Galwegdrainage

U heeft een afspraak voor het plaatsen van een percutane galwegdrain. Dit wordt ook wel een PTC-drain genoemd. Het plaatsten van de PTC-drain vindt plaats op de afdeling Radiologie. Voor deze behandeling wordt u een dag opgenomen in het ziekenhuis of u bent al opgenomen. De behandeling vindt plaats onder sedatie of narcose. Of u in aanmerking komt voor sedatie of narcose wordt bepaalt tijdens de preoperatieve screening. Hiervoor krijgt u een afspraak bij het preoperatief spreekuur. Ook krijgt u de webpagina “Preoperatief Spreekuur” thuisgestuurd.

Deze webpagina informeert u over het plaatsen van de PTC-drain en de voorbereidingen die daarvoor nodig zijn. Daarnaast leest u op deze webpagina hoe u de PTC-drain moet verzorgen en waar u op moet letten.

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Antoniushove
HMC Bronovo
HMC Westeinde
088 979 46 00

HMC Gezondheidscentrum Wassenaar 088 979 72 45

ma t/m vr van 08.00 - 12.00 uur en 13.00 - 17.00 uur

Locatie

Toon overige locaties

Cijfers

HMC heeft:
4 CT-scanners
4 MRI-scanners
(verdeeld over 3 locaties)

Over Galwegdrainage

U heeft een afspraak voor het plaatsen van een percutane galwegdrain. Dit wordt ook wel een PTC-drain genoemd. Het plaatsten van de PTC-drain vindt plaats op de afdeling Radiologie. Voor deze behandeling wordt u een dag opgenomen in het ziekenhuis of u bent al opgenomen. De behandeling vindt plaats onder sedatie of narcose. Of u in aanmerking komt voor sedatie of narcose wordt bepaalt tijdens de preoperatieve screening. Hiervoor krijgt u een afspraak bij het preoperatief spreekuur. Ook krijgt u de webpagina “Preoperatief Spreekuur” thuisgestuurd.

Deze webpagina informeert u over het plaatsen van de PTC-drain en de voorbereidingen die daarvoor nodig zijn. Daarnaast leest u op deze webpagina hoe u de PTC-drain moet verzorgen en waar u op moet letten.

HMC-patiëntenpas

Als u naar het ziekenhuis komt, neemt u uw HMC-patiëntenpas mee. Heeft u geen HMC-patiëntenpas of zijn uw gegevens veranderd? Dan kunt u de pas vóór het onderzoek laten maken of de gegevens aanpassen. Dit kan bij de inschrijfbalie in de centrale hal van het ziekenhuis. Wilt u daarvoor 15 minuten eerder naar het ziekenhuis komen, zodat u op tijd bent voor uw afspraak?

Verhinderd

Bent u op het afgesproken tijdstip verhinderd, bel dan zo snel mogelijk (uiterlijk 24 uur voor de afspraak) met de afdeling Radiologie om uw afspraak af te zeggen of te verplaatsen. De opengevallen plaats kan dan voor een andere patiënt gebruikt worden. Het telefoonnummer van de afdeling Radiologie is 088 979 46 00. Bellen kan op werkdagen van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 - 17.00 uur.
Houdt u bij het afzeggen of verplaatsen van uw afspraak rekening met uw vervolgafspraak bij de arts die het onderzoek voor u heeft aangevraagd. Niet of te laat afgemelde afspraken worden in rekening gebracht.

PTC-drain

Een PTC-drain wordt geplaatst omdat de gal, die door de lever wordt gemaakt, niet meer via de galwegen naar de dunne darm loopt. Een vernauwing of afsluiting van de galwegen kan verschillende oorzaken hebben. Als de gal niet meer (goed) naar de dunne darm kan lopen en via de darm het lichaam verlaat, dan kan de gal in het bloed terecht komen. Dit kan klachten geven als geel worden en jeuk.

Wat is een PTC-drain?

Een PTC-drain is een slangetje dat via de huid (percutaan) in de galweg wordt geplaatst. Het plaatsen van een PTC-drain heeft als doel om de gal weg te laten lopen via een drain (slangetje). Er zijn twee manieren waarop de gal via een PTC-drain kan weglopen:

  • Intern: de gal loopt via de drain weg naar de dunne darm;
  • Extern: de gal loopt via de drain weg naar een opvangzakje buiten het lichaam.

Voorzorgsmaatregelen

Zwangerschap

Als u zwanger bent, of denkt dit te zijn, neem dan ruim voor de behandeling contact op met de afdeling Radiologie. De radioloog en de arts die de behandeling voor u heeft aangevraagd, besluiten of de behandeling tijdens de zwangerschap wordt uitgevoerd.

Contrastmiddel

Voor deze behandeling krijgt u een jodiumhoudend contrastmiddel via de galwegen ingespoten. Door het contrastmiddel worden de galwegen in het lichaam beter zichtbaar. Het contrastmiddel wordt door de nieren uitgescheiden.

Allergie voor contrastmiddel

Heeft u eerder een röntgenonderzoek met contrastmiddel gehad en was u hier allergisch voor? Geeft u dit dan door aan de arts die de behandeling heeft aangevraagd. Mocht u dit vergeten zijn, geef het dan voor de behandeling door aan de laborant. Er wordt dan gekeken welke voorzorgsmaatregelen nodig zijn.

Kleding

Trek kleding aan waarin u zich vrij kunt bewegen en die u gemakkelijk aan en uit kunt trekken.

Waardevolle zaken

Wij raden u aan waardevolle zaken zoveel mogelijk thuis te laten. Het ziekenhuis is niet aansprakelijk voor vermissing en/of beschadiging van uw persoonlijke eigendommen.

Voorbereiding

Bloedonderzoek

De arts die voor u de behandeling heeft aangevraagd, laat indien noodzakelijk bij u een bloedonderzoek doen om de stollingswaarden van het bloed te bepalen. Afhankelijk van de uitslag van dit bloedonderzoek zijn soms aanvullende maatregelen nodig.

Bloedverdunnende medicijnen

Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen, bijvoorbeeld: Ascal, Sintrom, Marcoumar? In overleg met de arts moet u hier enkele dagen voor de behandeling tijdelijk mee stoppen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over? Neemt u dan contact op met uw behandelend arts.

Medicijngebruik

Gebruikt u nog andere medicijnen, dan kunt u deze op de dag van de behandeling met een slokje water innemen.

Eten en drinken

Voorbereiding op behandeling
Het is belangrijk dat u voor de behandeling “nuchter” bent. De behandeling kan alleen plaatsvinden als u de uren voor de behandeling niet heeft gegeten of gedronken. Dit om ernstige complicaties te voorkomen. Als u niet nuchter bent, wordt de behandeling uitgesteld. Er moet dan een nieuwe behandeldatum worden afgesproken.

Nuchter blijven betekent voor volwassenen en kinderen zwaarder dan 5 kg:

  • Tot zes uur voor het tijdstip van opname mag u gewoon eten en drinken.
  • Tot twee uur voor het tijdstip van opname mag u alleen nog heldere dranken drinken (heldere dranken zijn: water, thee en koffie zonder melk, heldere vruchtensappen en aanmaaklimonade).
  • Binnen de laatste twee uur voor de behandeling is het absoluut niet toegestaan om iets te eten of te drinken.

De behandeling

Ter voorbereiding op de behandeling krijgt u op de verpleegafdeling een infuus met antibiotica. Dit infuus wordt geplaatst door de verpleegkundige.

Het plaatsen van de PTC-drain

De radioloog start met een echo van de galwegen. Hiermee bepaalt de radioloog waar de drain (een slangetje) geplaatst wordt. De huid wordt gedesinfecteerd om infectie te voorkomen. Dan wordt u toegedekt met een steriele doek. De radioloog verdooft daarna lokaal de huid. Deze verdoving kan even een brandend gevoel geven. Hierna wordt aan de hand van het echobeeld een galweg aangeprikt. Het is belangrijk dat u dan stil en rustig blijft liggen. De radioloog kan u vragen om uw adem in te houden.

Om de galwegen goed in beeld te brengen, spuit de radioloog wat contrastvloeistof in. Vervolgens wordt de prikopening iets opgerekt, zodat het slangetje (de drain) naar binnen kan worden gebracht. Als de drain op de juiste plek ligt, dan wordt deze vastgezet met een hechting aan de huid. Hierna wordt de drain extra vastgeplakt met een speciale drainpleister. Dit zorgt ervoor dat de drain niet eruit kan vallen. Als laatste wordt de drain afgedopt of aan een zakje bevestigd waar de gal in wordt opgevangen. De behandeling duurt ongeveer één uur.

Na de behandeling

Na het plaatsen van de PTC-drain komt u terug op de verpleegafdeling. Op de verpleegafdeling blijft u één uur plat in bed liggen en krijgt u vier tot zes uur bedrust. Dit is om nabloedingen te voorkomen. Twee uur na het plaatsen van de drain wordt er bloed bij u afgenomen om te controleren of er geen nabloeding is. Tussentijds controleert de verpleegkundige uw bloeddruk en hartslag.
In overleg met de zaalarts mag u bij terugkomst op de verpleegafdeling weer normaal eten en drinken. Zijn alle controles goed, dan gaat u weer naar huis.

Adviezen voor thuis

Bij pijn kunt u paracetamol innemen. De eerste 24 uur na de behandeling raden wij u aan rust te houden en zwaar tillen of zware lichamelijke inspanning te vermijden. Dit om de kans op een bloeding zo klein mogelijk te houden. Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt en deze de dag na de behandeling weer gaat innemen, raden wij u aan om gedurende één week zwaar tillen of zware lichamelijke inspanning te vermijden.

Verzorging van een PTC-drain

Het is belangrijk dat u de insteekopening regelmatig en op de goede manier verzorgt. Zo kunt u infecties voorkomen. Volg daarom de volgende instructies op:

  • Was altijd voor en na het verzorgen van de drain uw handen met water en zeep. Dit om infecties aan de drain te voorkomen.
  • Let op dat u niet aan de drain trekt bij het verzorgen van de drain of bij het vervangen van de pleister. Voorkom dat u de drain eruit trekt.
  • Plak de drain goed vast aan de huid zodat er geen spanning op de drain en de hechting staat. Dit voorkomt pijn en ontstekingen.
  • Zorg bij het afplakken van de drain dat er geen knik in de drain of slang komt, zodat de afvoer van gal niet belemmerd wordt (indien niet afgedopt).
  • Spoel de drain met fysiologisch zout. Een PTC-drain heeft vaak een hoge weerstand tijdens het spoelen. U kunt dan met een grotere kracht doorspoelen.
  • Bekijk dagelijks hoe de draininsteekopening eruit ziet. Het is belangrijk dat de insteek niet rood is, niet opzwelt en dat er geen gal lekt uit de insteekopening van de drain. Een droge insteekopening hoeft u niet extra schoon te maken.
  • Het is verstandig om de productie van de drain dagelijks bij te houden, zodat u dit tijdens een bezoek aan de polikliniek aan de arts kunt doorgeven.

Douchen
U kunt douchen met de drain. Let tijdens het douchen op het volgende:

  • Als de vlinderpleister nog goed zit, is het niet nodig deze voor het douchen te verwijderen. De vlinderpleister hoeft alleen vervangen te worden als deze niet meer goed vastzit.
  • Zorg na het douchen dat de insteekopening wordt gedroogd met een schone handdoek of steriel gaasje.

Is de insteekopening rood of gezwollen of komt er vocht uit? Dan moet u deze dagelijks op de volgende manier verzorgen:

  • Verwijder de vlinderpleister voorzichtig voordat u de drain gaat verzorgen.
  • U kunt de insteekopening van de drain uitspoelen onder de douche. Of u kunt de opening schoonmaken met een steriel gaasje en steriel water of steriele natriumchloride 0.9%.
  • Zorg ervoor dat u elk gaasje maar één keer gebruikt. Gooi het gaasje na gebruik meteen weg.
  • Veeg het gaasje in een draaiende beweging rond de insteekopening en van binnen naar buiten.
  • Bij een insteekopening waar vocht uit komt, legt u steriele (split)gaasjes van 10 x 10 cm rondom de insteekopening. Deze gaasjes plakt u vast met een stukje doorzichtige foliepleister.
  • Als de drain lekt, kunt u zo nodig de gaasjes vaker verschonen.

Als de drain verbonden is met een drainzak (geplaatst in galweg):

  • Let op dat het kraantje naar de drain altijd openstaat, zodat de galproductie kan weglopen in de zak.
  • Het koppelslangetje (verbinding tussen drain en drainzak) moet u twee keer per week verschonen. Het kraantje mag blijven zitten.
  • U moet de drainzak minimaal één keer per dag te vervangen.

Als de drain afgedopt is (geplaatst tot in de darm):

  • Mogelijk hebt u de instructie gekregen om bij koorts uw drain open te zetten. Dit dient u te doen bij een temperatuur boven de 38,5° C. Dit kunt u doen door het meegeleverde koppelslangetje aan de drain te koppelen en het drainzakje daarop aan te sluiten. Neem hierna altijd contact op met de arts.

Wanneer er via de drain geen gal meer in het opvangzakje loopt:

  • Neem contact op met uw arts.
  • Probeer de drain niet zelf door te spoelen.

Problemen met de drain

Neem contact op met uw arts bij onderstaande problemen met of veranderingen van de drain:

  • Als de productie van gal door de drain opeens sterk afneemt.
  • Als er via de drain geen gal meer in het zakje loopt.
  • Als de drain los gaat zitten of de hechting loslaat.
  • Als u andere klachten krijgt, zoals pijn, jeuk of lekkage van de drain.
  • Bij koorts hoger dan 38,5° C.
  • Als het spoelen van de drain niet lukt.

Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp. U vindt de telefoonnummers onderaan de webpagina.

De uitslag

De radioloog die de behandeling verricht en beoordeelt, brengt zo snel mogelijk verslag uit aan uw behandelend arts. Vaak kan hij of zij u na de procedure al enige informatie geven over de behandeling.

Vragen

Als u vragen heeft over de behandeling, kunt u bellen naar de afdeling Radiologie of de polikliniek Interne Geneeskunde van de locatie waar u een afspraak heeft. Ook voor, tijdens of na de behandeling kunt u uw vragen stellen. De contactgegevens:

Polikliniek Interne Geneeskunde
HMC Antoniushove: 088 979 43 21
HMC Bronovo: 088 979 47 21
HMC Westeinde: 088 979 24 92

Afdeling Radiologie
Alle locaties: 088 979 46 00

Bellen kan van maandag tot en met vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur.

Bij acute problemen buiten kantooruren kunt u bellen met de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde: 088 979 23 80

Galwegdrainage

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis