Directe borstreconstructie

HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren.

Afspraak en contact

088 979 43 34
ma t/m vr van 08.00 – 16.30 uur

Cijfers

Aantal patiënten per jaar:

355 borstkanker
240 darmkanker
302 longkanker
94 melanoom
145 hoofd-halskanker
216 prostaatkanker
36 eierstokkanker

Over directe borstreconstructie

HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren.

Belangrijkste punten van deze webpagina:
  • U wordt geopereerd in het Universitair Kankercentrum (UKC), locatie HMC Antoniushove in Leidschendam.
  • De directe borstreconstructie vindt aansluitend plaats op het verwijderen van kwaadaardig borstweefsel, tijdens dezelfde operatiesessie.
  • Er zijn verschillende operatietechnieken om een directe borstreconstructie uit te voeren.
  • Na de operatie blijft u enkele dagen opgenomen op de afdeling Oncologische Chirurgie in het UKC, locatie HMC Antoniushove in Leidschendam.

In overleg met uw arts heeft u gekozen voor een directe (primaire) borstreconstructie. Dit betekent dat na het verwijderen van kwaadaardig borstweefsel door de oncologisch chirurg, de plastisch chirurg tijdens dezelfde operatiesessie een borstreconstructie uitvoert. Deze operatie vindt plaats in het Universitair Kankercentrum (UKC), locatie HMC Antoniushove te Leidschendam. Op deze webpagina leest u meer over de operatie, de voorbereiding op de operatie, de opname en de nazorg.

De plastisch chirurg bespreekt met u welke operatie(s) bij u uitgevoerd gaat worden en zal deze aanvinken op deze webpagina. Meer informatie over de voorbereiding op de operatie, de operatie, opname en ontslag vindt u in de folder “Operatie bij borstkanker” van het UKC.

Borstreconstructie

Het doel van de reconstructie bij borstkanker is het zo goed mogelijk herstellen van de vorm van de borst. Een gereconstrueerde borst kan een echte borst natuurlijk niet vervangen en zal altijd, zeker als u een enkelzijdige reconstructie ondergaat, anders blijven dan uw andere borst.

Keuze tussen directe of uitgestelde borstreconstructie

De keuze voor een directe of uitgestelde borstreconstructie en de operatietechniek zijn afhankelijk van verschillende factoren. Deze factoren zijn onder andere het type en stadium van de borsttumor, uw algemene gezondheidstoestand, uw leeftijd en leefstijl (roken), de omvang van uw borst(en) en de kwaliteit van uw huid.

Er zijn verschillende mogelijkheden:

  • Directe “oncoplastische” borstreconstructie;
  • Directe huidsparende borstreconstructies met prothese (verschillende technieken mogelijk);
  • Directe wel of niet huidsparende borstreconstructie met een tissue-expander;
  • Uitgestelde borstreconstructie (verschillende technieken mogelijk).

Directe borstreconstructie

Een directe “oncoplastische” borstreconstructie is een borstsparende behandeling. Deze kan worden uitgevoerd in de vorm van een borstverkleining en dus zonder prothese. U komt in aanmerking voor deze operatie wanneer u een grotere cupmaat (vanaf cup C of D) heeft.

Een andere oncoplastische techniek is reconstructie van de borst met weefsel uit de omgeving. Deze techniek is ook geschikt voor een kleinere borst. De weefsellap uit de omgeving, bestaande uit huid, onderhuids vetweefsel en bloedvaten, wordt door de plastisch chirurg uit bijvoorbeeld de rug, buik of oksel losgemaakt en naar de borst verplaatst. Veelgebruikte lappen zijn: TDAP, AICAP of LICAP.

Een directe huidsparende borstreconstructie met prothese is een goede optie wanneer er bij u sprake is van een voorstadium van borstkanker (Ductaal Carcinoma in Situ, afgekort DCIS), of wanneer u een tumor in een vroeg stadium heeft. In dat geval is het verantwoord om zoveel mogelijk huid te sparen. Dat wil zeggen dat alleen de tepel samen met de borstklier wordt weggehaald. De rest van de huid, vaak inclusief de tepelhof, wordt dan gebruikt voor de borstreconstructie. Ook wanneer u een relatief kleine cupmaat heeft (A en B), geniet deze techniek de voorkeur. Dit omdat een borstsparende behandeling in dat geval veelal geen fraaie resultaten geeft.

Voor een directe borstreconstructie met prothese komt u alleen in aanmerking als u niet bestraald bent geweest en niet bestraald hoeft te worden. Bestraling van een prothese kan schrompeling van het kapsel veroorzaken. Bestralen kan nodig zijn wanneer kwaadaardige cellen in de klieren van uw oksel zitten. Om er zo zeker mogelijk van te zijn dat dit niet het geval is, wordt er meestal vóór de operatie bij u een schildwachtklieronderzoek gedaan.

Uitgestelde borstreconstructie

U komt voor een uitgestelde (secundaire) borstreconstructie in aanmerking, wanneer u naast de borstkankeroperatie een aanvullende behandeling nodig heeft (gehad), zoals bestraling.
Sommige reconstructietechnieken kunnen bovendien beter niet direct aansluitend plaatsvinden op de borstkankeroperatie waarbij het kwaadaardig borstweefsel verwijderd wordt. Uw plastisch chirurg zal deze technieken met u bespreken. Een uitgestelde borstreconstructie kan weken tot jaren na de eerste borstkankeroperatie uitgevoerd worden.

Eén of beide borsten

Een borstreconstructie zal over het algemeen aan één kant uitgevoerd worden. Dit is meestal het geval wanneer bij u een vorm van borstkanker is vastgesteld. Op termijn zal wellicht het volume van uw andere borst aangepast moeten worden, zodat er zoveel mogelijk symmetrie ontstaat.

Soms wordt een operatie tegelijkertijd aan beide borsten uitgevoerd. Dan is er vaak sprake van zogenaamde “preventieve borst amputatie”. Hiervoor komt u mogelijk in aanmerking wanneer u draagsters bent van een van de “BRCA-genen”, of wanneer borstkanker zeer vaak in uw familie voorkomt.

Opereren in het UKC in Leidschendam

HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen op het gebied van borstkankerzorg binnen het Universitair Kankercentrum Leiden -
Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is om kennis en ervaring te bundelen en de kwaliteit van de zorg nog verder te verbeteren.

Voor patiënten van HMC vinden de directe borstreconstructies plaats in het UKC, locatie HMC Antoniushove in Leidschendam. Elke soort operatie wordt uitgevoerd door een select aantal gespecialiseerde chirurgen. Zij worden daarbij ondersteund door een gespecialiseerd operatieteam. Hierdoor krijgen onze chirurgen en hun team nog meer ervaring in deze operatie. Uit onderzoek blijkt dat dit leidt tot minder complicaties en een betere kans op herstel (prognose).

In het UKC wordt u op de dag van de operatie opgenomen op de afdeling Oncologische Chirurgie. Na de operatie blijft u opgenomen op dezelfde afdeling om te herstellen van de operatie.

De operatie

De operatie wordt uitgevoerd door de oncologisch mammachirurg (gespecialiseerd in borstkankeroperaties) en de plastisch chirurg (gespecialiseerd in borstreconstructies). Zij worden daarbij ondersteund door een operatieteam.
De duur van de operatie is afhankelijk van het type en de uitgebreidheid van de operatie. In principe staat het operatieplan van tevoren vast. Toch zijn, ondanks alle onderzoeken voorafgaande aan de operatie, wijzigingen in het operatieplan niet altijd te vermijden. Mocht de operatie anders verlopen dan met u is afgesproken? Dan informeert de chirurg u hier na de operatie over.

Oncoplastische reconstructie
Bij deze operatie wordt de borstsparende operatie gecombineerd met een “gewone” borstverkleining. Hierbij wordt de tumor en het omliggend weefsel verwijderd. Vervolgens wordt de borst in de gewenste vorm en afmetingen gebracht. Daarna zal de plastisch chirurg de huid op de gewenste hoogte vastzetten

oncoplastische_reconstructie_dmv_borstverkleining.png
Oncoplastische reconstructie d.m.v. borstverkleining

Het voordeel van de oncoplastische reconstructie d.m.v. een borstverkleining is dat de borst een fraaie vorm heeft, en die ook behoudt na de bestraling. Als het bestralen is afgelopen, kan de andere kant ook worden aangepast. Het nadeel van deze techniek is dat er in sommige gevallen alsnog een borstamputatie gedaan moet worden. Dit is noodzakelijk wanneer er een stukje tumor in de borst is achtergebleven (doordat er onvoldoende weefsel is weggehaald),

De oncoplastische reconstructie d.m.v. een “huidlap”

  • TDAP-lap
    De term TDAP-lap staat voor Thoraco Dorsal Artery Perforator lap. Dit is de naam van het bloedvat dat voeding geeft aan het weefsel van de rug en gebruikt wordt voor de borstreconstructie.

    Bij deze operatie worden de bloedvaten, het vetweefsel en de huid ter hoogte van de grote rugspier (Latissimus Dorsi) gebruikt om het defect op de borst te corrigeren. Het bloedvat dat dit weefsel van voeding voorziet, komt vanuit de grote rugspier. Het bloedvat wordt tijdens de operatie vrij geprepareerd, zonder de spier te beschadigen. Als er genoeg lengte van het bloedvat is gecreëerd, wordt de huidlap met vetweefsel en bloedvat naar de borst gedraaid. Nadat dit is gebeurd en de TDAP-lap goed doorbloed is, wordt van de lap het ontbrekende deel van de borst gemodelleerd. Het doel: zorgen dat de contour van de borst zoveel mogelijk in harmonie is met de andere borst.oncoplastische_reconstructie_tdap_lap.png
    Oncoplastische reconstructie: TDAP-lap
  • LICAP- lap
    De term LICAP-lap staat voor Lateral Intercostal Artery Perforator lap. Dit is de naam van het bloedvat dat voeding geeft aan het weefsel ter hoogte van de ribben naast de borst en gebruikt wordt voor de borstreconstructie. Bij deze operatie worden de bloedvaten, het vetweefsel en de huid naast de borst, langs de ribben, gebruikt om het defect op de borst te corrigeren. Het bloedvat dat deze lap van voeding voorziet, loopt tussen de ribben. Dit bloedvat wordt tijdens de operatie vrij geprepareerd. Zodra er genoeg lengte van het bloedvat is, wordt de huidlap met vetweefsel en bloedvat naar de borst gedraaid. Nadat dit is gebeurd en de LICAP-lap goed doorbloed is, wordt van de lap het ontbrekende deel van de borst gemodelleerd. Het doel: zorgen dat de contour van de borst zoveel mogelijk in harmonie is met de andere borst.
    oncoplastische_reconstructie_licap_lap.png
    Oncoplastische reconstructie: LICAP-lap
  • AICAP-lap
    De term AICAP-lap staat voor Anterior Intercostal Artery Perforator lap.

    Dit is de naam van het bloedvat dat voeding geeft aan het weefsel ter hoogte van de binnenzijde onder de borst en gebruikt wordt voor de borstreconstructie. Bij deze operatie worden de bloedvaten, het vetweefsel en de huid die aan de binnenzijde onder de borst zitten gebruikt om het defect op de borst te corrigeren. Het bloedvat dat deze lap van voeding voorziet, loopt vanuit de rechte buikspieren naar de ribben. Dit bloedvat wordt tijdens de operatie vrij geprepareerd. Als er genoeg lengte van het bloedvat is gecreëerd, wordt de huidlap met vetweefsel naar de borst gedraaid. Nadat dit is gebeurd en de AICAP-lap goed is doorbloed, wordt van de lap het ontbrekende deel van de borst gemodelleerd. Het doel: zorgen dat de contour van de borst zoveel mogelijk in harmonie is met de andere borst.
    oncoplastische_reconstructie_aicap_lap.png
    Oncoplastische reconstructie: AICAP-lap

    Voordeel van een “huidlap” is dat eigen lichaamsweefsel wordt gebruikt. Deze techniek laat de diepergelegen spieren intact en leidt niet tot verlies van de spierfunctie. Deze operatie kan eventueel gecombineerd worden met het plaatsen van een tissue expander of prothese (mits u geen bestraling krijgt). Het nadeel is dat de operatie twee tot vier uur langer duurt en dat u een extra litteken krijgt op de plek waar de lap vandaan komt.

Directe reconstructie met “tissue expansion” en prothese
Bij deze operatie wordt, aansluitend op de verwijdering van het borstweefsel en de tepel (de tepelhof kan soms gespaard worden), de “tissue expander” (een silicone ballonnetje) onder de borstspier ingebracht. Dit gebeurt omdat er te weinig huid is om meteen een prothese te kunnen plaatsen. Als de genezing normaal is verlopen, wordt na twee weken begonnen met wekelijks bijvullen van de tissue expander met zout-wateroplossing. Door druk ter plaatse wordt de huid uitgerekt.

vullen_van_tissue_expander.png
Vullen van tissue expander

Na vier tot acht weken is de huid voldoende opgerekt om tijdens een tweede operatie een definitieve borstprothese te plaatsen. Dit gebeurt ongeveer drie maanden na de laatste vulling. De borstprothese kan rond of druppelvormig zijn en is meestal gevuld met silicone gel. In tegenstelling tot wat met enige regelmaat in de media wordt gemeld, is silicone een volkomen veilige stof.

reconstructie_met_prothese.png
Reconstructie met prothese

Voordeel van deze vorm van reconstructie is dat het een betrekkelijk eenvoudige methode is. Bovendien kunt u twee tot vier weken na het voltooien van de reconstructie uw dagelijkse werkzaamheden weer hervatten. Een nadeel van deze vorm van reconstructie is dat er twee operaties nodig zijn. Ook neemt de reconstructie enkele maanden in beslag. Op lange termijn is bovendien soms wisseling van de prothese noodzakelijk door verschrompeling van het operatiegebied (kapselvorming).

Directe reconstructie met rugspiermethode en indien nodig prothese
Bij deze operatie wordt de “musculus Latissimus Dorsi” (de grote rugspier) gebruikt om een nieuwe borst te maken. De spier wordt losgemaakt van de rug. Vervolgens wordt de spier in de oksel “omgezwaaid” naar de voorkant van de borstkas om daar de nieuwe borst te maken. Omdat de spier niet veel volume heeft, kunnen op deze manier alleen kleine borsten worden gereconstrueerd. Bij grotere borsten kan deze methode worden gecombineerd met het plaatsen van een prothese onder de rugspier. Op deze manier wordt er meer volume verkregen.

reconstructie_met_rugspiermethode.png

Reconstructie met rugspiermethode

Het voordeel van deze techniek is dat eigen weefsel wordt gebruikt. Ook wordt er gezond weefsel naar het geopereerde gebied getransplanteerd. Daardoor treden in principe op lange termijn geen problemen meer op zoals verschrompeling van het operatiegebied. Nadeel is dat het een grotere operatie is die drie tot vier uur duurt. Ook moet u ongeveer een week opgenomen blijven en duurt het herstel iets langer. Er komt bovendien een extra litteken op de rug en een extra litteken op de nieuwe borst.

Tepelreconstructie
Bij een borstamputatie wordt ook de tepel verwijderd. Dit omdat hier melkgangen bij elkaar komen en deze kwaadaardige cellen kunnen bevatten. De tepel kan op drie manieren worden gereconstrueerd: door middel van tatoeage, door het delen van de gezonde tepel (als deze groot genoeg is) of door een lokale reconstructie.
Bij een reconstructie wordt de huid van de gereconstrueerde borst opgericht. Zo ontstaat er een knopje. De reconstructie wordt uitgevoerd onder plaatselijke verdoving. Als de tepelreconstructie is voltooid, kan er een tepelhof omheen getatoeëerd worden.

Aanvullende ingrepen
Een eenzijdige borstreconstructie levert in de regel twee verschillende borsten op. Als de ongelijkheid, met name qua volume, groot is, wordt meestal op een later moment een extra operatie uitgevoerd. Daarbij kan de gezonde borst kleiner of groter gemaakt worden.

Opname en ontslag na de operatie

Na de operatie komt u eerst bij op de verkoeverkamer (uitslaapkamer). Ondertussen belt de chirurg met de van tevoren afgesproken contactpersoon om te vertellen hoe de operatie is verlopen. Nadat u bent bijgekomen, gaat u terug naar de verpleegafdeling Oncologische Chirurgie.

De oncologisch chirurg en de plastisch chirurg komen beiden na de operatie bij u langs op de afdeling om u te vertellen hoe de operatie en de directe reconstructie zijn verlopen.

De duur van de opname in het ziekenhuis is afhankelijk van het type operatie dat u heeft ondergaan. De afspraken voor controle na de operatie door de oncologisch chirurg en de plastisch chirurg op de polikliniek zijn al gemaakt.

Meer informatie over opname en ontslag, complicaties en adviezen na een borstkankeroperatie (en directe reconstructie) in het UKC vindt u in de folders “Operatie bij borstkanker” en “Praktische opname-informatie” van het UKC.

Meer informatie

Voor meer informatie over de verschillende reconstructieve operaties bij borstkanker kunt u terecht op de volgende websites:

Directe borstreconstructie

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis