekozen voor een hormoonbehandeling en blijkt uit de vaginale echo dat een of twee eiblaasjes groter zijn dan 17-18 mm? Dan moet u uzelf 36 tot 42 uur voor de inseminatie een injectie Pregnyl/Ovitrelle toedienen. We laten u bij de afspraak op de polikliniek precies weten wanneer u de Pregnyl/Ovitrelle moet toedienen.

Meerlingzwangerschap

Bij een IUI-behandeling bestaat een kans op een meerlingzwangerschap. De kans op een meerling kunnen we enigszins inschatten met behulp van het aantal eiblaasjes dat we waarnemen bij de echoscopie. Vooral tijdens een behandeling met hormonen kunnen er meerdere eiblaasjes ontstaan. Zijn er meer dan drie eiblaasjes die groter zijn dan 15 mm? Dan zal de arts u afraden om in die cyclus zwanger te raken. We verzoeken u in deze situatie daarom dringend om geen onbeschermde geslachtsgemeenschap te hebben.

Het verkrijgen van het sperma

Het sperma voor de IUI moet de man thuis verkrijgen door middel van masturbatie (zelfbevrediging). Was uw handen van tevoren en spoel zeepresten goed af, omdat zaadcellen hiervan slecht gaan bewegen. U moet het sperma opvangen in het plastic potje dat u heeft gekregen bij de balie van de polikliniek Gynaecologie. Zet de gegevens van de man op het potje. U ontvangt daarnaast ook het laboratoriumaanvraagformulier. Hierop staat de instructie voor de productie, het transport en de afgifte van het sperma voor IUI. Lees deze instructie goed door.

Het kan zijn dat u het sperma op indicatie van de behandelend arts moet opvangen in een zogenoemd ‘wasmedium’. Is dit het geval? Dan moet u het sperma verkrijgen in het ziekenhuis. We maken een afspraak met u wanneer u gebruik kunt maken van de productiekamer. Op maandag tot en met vrijdag kan dit in HMC Bronovo, in het weekend en op feestdagen in HMC Westeinde. U ontvangt bij deze afspraak dan ook het wasmedium.

Als uw reistijd naar het ziekenhuis langer is dan een uur, raden wij u aan om ook de productieruimte te gebruiken, zodat de kwaliteit van de zaadcellen optimaal kan zijn.

Bewerking van het sperma

Het sperma (met de barcodesticker van de man op het potje) en het ingevulde aanvraagformulier (met de barcodesticker van de man en vrouw) kunt u van maandag tot en met vrijdag afgeven op de afgesproken tijd bij de centrale receptie van het Klinisch Chemisch Laboratorium (KCL). U vindt deze in HMC Bronovo op de tweede etage, route 28.
Op zaterdag, zondag en feestdagen kunt u hiervoor terecht in HMC Westeinde. U neemt plaats onder de trap in de centrale hal, naast de uitgang naar het parkeerterrein. Daar belt u naar de laborante van het KCL op telefoonnummer 088 979 22 64. Zij haalt u op en neemt u mee naar de poli Gynaecologie op de begane grond, route blauw.

Het is voor man en vrouw vaak het prettigst als zij beiden op die dag naar het ziekenhuis komen, maar in ieder geval de vrouw moet aanwezig zijn. Mocht de partner niet zelf de zaadcellen kunnen brengen en of ophalen na de opwerking, dan mag de vrouw dit ook doen. De vrouw moet dan zowel haar ID als dat van haar partner meenemen. In het KCL vindt de bewerking plaats van het sperma.

Sperma bestaat voor het grootste gedeelte uit vloeistof. In die vloeistof bevinden zich de zaadcellen. Voor de inseminatie zijn alleen de actieve zaadcellen nodig. Het selecteren van de actieve zaadcellen gebeurt in het laboratorium. Dit heet het bewerken van het sperma. IUI is alleen zinvol als in het sperma na bewerking meer dan twee miljoen actieve zaadcellen zijn overgebleven. Het sperma wordt in het laboratorium gecentrifugeerd, gewassen en geconcentreerd. Deze procedure duurt ongeveer één tot anderhalf uur.

Na het bewerken haalt u de zaadcellen op. Van maandag tot en met vrijdag kunt u hiervoor terecht bij het KCL, tweede etage, route 28. U krijgt een reageerbuisje met hierin ongeveer 0,4-0,5 ml glazige/witte vloeistof en een envelop met de resultaten van de bewerking. Hiermee gaat u naar het Fertiliteitscentrum op de polikliniek Gynaecologie van HMC Bronovo. Deze bevindt zich op de tweede etage, route 24B. U meldt zich daar bij het secretariaat aan het einde van de gang.
Op zaterdag, zondag en feestdagen gaat u hiervoor naar HMC Westeinde. U neemt plaats onder de trap in de centrale hal, naast de uitgang naar het parkeerterrein. Daar belt u de laborante op telefoonnummer 088 979 22 64. Zij komt naar u toe. U krijgt een reageerbuisje met hierin ongeveer 0,4-0,5 ml glazige/witte vloeistof en een envelop met de resultaten van de bewerking. Hierna gaat u naar HMC Westeinde afdeling C12, route groen, op de twaalfde etage. Daar meldt u zich bij de balie.

De inseminatieprocedure

Zodra u zich met de zaadcellen op de polikliniek Gynaecologie of op afdeling C12 heeft gemeld, helpen we u als een van de eerstvolgende patiënten. Het kan gebeuren dat u moet wachten, maar dit heeft geen nadelige invloed op de kwaliteit van de zaadcellen. Het wachten duurt meestal zo’n 15 tot 30 minuten.
De arts zuigt de zaadcellen uit de reageerbuis in een speciaal spuitje. Vervolgens zal de arts met een speculum de schede van de vrouw openen en de baarmoedermond voorzichtig in beeld brengen. Zo nodig maakt de arts de baarmoedermond ook schoon. Vervolgens zal hij of zij ze met een dunne, zachte katheter (slangetje) door de baarmoedermond direct in de baarmoeder spuiten. De inseminatie verloopt het makkelijkst als u een halfvolle blaas heeft. Soms is het hierbij nodig de baarmoeder wat te strekken met behulp van een tang. Hierdoor kunt last krijgen van een wat kramperig gevoel. Daarna kunt u opstaan en u aankleden. U mag het ziekenhuis verlaten en kunt gewoon weer uw dagelijkse activiteiten hervatten.

Bijwerkingen en complicaties
Bij elke medische behandeling bestaat er een kans op bijwerkingen of complicaties. Bij een IUI-behandeling komen de volgende bijwerkingen en complicaties voor:

  • Er bestaat een zeer kleine kans op infectie. Krijgt u koorts (38°C of hoger), buikpijn of afscheiding die anders is dan normaal? Neem dan contact op met uw behandelend arts.
  • Is uw IUI-behandeling gecombineerd met het toedienen van hormonen, dan kunnen daarnaast de volgende bijwerkingen optreden: vocht vasthouden, misselijkheid en stemmingsverandering.

Na de inseminatie

Soms voelt de vrouw enige uren na de behandeling wat krampen in de onderbuik. Dit gaat meestal vanzelf over. Neem contact op met uw arts als de krampen blijven aanhouden. Wanneer er binnen veertien dagen na de inseminatie geen menstruatie optreedt, bent u mogelijk zwanger. U kunt dan zelf een zwangerschapstest doen. Wilt u dit liever in het ziekenhuis laten doen, dan is dat ook mogelijk.

Bent u zwanger? Bel dan de polikliniek Gynaecologie voor het maken van een afspraak voor de verdere controle. Blijft een zwangerschap uit? Dan evalueert uw arts de behandeling met u beiden. Hij of zij overlegt met u of u dezelfde behandeling in de volgende cyclus moet herhalen. Een andere optie is dat we de behandeling aanpassen: bijvoorbeeld door toch hormonen te gebruiken als dat eerst niet het geval was of door de dosering van de hormonen aan te passen. U kunt er ook voor kiezen om tijdelijk te stoppen met de behandeling.
Per keer zal de arts met u beoordelen of het zin heeft om een volgende IUI-behandeling uit te voeren. In principe wordt niet vaker dan zes maal een inseminatie verricht. Als het in zes keer niet is gelukt, zijn de kansen op een toekomstige zwangerschap met behulp van IUI namelijk gering. We zullen dan met u bespreken of een andere behandelingsmethode gewenst is.

Proefopwerking

Soms wil de arts op voorhand onderzoek doen naar het aantal zaadcellen in het sperma en de beweeglijkheid van deze zaadcellen. De arts kan dan een proefopwerking aanvragen. De procedure is precies dezelfde als de gang
van zaken die we eerder op de webpagina beschreven. Het verschil is dat u het sperma niet hoeft op te halen, omdat het niet wordt geïnsemineerd.

Succeskansen

De kans op een zwangerschap door een IUI-behandeling ligt tussen de 7 en 15% per behandelingscyclus. De precieze succeskans is afhankelijk van de medische indicatie en het al dan niet gebruiken van hormonen. Van alle
patiënten die starten met IUI is tussen de 30 en 40% aan het einde van de behandeling zwanger.

Ondersteuning

Een behandeling voor ongewenste kinderloosheid kan emotioneel zwaar zijn. Als u dat wilt, kunt u hierover praten met de gynaecoloog, fertiliteitsarts of verpleegkundige. We kunnen u desgewenst ook doorverwijzen naar de medisch psycholoog of het maatschappelijk werk van HMC. Ook contact met lotgenoten kan helpen.

Vragen

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen? Dan kunt u daarmee terecht bij uw behandelend arts. Voor vragen op het gebied van
fertiliteit en kinderwens kunt u maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur contact met ons opnemen.

Onze contactgegevens

Bij spoedvragen na behandeling buiten kantoortijden kunt u bellen naar het algemene nummer van HMC 088 979 79 00 en vragen naar de dienstdoende arts-assistent gynaecologie, die zich in HMC Westeinde bevindt.

Meer informatie

  • Patiëntenvereniging voor paren met vruchtbaarheidsproblemen Freya

Website: www.freya.nl

  • Gynaecologenvereniging NVOG

Website: www.nvog.nl

Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis