Geelzien bij baby’s

Hyperbilirubinemie

Op deze webpagina leest u wat geelzien bij baby’s betekent en welke behandelmogelijkheden er zijn.

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 23 30
ma t/m vr van 08.30 – 16.30 uur

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over geelzien bij baby’s: Hyperbilirubinemie

Op deze webpagina leest u wat geelzien bij baby’s betekent en welke behandelmogelijkheden er zijn.

Geelzien

Een baby wordt geboren met een hoog gehalte aan rode bloedcellen. Deze worden na de geboorte door het lichaam afgebroken. Bij het verwerken van de rode bloedcellen komt onder andere bilirubine vrij, een roodbruine kleurstof. De lever verwerkt dit bilirubine zodanig dat het met de ontlasting en urine het lichaam verlaat. Bij pasgeborenen werkt de lever nog niet voldoende, waardoor de bilirubine in het bloed terecht komt. Hierdoor ontstaat een gele verkleuring van de huid en het oogwit. Dit noemen we geelzien of hyperbilirubinemie.

Hyper betekent dat er een verhoging is. Bilirubine is zoals gezegd de kleurstof die vrijkomt bij de afbraak van rode bloedcellen. De concentratie van de bilirubine kan in bloed worden bepaald. Als de concentratie te hoog is, moet uw baby behandeld worden met fototherapie.

Oorzaken

Geelzien komt bij ongeveer 50% van de pasgeborenen in de eerste week na de geboorte voor. Dit geelzien is meestal van tijdelijke aard en verdwijnt dan vanzelf binnen enkele dagen. Er kan ook een medische oorzaak zijn, waarbij actieve behandeling nodig is. Oorzaken van geelzien zijn:

  • De baby is te vroeg geboren (prematuur) en de lever werkt nog niet optimaal.
  • Een infectie.
  • De bloedgroep van moeder en baby zijn verschillend. Dit kan leiden tot een nog snellere afbraak van de rode bloedcellen.
  • De baby drinkt te weinig.
  • Een bloeduitstorting op het hoofd van de baby door een vacuümextractie of een bloeduitstorting ergens anders op het lichaam.
  • Borstvoeding: hierdoor is de verwerking van bilirubine moeilijker.

Onderstaande oorzaken zijn zeldzamer:

  • Leverontsteking, aangeboren leverafwijkingen, verminderde functie van de lever;
  • Een afwijking van de bloedcellen;
  • Een stofwisselingsziekte.

Verschijnselen

De bilirubine dringt onder meer door in de huid, waardoor de gele kleur ontstaat. Ook het oogwit ziet geel.
Soms kan uw baby moeilijk wakker worden voor de voeding en valt tijdens de voeding eerder in slaap. Ook kan uw baby moeite hebben om de juiste hoeveelheid te drinken.
Hij/zij kan juist ook onrustig zijn en sterker reageren op prikkels. De urine kan donker van kleur zijn.

Behandeling

Voor de behandeling van hyperbilirubinemie zijn er twee mogelijkheden: fototherapie en wisseltransfusie. Welke behandeling wordt gekozen, is afhankelijk van de hoeveelheid bilirubine in het bloed. Meestal is alleen fototherapie voldoende. Uw arts bespreekt met u welke behandeling het beste is.

Fototherapie

Als de concentratie van de bilirubine te hoog is, wordt er meestal lichttherapie toegepast. Dit wordt fototherapie genoemd. Bilirubine is namelijk een stof die in de huid onder invloed van een speciaal licht kan worden omgezet en dan via de ontlasting en urine versneld uitgescheiden kan worden.
Bij fototherapie ligt uw baby in een couveuse onder één of twee lampen met blauwgroen licht. Als aanvulling hierop ligt de baby soms op een matje - de zogenaamde biliblanket - dat ook blauw licht afgeeft. De baby ligt bloot, met alleen een luier om, zodat het licht op het grootste deel van de huid wordt opgevangen. Uw baby draagt een brilletje van stof om de ogen te beschermen tegen het felle licht.

De duur van de behandeling kan variëren van enkele uren tot één of meerdere dagen. De behandeling gaat door tot het bilirubinegehalte voldoende gedaald is.

Iedere dag, en soms meerdere keren per dag, wordt er bij uw baby wat bloed afgenomen om het bilirubinegehalte te controleren. Dit gebeurt via een prikje in de hiel. Vaak worden ook het bloedgehalte en de bloedgroep gecontroleerd.

Wisseltransfusie

Een enkele keer daalt het bilirubinegehalte onvoldoende met fototherapie. Dan moet er een wisseltransfusie worden toegepast. Hierbij wordt het bloed van de baby in kleine hoeveelheden afgenomen en vervangen door donorbloed. Een wisseltransfusie wordt in HMC niet gedaan. Uw baby zal dan in overleg met u en de arts overgeplaatst worden naar een ander ziekenhuis.

Verpleegkundige verzorging bij fototherapie

  • Uw baby ligt, zoals eerder vermeld, bloot in de couveuse en draagt alleen een luier.
  • Uw baby mag in principe gewoon eten en drinken zoals hij/zij gewend is. U kunt dus ook borstvoeding geven. Houdt u de tijd dat uw baby uit de couveuse is zo kort mogelijk, omdat het belangrijk is dat hij /zij zoveel mogelijk lichtstraling krijgt.
  • Het is belangrijk dat uw baby voldoende voeding binnen krijgt om de uitscheiding van de bilirubine te bevorderen. De bilirubine wordt namelijk uitgescheiden via de ontlasting en urine. Als uw baby te slaperig of te suf is, kan extra vocht via een maagsonde of infuus worden toegediend.
  • Omdat uw baby bloot in een couveuse ligt, wordt de temperatuur regelmatig gecontroleerd.
  • Uw baby mag gewoon in bad. Gebruik in het water of na afloop geen bodylotion, zalf of olie! Deze kunnen onder invloed van de lampen huidirritatie of brandwonden veroorzaken.
  • Uw baby draagt een brilletje voor de bescherming van de ogen. De verpleegkundige controleert regelmatig of het brilletje goed zit.
  • Ook controleert de verpleegkundige of uw baby voldoende plast en voldoende ontlasting heeft. Uw kind kan dunne ontlasting hebben.

Naar huis

Wanneer de bilirubinewaarden in het bloed voldoende gezakt zijn, zal de fototherapie gestopt worden. De arts zal met u en de verpleegkundige bespreken hoe lang uw baby nog moet blijven en of het nodig is om nog een keer bloed af te nemen. Wanneer de bilirubinewaarde goed is, uw baby niet spuugt, niet suf meer is en goed drinkt, mag uw baby naar huis. U heeft dan een ontslaggesprek met de arts en de verpleegkundige.
Soms krijgt u een poliklinische afspraak mee. De arts of verpleegkundige zal met u bespreken of dit nodig is.

Tot slot

Heeft u na het lezen van deze webpagina nog vragen? Stel deze dan gerust aan een van de verpleegkundigen of de behandelend arts.

Geelzien bij baby’s: Hyperbilirubinemie

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis