Halsklierdissectie

Verwijderen van lymfeklieren uit de hals

De Hoofd-Hals chirurg/KNO-arts heeft met u besproken dat u een kwaadaardige tumor heeft in de lymfeklieren van de hals. In uw geval betekent dit dat u een operatie zult ondergaan. De chirurg heeft u al ingelicht over de ingreep en deze webpagina is een aanvulling daarop. Mocht u na het lezen van deze informatie toch nog vragen hebben, dan kunt u daarmee terecht bij de behandelend chirurg en/of het Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie op de polikliniek KNO (het telefoonnummer staat onderaan deze webpagina).

Afspraak en contact

Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie

Wij zijn van maandag tot en met vrijdag van 08.30 tot 16.00 uur bereikbaar via telefoonnummer
088 979 31 63.

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over halsklierdissectie

De Hoofd-Hals chirurg/KNO-arts heeft met u besproken dat u een kwaadaardige tumor heeft in de lymfeklieren van de hals. In uw geval betekent dit dat u een operatie zult ondergaan. De chirurg heeft u al ingelicht over de ingreep en deze webpagina is een aanvulling daarop. Mocht u na het lezen van deze informatie toch nog vragen hebben, dan kunt u daarmee terecht bij de behandelend chirurg en/of het Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie op de polikliniek KNO (het telefoonnummer staat onderaan deze webpagina).

Functie van het lymfestelsel

Het lymfestelsel is een transportsysteem dat bestaat uit lymfevaten, lymfeklieren en lymfeklierweefsel. Het lymfestelsel speelt een belangrijke rol bij de afweer tegen infecties en het opruimen van afvalstoffen uit de weefsels. In het lichaam zitten op verschillende plekken lymfeklieren. Ze zitten in de hals, in de oksels, langs de luchtpijp, bij de longen, bij de darmen, achter de buikholte, in de bekkenstreek en in de liezen. De lymfeklieren gaan ontstekingen tegen en zorgen voor een goede afweer.

De operatie

In het geval van een tumor of een uitzaaiing (metastase) in de lymfeklieren van de hals, kan er besloten worden om te opereren. Deze operatie heet een halsklierdissectie. Bij deze operatie worden de lymfeklieren met het omliggende vetweefsel weggehaald uit de hals. Vaak moeten er ook een aantal bloedvaten en zenuwen en een halsspier worden weggehaald. De operatie kan aan één kant of aan beide kanten van de hals nodig zijn. Ter voorbereiding op de operatie moeten er nog een paar dingen gebeuren. Die beschrijven we hierna.

Preoperatief spreekuur

U gaat tijdens het preoperatief spreekuur naar de anesthesioloog. Die geeft uitleg over de verdoving en de pijnbestrijding. U krijgt voor deze ingreep algehele narcose. U krijgt tijdens het preoperatief spreekuur een kort lichamelijk onderzoek van het hart en de longen om uit te sluiten dat er andere problemen zijn.
Na afloop van het preoperatief spreekuur krijgt u een webpagina mee waarin de voorbereiding van de operatie en de narcose worden uitgelegd.

De dag van de opname en operatie

Op de dag van de opname wordt u nuchter verwacht in HMC Antoniushove in Leidschendam, op de Opnamelounge of afdeling Oranje 1. De tijd en op welke afdeling u zich moet melden, krijgt u twee dagen voor de opname te horen. U krijgt dan ook te horen of u voor opname nog naar het laboratorium moet gaan voor bloedafname. De opnameduur is ongeveer één week.

Wanneer u zich meldt op de afdeling, zal de afdelingsverpleegkundige u enkele vragen stellen over uw ziektegeschiedenis en gezondheid. Daarnaast zal ze u vragen welke medicatie u gebruikt en al heeft ingenomen. Ze zal u ook nog het een en ander vertellen over uw opname en operatie.

Het behandelteam

Tijdens de opname komt u in contact met verschillende disciplines. Samen vormen ze het oncologisch behandelteam.
Met enkele zorgverleners heeft u al kennis gemaakt op de polikliniek. Anderen ziet u op de dag van opname of na de operatie. Het behandelteam bestaat onder andere uit de volgende personen:

  • KNO-arts/Hoofd-Hals chirurg: De Hoofd-Hals chirurg is degene die u gaat opereren.
  • Zaalarts: De zaalarts is een KNO-arts in opleiding. Bij de zaalarts kunt u in eerste instantie terecht met uw vragen over de behandeling. De zaalarts is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken op de afdeling en loopt dagelijks de ochtendvisite.
  • Verpleegkundigen: De verpleegkundigen van de afdeling zullen tijdens de opname voor u zorgen.
  • Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie: Dit team bestaat uit de verpleegkundig specialist Hoofd-Hals Oncologie en de oncologieverpleegkundigen. Op de polikliniek heeft u al kennisgemaakt met leden van dit team. Voor vragen over uw behandeling kunt u ook bij hen terecht. Ze zullen u gedurende uw behandeling en de follow-up blijven volgen.
  • Fysiotherapeut: De fysiotherapeut zal u voor de operatie al ontmoeten. Hij/zij zal u na de operatie begeleiden bij het weer starten met bewegen en bij ademhalingsoefeningen. Ook het bewegen van nek en schouders is een belangrijk aandachtspunt van de fysiotherapeut.
  • Voedingsteam: We vragen de diëtiste langs te komen wanneer uw voedingstoestand instabiel is. Als u na de operatie nog verdere behandeling nodig heeft, zal de diëtiste u verder begeleiden.

De eerste dagen na de operatie

De eerste dagen na de operatie bent u vaak nog erg moe als gevolg van de ingreep en de narcose. Regelmatig zullen uw bloeddruk, temperatuur, pols en saturatie (de hoeveelheid zuurstof die uw lichaam opneemt) gecontroleerd worden. Na de operatie mag u rustig beginnen met water drinken. Als dit goed gaat, kan dit worden uitgebreid en mag u alles weer eten en drinken. Na de operatie heeft u een infuus. Hierdoor krijgt u extra vocht toegediend. Ook kan er eventueel (pijn)medicatie, medicatie tegen misselijkheid en antibiotica worden gegeven via het infuus. Zodra u voldoende kunt eten en drinken en medicatie door het infuus niet meer nodig is, wordt het infuus gestopt.
In het wondgebied worden drains achtergelaten. Deze voeren het wondvocht af, om zo de genezing van de wond te bevorderen. Het wondvocht wordt opgevangen in een afgesloten fles. Zodra de productie van de drains onder een bepaalde grens is, worden de drains verwijderd. Zolang de drains aanwezig zijn, mag u uw arm niet boven de 90 graden bewegen. Tijdens de operatie krijgt u een katheter (slangetje) in de blaas om nauwkeurig in de gaten te houden hoeveel u plast. De katheter zal na de operatie weer worden verwijderd.
Na de operatie komt de fysiotherapeut bij u langs om met u te gaan oefenen met bewegen. Uw nek kan na de operatie stijf aanvoelen. U mag na de operatie uw schouder en nek niet te zwaar belasten. Samen met u wordt besproken welke lichamelijke inspanning u mag doen.

Gevolgen van de operatie

De eerste tijd na de operatie kan er stuwing aanwezig zijn in het gezicht. Het gezicht en de hals zien er dan gezwollen uit. Dit wordt veroorzaakt door het wegnemen van een van de grote bloedvaten in de hals tijdens de operatie. Ook kan er lymfoedeem, opeenhoping van lymfevocht, ontstaan doordat er lymfeklieren verwijderd zijn. Mogelijk heeft u enkele weken na de operatie oedeemtherapie nodig.
Het doornemen van de halsspier en de zenuwen heeft gevolgen voor uw schouder. Uw schouder kan wat gaan hangen en u kunt de arm minder goed optillen. De fysiotherapeut zal oefeningen met u doen om het functioneren van de schouder te verbeteren.
Door het doornemen van gevoelszenuwen kan het zijn dat de huid in de hals en rondom het oor gevoelloos wordt. Het is mogelijk dat de gevoelloosheid door groei van nieuwe zenuwuiteinden op de lange termijn iets minder wordt.

Complicaties

Bij ieder operatie is er kans op complicaties in het geopereerde gebied. Complicaties die na een halsklierdissectie kunnen ontstaan, zijn (na-) bloeding, wondinfectie, lekkage van lymfevocht en verminderd functioneren van de zenuwen in het geopereerde gebied. Uw behandelend arts zal u hierover uitgebreid informeren.

Ontslag en nazorg

Als de drains verwijderd zijn, kunt u weer naar huis. Als zich problemen voordoen de eerste dagen na ontslag, dan kunt u contact opnemen met het Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie via telefoonnummer
088 979 31 63. De eerste 48 uur kunt u buiten kantooruren contact opnemen met de afdeling Oranje 1, via telefoonnummer 088 979 35 39. In de avond en het weekend kunt u na deze 48 uur contact opnemen met de spoedeisende hulp via telefoonnummer 088 979 23 80. Na ontslag zult u langdurig onder controle blijven en hiervoor de Hoofd-Hals chirurg bezoeken op de polikliniek KNO.

Fysiotherapie bij halsklierdissectie

Adviezen en oefeningen na halsklierdissectie (verwijderen van lymfeklieren uit de hals)
Tekst: Nederlandse Fysiotherapie Halsklier Dissectie Studie Groep.
Foto’s: Medisch Centrum Leeuwarden

 

Gevolgen van de operatie

Door de operatie kunt u last krijgen van pijn in uw nek en/of schouder. Ook kunt u misschien de arm aan de geopereerde zijde moeilijk heffen en minder goed belasten. De verminderde beweeglijkheid en de pijn kunnen leiden tot stijfheid van nek of schouder. Om deze gevolgen te voorkomen, is het van belang dat u regelmatig de nek en schouder oefent. Uw fysiotherapeut heeft dit met u besproken. Op deze webpagina staan de adviezen en oefeningen die u van de fysiotherapeut heeft gekregen.

Een aantal patiënten wordt na de halsklierdissectie nog bestraald. In dit geval kan de beweeglijkheid van de nek en schouders de eerste twee jaar na de behandeling nog verder afnemen. Het is dan belangrijk dat u de beweeglijkheid van nek en schouders langere tijd blijft oefenen.

Algemeen advies

Probeer de arm in het dagelijks leven zo normaal mogelijk te gebruiken, om overbelasting van de schouder te voorkomen. Het is verder verstandig om rechtop te lopen, met de schouders ontspannen: niet naar beneden of omhooggetrokken. Om overbelasting van de schouder te voorkomen, volgt hierna een aantal adviezen. Zolang er nog drains aanwezig zijn, adviseren wij u om uw armen niet boven schouderhoogte te bewegen.

De fysiotherapeut heeft aangekruist welke adviezen voor u van toepassing zijn.

☐ Draag een zware tas met boodschappen niet aan de geopereerde zijde.
☐ Vermijd langdurig boven het hoofd werken met de hand aan de geopereerde zijde (ramen lappen, was ophangen, enzovoort).
☐ Ondersteun bij lang staan, lopen of zitten de arm aan de geopereerde zijde (hand in broekzak of elleboog op leuning).
☐ Steek bij het aankleden de arm aan de geopereerde zijde het eerst in de mouw. Haal bij het uitkleden de arm aan de geopereerde zijde het laatste uit de mouw.
☐ Vermijd zware klussen met de arm aan de geopereerde zijde, zoals tuinieren, klussen, plafond witten enz.

Algemeen oefenadvies

Voer alleen die oefeningen uit die de fysiotherapeut met u heeft doorgenomen en heeft aangekruist.
Voer de oefeningen rustig en gecontroleerd uit. U kunt tijdens het oefenen enige stijfheid en enige pijn voelen. Deze pijn mag echter niet te sterk worden en niet te lang duren, want dan heeft u te zwaar geoefend. Oefen bij voorkeur dagelijks. Bij onduidelijkheden, vragen of problemen kunt u contact op nemen met uw behandelend arts of fysiotherapeut.

Oefeningen

De volgende oefeningen hebben tot doel de beweeglijkheid van de nek en schouder(s) te behouden en te verbeteren. Bij deze oefeningen is het van belang dat u ze rustig uitvoert en de laatste houding even vasthoudt. U kunt deze oefeningen meerdere malen per dag doen.

Draaien van de nek

Oefenhouding: U zit rechtop met de schouders ontspannen en de rug gesteund.

Uitvoering:
• Kijk zover als mogelijk is over de linkerschouder en houd deze stand 5 seconden vast.
• Kijk daarna over de rechterschouder en houd deze stand ook 5 seconden vast.

halsklier1.png

…….herhalingen

☐ Zijwaarts kantelen van het hoofd

Oefenhouding: U zit rechtop met de schouders ontspannen en de rug gesteund.

Uitvoering:

  • Kantel het hoofd zover mogelijk zijwaarts naar de linkerschouder, terwijl u recht naar voren blijft kijken. Zorg ervoor dat beide schouders niet opgetrokken worden. Houd dit 5 seconden vast.
  • Kantel daarna het hoofd zover mogelijk zijwaarts naar de rechterschouder, terwijl u recht naar voren blijft kijken. Zorg ervoor dat beide schouders niet opgetrokken worden. Houd ook deze stand 5 seconden vast.

halsklier2.png

…….herhalingen

☐ Voor- en achterover kantelen van het hoofd

Oefenhouding: U zit rechtop met de schouders ontspannen en de rug gesteund.

Uitvoering:
• Kantel het hoofd rustig voorover in de richting van de borst
• Kantel daarna het hoofd zover mogelijk achterover met de kin in de richting van het plafond.

halsklier3.png

…….herhalingen

☐ Voorwaarts bewegen armen

Oefenhouding: U ligt op de rug/u zit op een stoel met de rug gesteund.

Uitvoering:

  • Armen gestrekt naar voren heffen tot langs de oren. Als de beweging niet goed lukt, mag u de arm aan de geopereerde zijde ondersteunen.
halsklier4a.png halsklier4b.png


…….herhalingen

Zijwaarts bewegen armen

Oefenhouding: U ligt op de zij. Uw arm laat u gestrekt op de zij rusten.

Uitvoering:

  • De arm rustig omhoog bewegen. Ga door tot de arm recht omhoog is en naar het plafond is gestrekt.
  • Enkele tellen rusten, dan de arm zover mogelijk naar het hoofd bewegen.
  • Enkele tellen rusten, dan de arm rustig terugbrengen naar de starthouding.

halsklier5.png

…….herhalingen

Rekken van de borstspieren

Oefenhouding 1: U ligt op de rug/u zit rechtop met de handen (gevouwen) in de nek. De rug hoeft niet gesteund te worden.

Uitvoering:

  • Breng de ellebogen rustig naar achteren, terwijl u de handen in de nek houdt.
  • Als u de oefeningen liggend uitvoert, drukt u de ellebogen tegen de ondergrond.
halsklier6a.png halsklier6b.png 


…….herhalingen

Oefenhouding 2: U zit, de rug is niet gesteund en de armen hangen langs het lichaam.

Uitvoering:

  • Trek de beide schouders tegelijkertijd naar achteren. De armen blijven hierbij rustig hangen.

halsklier7.png

…….herhalingen

Heffen van de schoudergordel

Oefenhouding: U zit rechtop met de schouders ontspannen en de rug gesteund. Voer de oefening bij voorkeur uit voor een spiegel. U kunt dan zelf controleren of u uw schouder goed omhoog beweegt.

Uitvoering:

  • Trek beide schouders tegelijkertijd op naar de oren terwijl de armen ontspannen langs het lichaam blijven hangen.
  • Let op dat de beweging links en rechts zoveel mogelijk hetzelfde is.
  • Beweeg de schouders niet naar voren tijdens het optrekken.

halsklier9.png

…….herhalingen

Vragen

Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen of problemen rondom uw ziekte en behandeling? Dan kunt u contact opnemen met het Verpleegkundig Team Hoofd-Hals Oncologie. Wij zijn van maandag tot en met vrijdag van 08.30 tot 16.00 uur bereikbaar via telefoonnummer
088 979 31 63.

Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen over de adviezen en oefeningen na de operatie? Dan kunt u contact opnemen met de afdeling Fysiotherapie, via telefoonnummer 088 979 23 23.

Halsklierdissectie Verwijderen van lymfeklieren uit de hals

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis