Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker

Deze webpagina gaat over een eenmalige bestraling tijdens een operatie bij endeldarmkanker. Deze vorm van bestraling heet intra-operatieve radiotherapie (IORT).

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Locatie

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker

Deze webpagina gaat over een eenmalige bestraling tijdens een operatie bij endeldarmkanker. Deze vorm van bestraling heet intra-operatieve radiotherapie (IORT).

Op deze webpagina leest u onder andere meer over:

  • wat intra-operatieve radiotherapie is;
  • de voorbereiding op de behandeling;
  • wat u kunt verwachten na de behandeling;
  • welke complicaties zich kunnen voordoen;
  • welke adviezen u meekrijgt.

De operatie met eenmalige bestraling en opname vindt plaats in HMC Antoniushove.

Intra-Operatieve Radiotherapie

Tijdens de operatie wordt u eenmalig bestraald. Dit gebeurt direct nadat de tumor is verwijderd. Bij intra-operatieve radiotherapie bestralen we gericht op de plek waar de tumor verwijderd is. Hierdoor blijft veel gezond weefsel gespaard. Het doel van de behandeling is om te voorkomen dat de tumor terugkomt in het bekken. Door de eenmalige bestraling is de kans groter dat u ook op lange termijn geneest van endeldarmkanker.

Voorbereiding op de operatie met IORT

Voorafgaand aan de operatie krijgt u eerst een serie uitwendige bestralingen. Die geven we vaak in combinatie met chemotherapie (kankerdodende medicijnen). Deze behandeling is nodig om de tumor te verkleinen. De radiotherapeut-oncoloog bespreekt met u hoeveel uitwendige bestralingen in uw geval nodig zijn. Na de voorbehandeling heeft de tumor tijd nodig om kleiner te worden. Dit duurt ongeveer zes tot tien weken. In deze periode kunt u aansterken voor de operatie.

Enkele weken na de uitwendige bestraling krijgt u als voorbereiding op de operatie een CT- en een MRI-scan. Soms voeren we ook een PET-CT scan uit. Met deze scans kunnen we het effect van de voorbehandeling in beeld krijgen.

Opname

U wordt voor de operatie opgenomen op de Opnamelounge op de 1e etage van HMC Antoniushove. De verpleegkundige ontvangt u op de afdeling en informeert u over de gang van zaken. Voor de operatie moeten uw darmen leeg zijn. De casemanager darmchirurgie geeft u informatie hoe dit het beste kan gebeuren. Het laxeren gebeurt één dag vóór de operatie thuis. Verder meten we bij de opname uw temperatuur, bloeddruk en polsslag. Uw gewicht wordt bepaald en uw lengte wordt gevraagd. Ook nemen we bloed af. Soms hebben we dit voor de opname al gedaan bij u.

De operatie met IORT

Tijdens de operatie bent u volledig onder narcose. De chirurg verwijdert de tumor uit het bekken. Daarna kunnen we beginnen met de IORT. De radiotherapeut-oncoloog (bestralingsarts) voert de behandeling uit. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de chirurg, de klinisch fysicus en de MBB-er (Medisch Beeldvormend Bestralingsdeskundige). De bestraling start als het bestralingsapparaat in positie staat en duurt ongeveer vijf minuten. In onderstaande tekening is dit schematisch weergegeven.

bestralingsbuis

Dwarsdoorsnede van een mannelijke patiënt, waarbij de bestralingsbuis (blauw) is ingebracht (Bron: CZE)

De chirurg sluit de operatiewond in de buik na de bestraling met hechtdraad of huidnietjes. De chirurg brengt mogelijk een tijdelijke drain in om wondvocht af te voeren. Dit is een buisje vanuit de wond naar buiten waardoor wondvocht wordt afgevoerd.

Vervolgens gaat u naar de uitslaapkamer. Wanneer u wakker bent, brengt de verpleegkundige u naar de verpleegafdeling. Als de operatie erg ingrijpend is, nemen we u een nacht op de intensive care op. Of dit nodig is, hoort u vooraf van de chirurg.

Complicaties en bijwerkingen

Bij deze ingreep kunt u te maken krijgen met complicaties en bijwerkingen. Uw radiotherapeut-oncoloog en chirurg bespreken met u de bijwerkingen en complicaties waar u mee te maken kunt krijgen zijn. Hieronder lichten we enkele complicaties en bijwerkingen kort toe.

Bloedverlies

In de onderbuik bevinden zich veel bloedvaten. Bij de operatie is het vaak nodig om een paar bloedvaten te verwijderen. Het bloedverlies is daarom soms groot.

Urinewegen en blaas

In de onderbuik bevinden zich de urinewegen en de zenuwen van de blaas. Deze urinewegen en zenuwen kunnen tijdens de operatie beschadigd raken. Daardoor kan het plassen moeilijker gaan. Tijdens de operatie stellen we vast of de kans op deze bijwerking aanwezig is. Is dit het geval? Dan krijgt u een blaaskatheter of medicatie, zodat het plassen makkelijker gaat. De chirurg bespreekt in dit geval met u of de katheter of medicatie tijdelijk of blijvend is.

Seksualiteit

Mannen kunnen bij deze ingreep te maken krijgen met een verminderde seksuele functie. Dit komt omdat we opereren in de buurt van de zenuwen die een erectie mogelijk maken. Dit functieverlies kan zich op verschillende manieren uiten. In de lichtste vorm ontstaat een zogenaamde droge zaadlozing. Hierbij is wel een erectie mogelijk. De zaadlozing vindt echter niet plaats via de penis, maar komt in de blaas. In ernstigere gevallen is de erectie verminderd of niet meer mogelijk. Er is dan gespecialiseerde hulp nodig om deze functie te herstellen.

Bij vrouwen is het soms nodig om de baarmoeder (eventueel met eierstokken) en een gedeelte van de vagina te verwijderen. De vagina kan worden hersteld. Meestal gebruiken we hiervoor één van de buikspieren. Hierdoor is na herstel opnieuw seks mogelijk. De bevochtiging van de vagina is vaak wel verstoord. Daardoor is het gebruik van een glijmiddel noodzakelijk.

Na de operatie

Voor uw herstel is het belangrijk dat u zo snel mogelijk na de operatie weer in beweging komt. U begint met even op een stoel zitten. Al snel daarna gaat u weer lopen en andere bewegingen maken.

Bij deze operatie wordt u gemiddeld zeven dagen opgenomen in het ziekenhuis. Voordat u naar huis gaat, bespreekt de verpleegkundige met u aan welke adviezen u zich thuis moet houden. Ook geeft hij of zij aan welke medicijnen u moet gebruiken. Tijdens dit gesprek kunt u uiteraard ook vragen stellen.

Controle

Als u het ziekenhuis verlaat, krijgt u twee afspraken mee. U wordt voor controle verwacht bij:

de polikliniek Heelkunde/Chirurgie. Deze afspraak vindt tien tot 14 dagen na ontslag uit het ziekenhuis plaats. De chirurg bespreekt tijdens deze controle de definitieve uitslag van het weefselonderzoek met u. Ook beoordeelt hij of zij en of er nog nabehandeling nodig is. Verder controleert de chirurg of de wond goed geneest.

de polikliniek Radiotherapie. Deze afspraak vindt gemiddeld zes maanden na de operatie plaats. De radiotherapeut-oncoloog controleert tijdens deze afspraak hoe het met u gaat en beantwoordt vragen. Ook voert hij of zij meestal een beperkt lichamelijk onderzoek bij u uit. Meestal moet u voorafgaand aan deze afspraak bloed laten prikken.

Adviezen

U krijgt adviezen mee voor thuis. Het is goed om deze op te volgen, zodat uw lichaam de tijd krijgt om te herstellen. Twee belangrijke adviezen zijn:

Het is verstandig om de eerste zes weken dat u thuis bent rustig aan te doen. Dit betekent dat u beter geen inspannende activiteiten kunt uitvoeren als zwaar tillen of zwaar huishoudelijk werk. Geef toe aan vermoeidheid en rust op tijd.

Zorg voor goede voeding. Wanneer u veel afvalt, moet u contact opnemen met het ziekenhuis.

Wanneer een arts waarschuwen?

In noodgevallen kunt u terecht bij de dichtstbijzijnde Spoedeisende Hulp. Geef daarbij aan dat u bent geopereerd in het Oncologisch Centrum van HMC Antoniushove in Leidschendam.

Wanneer u zich zorgen maakt over lichamelijke verschijnselen en uw vraag kan niet wachten tot de volgende werkdag, kunt u de eerste 48 uur na ontslag uit het Oncologisch Centrum bellen met de afdeling Oncologische Chirurgie. Deze afdeling is 24 uur per dag bereikbaar via telefoonnummer 088 979 44 10. Daarna kunt u contact opnemen met uw casemanager of met uw behandelend chirurg via de polikliniek.

We adviseren u de eerste 30 dagen na de operatie direct contact op te nemen met uw behandelend arts als:

  • u koorts heeft boven 38,5˚C of langer dan 24 uur 38,0˚C koorts heeft;
  • u plotseling toenemend kortademig wordt;
  • u hevige en/of toenemende buikpijn heeft, die niet vermindert na het innemen van medicijnen tegen de pijn;
  • u roodheid of zwelling van de operatiewond heeft die niet eerder aanwezig was, of als er plotseling helderrood bloed of pus uit de wond komt;
  • er veel bloed of bloedstolsels bij de ontlasting zitten;
  • u een sterk verminderde urineproductie heeft, terwijl u goed drinkt;
  • uw been rood, dik, gezwollen en/of pijnlijk wordt (dit kan wijzen op trombose).

Tot slot

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de afdeling Radiotherapie via telefoonnummer 088 979 23 57 (bereikbaar van 08.30 - 17.00 uur) of met uw casemanager (verpleegkundig consulent darmchirurgie).

De verpleegkundig consulenten darmchirurgie (in de rol van casemanager en/of stomaverpleegkundige) zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag tussen 08.30 - 17.00 uur via telefoonnummer: 088 979 46 32. U krijgt de planner darmchirurgie aan de telefoon, die coördineert alle afspraken.

Indien uw vraag niet direct beantwoord kan worden of als u de verpleegkundig consulent darmchirurgie zelf wilt spreken, wordt er voor u een belafspraak gemaakt. U wordt dan dezelfde dag teruggebeld.

U kunt de verpleegkundig consulenten darmchirurgie ook bereiken via e-mail: darmchirurgie@haaglandenmc.nl.

Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker

Waarom HMC?

  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisiebestraling (lever, long, hersenen en wervel)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed