Hart- en vaatziekten bij vrouwen

Tussen mannen en vrouwen zijn verschillen bij het optreden van hartinfarcten en andere hart- en vaatziekten, zoals beroertes en hartfalen. HMC heeft een specialist op het gebied van vrouwencardiologie. Deze heeft alle kennis over deze verschillen en past de behandeling hierop aan.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Antoniushove
HMC Bronovo
HMC Westeinde
088 979 43 75
ma t/m vr van 08.00 - 17.00 uur

HMC Gezondheidscentrum Wassenaar 088 979 72 45
ma t/m vr van 08.00 - 17.00 uur

Poliklinieken

Toon overige locaties

Cijfers

Per jaar:

41.967 polikliniekbezoeken
5.975 opgenomen patiënten
23.015 verpleegdagen
9.000 SEH-bezoek cardiologie
1.350 coronaire interventies
524 cardio-implantaten (303 pacemakers en 146 ICD’s)

Over hart- en vaatziekten bij vrouwen

Tussen mannen en vrouwen zijn verschillen bij het optreden van hartinfarcten en andere hart- en vaatziekten, zoals beroertes en hartfalen. HMC heeft een specialist op het gebied van vrouwencardiologie. Deze heeft alle kennis over deze verschillen en past de behandeling hierop aan.

Hart- en vaatziekten komen veel voor en zijn wereldwijd nog steeds doodsoorzaak nummer één. In Nederland krijgt één op de drie vrouwen vroeg of laat te maken met hart- en vaatziekten. De kwaliteit van leven neemt hierdoor af en het kan leiden tot eerder overlijden. Het is daarom erg belangrijk om op tijd te herkennen dat u hier last van heeft.

hartaanval_vrouw1136px.jpg

Speciaal spreekuur

De afdeling Cardiologie van HMC besteedt veel aandacht aan de verschillen tussen mannen en vrouwen bij hart- en vaatziekten. We hebben een speciaal spreekuur op de polikliniek voor vrouwen met klachten aan het hart en de bloedvaten, onder leiding van cardioloog Els Olde Bijvank. Zij is gespecialiseerd in de specifieke klachten van vrouwen bij hart- en vaatziekten. Zij richt zich met name op borstklachten waarbij geen sprake is van vernauwingen in de kransslagaders. Ook verdiept zij zich in aanhoudende klachten met een onduidelijke herkomst. De behandelingen die zij voorstelt en de adviezen die zij geeft, gaan ook over de lange termijn, bijvoorbeeld over veranderingen in leefstijl. Met de juiste zorg voor uw hart en bloedvaten voorkomt u erger en verbetert u uw kwaliteit van leven.

els_olde_bijvank_350px.jpg

Verschillen tussen mannen en vrouwen bij hart- en vaatziekten

De studie van de verschillen in de oorzaken en gevolgen van hart- en vaatziekten, zoals hartinfarcten, beroertes en hartfalen vormen een jong vakgebied. De laatste jaren heeft wetenschappelijk onderzoek gezorgd voor steeds meer inzichten over deze verschillen. In het algemeen kunnen we zeggen dat de verschillen tussen mannen en vrouwen liggen in:

  • de risicofactoren bij het ontstaan van hart- en vaatziekten
  • het voorkomen (prevalentie) van hart- en vaatziekten
  • het type hartinfarct
  • de klachten over de symptomen van hart- en vaatziekten
  • het vaststellen van de diagnose
  • de ontwikkeling van hartfalen

Risicofactoren bij het ontstaan van hart- en vaatziekten

Bij vrouwen komen risicofactoren vaak eerder aan het licht, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap en in de overgang. Dat is op zich goed nieuws, omdat het belangrijk is deze risicofactoren op tijd te herkennen en zo nodig te behandelen. Vroege risicofactoren bij vrouwen kunnen wijzen op een verhoogd risico voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Dit zijn onder meer:

  • hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap
  • zwangerschapsvergiftiging
  • zwangerschapssuiker
  • een vroege overgang
  • polycysteuse eierstokken
  • migraine

Na de overgang neemt het risico op hart- en vaatziekten toe. Overgangsklachten die lang aanhouden, kunnen wijzen op een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Naast de risicofactoren voor vrouwen zijn er de risicofactoren die gelden voor vrouwen én mannen:

  • roken
  • hoge bloeddruk (hypertensie)
  • suikerziekte (diabetes)
  • afwijkingen in de vetsamenstelling van het bloed (dyslipidemie)

Vooral roken en suikerziekte zijn een belangrijke risicofactor voor hartinfarcten op jonge leeftijd.

Voorkomen (prevalentie) van hart- en vaatziekten

Onder de zestig jaar zien we meer hartinfarcten door aderverkalking (atherosclerose) bij mannen dan bij vrouwen. Dit komt waarschijnlijk door de beschermende werking van vrouwelijke hormonen (oestrogenen). Na de overgang neemt het risico op hart- en vaatziekten voor vrouwen toe.

Type hartinfarct

De oorzaak van een hartinfarct bij vrouwen is soms anders dan bij mannen. Dit zien we bijvoorbeeld bij

  • jonge vrouwen met een scheurtje in het bloedvat, ofwel een spontane coronaire dissectie (SCAD)
  • vrouwen na de overgang met het gebroken hartsyndroom, ofwel een Takotsubo cardiomyopathie

Klachten over de symptomen van hart- en vaatziekten

Net als bij mannen is bij vrouwen pijn op de borst de meest voorkomende klacht bij een hartinfarct. Wel hebben vrouwen vaker bijkomende klachten. Zij geven bijvoorbeeld aan dat zij ook pijn hebben tussen de schouderbladen of in de keel. Soms zijn zij ongebruikelijk moe. Ook communiceren ze dit anders, bijvoorbeeld door bepaalde omstandigheden als oorzaak van de klachten aan te geven ('men report, women relate'). Overigens kan pijn op de borst bij een hartinfarct ook ontbreken, zowel bij vrouwen als mannen.

Vaststellen van de diagnose

Bij vrouwen zien we vaker dat zij pijn op de borst hebben zonder dat er vernauwingen in de kransslagaders zijn. Dit noemen we ook wel de 'ziekte van de kleine bloedvaatjes' (microvasculaire angina). Deze ziekte komt voor bij vrouwen met een hoog risico op hart- en vaatziekten. De vooruitzichten bij deze ziekte zijn beter dan bij vrouwen die verstoppingen in de grote kransslagaders hebben.

Het is lastig om deze ziekte met zekerheid vast te stellen, maar in HMC kunnen we dit wel met zeer hoge zekerheid bepalen. Dit gebeurt tijdens een onderzoek via de bloedvaten, waarbij we de functie van de kleine bloedvaatjes onderzoeken. Zo kunnen we met zeer hoge zekerheid vaststellen of het hart de klachten veroorzaakt. U krijgt dit onderzoek alleen, als de cardioloog dit adviseert.

De behandeling van microvasculaire angina bestaat vooral uit het verminderen van risicofactoren, ofwel cardiovasculair risicomanagement (CVRM). Dit houdt in dat u een gezonde leefstijl aanhoudt, waarbij u de waardes voor cholesterol, suiker en bloeddruk laag houdt. Om de klachten te verminderen, geven we vaak vaatverwijders en soms andere medicijnen. Dit hangt af van uw medische situatie.

Ontwikkeling van hartfalen

Bij hartfalen werkt de pompfunctie van het hart niet goed. Dit komt vaak voor en kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld een hartinfarct, hoge bloeddruk of suikerziekte. Hartfalen ontwikkelt zich bij vrouwen anders dan bij mannen. Vooral bij oudere vrouwen met hartfalen zien we vaak een stug wordend hart, waarbij het hart zich niet goed vult met bloed. Dat zorgt vaak voor klachten als kortademigheid en benauwdheid.

De overgang

Sommige vrouwen verwarren hun hartklachten met klachten van de overgang. Twijfelt u over de klachten die u heeft? Laat dit dan altijd onderzoeken. Hoe eerder we kunnen vaststellen waar uw klachten vandaan komen, hoe eerder we kunnen ingrijpen als u toch hartklachten heeft.

Borstkanker

De behandeling van borstkanker kan schade aan uw hart geven, bijvoorbeeld door chemotherapie. Wij hebben een nauwe samenwerking met de afdeling Oncologie van HMC Antoniushove (het Universitair Kanker Centrum, kortweg UKC). Hier hebben we ook een polikliniek Cardio-oncologie. We onderzoeken vrouwen in een vroeg stadium van de behandeling om schade aan het hart te voorkomen.

Spreekuur vrouwenhart

In het poliklinisch spreekuur 'vrouwenhart' hebben we speciale aandacht voor de specifieke klachten van vrouwen die (mogelijk) problemen hebben met het hart en de bloedvaten. Soms is aanvullend onderzoek nodig om een diagnose te stellen en een behandelplan te maken. U krijgt hierdoor meer inzicht in:

  • de achtergrond en het ontstaan van de klachten
  • de (bijgestelde) diagnose
  • de beste aanpak of behandeling

Hart- en vaatziekten bij vrouwen

Waarom HMC?

• Veel cardiologische expertise
• 20 cardiologen, waarvan 7 vrouwelijke cardiologen
• 5 chef de cliniques
• Opleidingslocatie voor cardiologen