ERCP-onderzoek

Inwendig onderzoek van de galwegen en alvleesklier

Specialismen en team

Afspraak en contact

HMC Antoniushove
HMC Westeinde
maag-, darm-, leverziekten
088 979 43 37
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

 

Locatie

Cijfers

Per jaar:
10.000 onderzoeken door maag- darm-leverartsen
1.200 onderzoeken door longartsen

Over ERCP-onderzoek: Inwendig onderzoek van de galwegen en alvleesklier

Uw afspraak

U heeft een afspraak op:

___________________ dag ___________________ om ___________________ uur.

Wij vragen u om 15 minuten voor de afgesproken tijd aanwezig te zijn.

Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Endoscopie van HMC Westeinde, tweede verdieping, te bereiken via lifthal ROOD

Verhinderd

Bent u op het afgesproken tijdstip verhinderd, bel dan zo snel mogelijk (uiterlijk 24 uur voor de afspraak) de afdeling Endoscopie om uw afspraak af te zeggen of te verplaatsen. Dit kan op maandag tot en met vrijdag tussen 08.30-17.00 uur op onderstaand telefoonnummer. Niet of te laat afgemelde afspraken worden in rekening gebracht.

Afdeling Endoscopie:
HMC Antoniushove en HMC Westeinde: 088 979 43 37.

Gespecialiseerde artsen

Op de afdeling Endoscopie werken maag-, darm- en leverartsen (MDL-artsen) en longartsen. Zij worden ondersteund door een team van endoscopieverpleegkundigen. HMC is een opleidingsziekenhuis.
Dat betekent dat soms een arts in opleiding tot MDL-arts het endoscopisch onderzoek verricht. Deze arts in opleiding voert het onderzoek uit onder toezicht van de MDL-arts. De endoscopie-onderzoeken voor maag-, darm-, en leverziekten vinden plaats in HMC Antoniushove en HMC Westeinde.

In overleg met uw arts krijgt u een ERCP-onderzoek. Dit is een inwendig onderzoek van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier. Op deze webpagina vindt u uitleg over dit onderzoek.

Wat is een ERCP-onderzoek

Bij een ERCP-onderzoek (Endoscopische Retrograde Cholangio- en Pancreaticografie) onderzoekt een maag- darm- leverarts (MDL-arts) uw galwegen en de afvoergang van de alvleesklier. Het onderzoek wordt gedaan met een zogenoemde endoscoop. Dit is een lange, buigzame slang met een camera. De MDL-arts brengt de endoscoop in via uw mond. Met behulp van röntgenbeelden bekijkt de MDL-arts de binnenkant van de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier. Ook worden er röntgenfoto’s gemaakt. Het kan zijn dat de MDL-arts een kleine ingreep doet via de endoscoop, zoals het verwijderen van hele kleine stukjes weefsel (biopten), het verwijderen van een galsteen of het plaatsen van een buisje (stent) in de galwegen.

De sedatie (roesje)

Het onderzoek vindt plaats onder een roesje. Dit wil zeggen dat u een kalmerend slaapmiddel en soms ook een pijnstiller toegediend krijgt via een infuus in uw arm of hand. Door het roesje voelt u zich meer ontspannen. Zorgt u voor begeleiding naar huis, anders kan het roesje niet worden gegeven! Meer informatie over het roesje kunt u lezen op de webpagina “Onderzoek met een roesje op de afdeling endoscopie”.

Voorbereiding op het onderzoek

Voor het onderzoek moet u nuchter zijn. We kunnen het onderzoek alleen goed en veilig uitvoeren, als uw maag leeg is!

  • Is het onderzoek in de ochtend, vóór 13.00 uur? Dan mag u vanaf 00.00 uur ’s nachts niets meer eten. U mag wel heldere dranken drinken (water, thee, appelsap) tot twee uur voor het onderzoek.
  • Is het onderzoek in de middag, na 13.00 uur? Dan mag u ’s ochtends vóór 07.00 uur een licht ontbijt gebruiken (een beschuitje met jam of suiker). U mag verder heldere dranken drinken (water, thee, appelsap) tot twee uur voor het onderzoek.

Vragenlijst

U krijgt een vragenlijst mee of u krijgt deze thuisgestuurd. Deze vragenlijst moet u op de dag van de ingreep ingevuld meenemen. Graag extra aandacht voor onderstaande punten:

  • Of u geneesmiddelen gebruikt;
  • Of u allergisch bent voor bepaalde medicijnen;
  • Of u een longziekte heeft.

Medicijngebruik

Op de dag van het onderzoek mag u ’s ochtends vóór 8.00 uur uw medicijnen met een slokje water innemen tenzij de arts anders meldt.

Medicijnen bij diabetes mellitus (suikerziekte)
Voor het onderzoek moet u nuchter zijn. Als u diabetespatiënt bent, kan het zijn dat uw medicatie moet worden aangepast. U kunt dit vragen aan uw behandelend arts of diabetesverpleegkundige.

Bloedverdunnende medicijnen
Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt, is het belangrijk om dit met uw arts te bespreken. Bloedverdunnende medicijnen zijn bijvoorbeeld Acenocoumarol, Fenprocoumon, Clopidogrel, Persantin en de nieuwe antistollingsmiddelen Dabigratan, Rivaroxaban en Apixaban. In overleg met uw behandelend arts wordt besloten of u tijdelijk moet stoppen met het gebruik van deze medicijnen. De arts zal u vertellen wanneer u moet stoppen. Als u bent aangesloten bij de Trombosedienst, dan zullen zij het tijdelijk stoppen van de bloedverdunnende medicijnen met u regelen.

Wat neemt u mee?

Op de dag van het onderzoek neemt u uw HMC-patiëntenpas mee. U kunt uw pas laten maken of wijzigen bij het Inschrijf- en afspraakbureau in de centrale hal.
Afhankelijk van hoe het onderzoek verloopt, kan de arts besluiten om u ter observatie één nacht in het ziekenhuis op te nemen. Neemt u daarom voor de zekerheid extra kleding mee.

Onder begeleiding naar huis

Omdat u na het onderzoek nog wat suf en slaperig kunt zijn, mag u niet zelf naar huis rijden. Wilt u hier rekening mee houden en voor begeleiding zorgen?

Het onderzoek

Ontvangst en voorbereiding op de afdeling Endoscopie

U meldt zich op het afgesproken tijdstip op de afdeling Endoscopie in HMC Westeinde (2e etage). Voor, tijdens en na het onderzoek wordt u begeleid door een gespecialiseerde endoscopie-verpleegkundige. We proberen u op de afgesproken tijd te helpen. Door onvoorziene omstandigheden - bijvoorbeeld door een spoedgeval - kan het gebeuren dat u moet wachten. Wij hopen dat u hier begrip voor heeft. De verpleegkundige bereidt u voor op het onderzoek. Ze meet uw bloeddruk, ze noteert de gegevens van uw contactpersoon en u krijgt een infuus in uw hand of arm.

Het onderzoek

Als u aan de beurt bent, brengt de endoscopie-verpleegkundige u naar een onderzoeksruimte. Om uw gebit te beschermen, krijgt u een bijtringetje tussen uw tanden. U kunt uw mond dan beter openhouden en het voorkomt beschadiging van uw kaken. Een eventuele gebitsprothese doet u tijdens het onderzoek uit.

Via het infuus krijgt u pijnstillers en het slaapmiddel voor het roesje. De endoscopie-verpleegkundige controleert tijdens het onderzoek uw hartslag en ademhaling. U ligt op uw linkerzij op een onderzoekstafel. Tijdens het onderzoek wordt u op uw buik gedraaid. De MDL-arts schuift de endoscoop via uw mond en keel voorzichtig door uw slokdarm naar de maag en de twaalfvingerige darm. Hierin komen de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier uit (zie afbeelding).

Voor goed zicht wordt lucht in uw maag en twaalfvingerige darm geblazen. De MDL-arts schuift vervolgens een dunne slang (katheter) via de endoscoop tot in de galwegen en de alvleeskliergang. Soms lukt het niet om de katheter in de afvoergang te brengen. De MDL-arts maakt dan een kleine snede in de opening van de afvoergang (papil van Vater). Via de katheter brengt de arts contrastvloeistof in. De galwegen en afvoergang van de alvleesklier worden hierdoor duidelijk zichtbaar op de röntgenfoto’s.

Als het nodig is, doet de MDL-arts via de endoscoop een kleine ingreep (zie hieronder). Als het onderzoek klaar is, wordt de endoscoop voorzichtig verwijderd. Een ERCP-onderzoek duurt ongeveer een half uur tot een uur.

endoscopie

De positie van de endoscoop tijdens een ERCP-onderzoek
(bron: www.hopkins-gi.org)

Ingrepen tijdens het onderzoek

Mogelijk doet de MDL-arts tijdens het onderzoek een ingreep. Dit is van tevoren met u besproken. Hieronder lichten we de mogelijke ingrepen toe.

Verwijderen van een galsteen

Het kan zijn dat u last heeft van een galsteen die klem zit in de galwegen. Dit verhindert het doorstromen van galvloeistof. Om de versperring op te heffen, kan de galblaas heftig samentrekken. Dit veroorzaakt heftige pijn rechtsboven in de buik. Dit kan één tot vier uur duren. Dit gaat soms samen met misselijkheid, overgeven en geelzucht.

Behandeling van een ontsteking of vernauwing van de galwegen

De MDL-arts kan tijdens het ERCP-onderzoek een ontsteking en/of vernauwing in de galwegen opsporen en behandelen. Bij een ontsteking of vernauwing heeft u pijn rechtsboven in uw buik, grijze ontlasting en soms jeuk. Een vernauwing kan ontstaan door littekenvorming of door een tumor die op de galwegen drukt. De galvloeistof kan hierdoor niet meer goed doorstromen. De MDL-arts plaatst dan een buisje (stent) in de galwegen.

Snede in de uitmonding van de galwegen en alvleesklier

Het kan zijn dat de uitmonding van de galwegen en de alvleesklier in de twaalfvingerige darm (papil van Vater) te nauw is. De galvloeistof kan dan niet goed worden afgevoerd. Hierdoor ontstaat een ophoping van galvloeistof in de galwegen en de lever. Geelzucht, jeuk, pijn rechtsboven in de buik, grijze ontlasting of een alvleesklierontsteking kunnen het gevolg zijn. Om de uitmonding wijder te maken, maakt de MDL-arts hierin een kleine snede.

Na het onderzoek

Na het onderzoek wordt u naar de uitslaapruimte van de endoscopie gebracht. Hier wordt uw bloeddruk gecontroleerd en het zuurstofgehalte van uw bloed. U blijft hier totdat u goed wakker bent. Het kan zijn dat u nog suf en slaperig bent. Waarschijnlijk herinnert u zich weinig van het onderzoek. Probeer voorzichtig een slokje water te drinken. Als dit goed gaat, kunt u weer gewoon eten en drinken.
Als u goed wakker bent, mag u onder begeleiding naar huis. Het kan zijn dat u een dieet moet volgen. Uw MDL-arts bespreekt dit dan met u. Als de MDL-arts een kleine snede heeft gemaakt in de uitmonding van de afvoergang van de alvleesklier, moet u waarschijnlijk een nacht in het ziekenhuis blijven.

Klachten na een ERCP-onderzoek

Het kan zijn dat u na het onderzoek last heeft van:

  • Een opgeblazen gevoel;
  • Bloed spugen;
  • Buikkrampen en winderigheid.

Dit is normaal en wordt meestal veroorzaakt door de ingeblazen lucht. Verder kan uw keel gevoelig of geïrriteerd zijn, vooral als u tijdens het onderzoek veel heeft moeten boeren. Normaal gesproken verminderen en verdwijnen deze klachten binnen enkele dagen. Als de klachten juist erger worden of als u koorts krijgt, neemt u dan contact op met de afdeling Endoscopie (tijdens kantooruren) of de Spoedeisende hulp van het ziekenhuis (buiten kantooruren). De telefoonnummers vindt u onderaan deze webpagina.

Complicaties

Na een ERCP-onderzoek kunnen de volgende complicaties optreden:

  • Het kan zijn dat de stent (buisje) in de galwegen op den duur verstopt raakt. Hierdoor kan een infectie (ontsteking) ontstaan. U herkent een infectie aan koorts en toenemende pijn. Soms is behandeling met antibiotica voldoende. Maar het kan ook zijn dat de stent verwijderd moet worden.
  • Als de MDL-arts een snede heeft gemaakt in de uitmonding van de afvoergang van de alvleesklier, is er kans op een gaatje of scheur (perforatie) van de darm. U moet dan worden opgenomen. U wordt behandeld met antibiotica. Meestal geneest de perforatie daarna vanzelf. Maar soms is een spoedoperatie nodig. U herkent een perforatie van de darm aan bloedverlies en hevige pijn rechtsboven in uw buik.
  • Het kan verder zijn dat u door het inspuiten van contrastvloeistof een alvleesklierontsteking krijgt. U heeft dan pijn in de bovenbuik. Meestal gaat dit na een paar dagen vanzelf over. Bij een ernstige ontsteking zijn pijnstilling en eventueel opname in het ziekenhuis nodig. U krijgt dan last van hevige buikpijn die kan uitstralen naar de rug. Dit kan samengaan met misselijkheid, overgeven, koorts en een versnelde ademhaling, vooral na het eten.
  • De kans is niet groot, maar het kan gebeuren dat u een luchtweginfectie of longontsteking krijgt. Dit kan ontstaan door verslikking of beschadiging van de keelholte of slokdarm, waardoor maaginhoud in uw longen terechtkomt. U herkent een luchtweginfectie of longontsteking aan benauwdheid, kortademigheid en koorts.

Waarschuw de afdeling Endoscopie (tijdens kantooruren) of de afdeling Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis (buiten kantooruren) als u (een van) deze klachten krijgt. U vindt de telefoonnummers onderaan deze webpagina.

De uitslag

Het kan zijn dat de MDL-arts u direct na het onderzoek al iets vertelt over de uitslag van het onderzoek. U krijgt de volledige uitslag tijdens uw eerstvolgende afspraak met uw behandelend arts op de polikliniek. De arts bespreekt dan ook met u of verdere behandeling nodig is.

Vragen

Heeft u naar aanleiding van deze webpagina nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de afdeling Endoscopie. De afdeling Endoscopie is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 08.30 uur tot 17.00 uur via telefoonnummer: 088 979 43 37.

Buiten kantooruren kunt u bij spoed contact opnemen met de Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde via telefoonnummer 088 979 23 80.

Voor deze webpagina is gebruikgemaakt van een voorlichtingsfolder van de Nederlandse Maag Lever Darm Stichting.

 

ERCP-onderzoek: Inwendig onderzoek van de galwegen en alvleesklier

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis