Decubitus

Deze webpagina is bestemd voor patiënten met risico op decubitus (doorligplekken) en voor hun familieleden. Hierin is onder meer beschreven wat u kunt doen om decubitus te voorkomen.

Afspraak en contact

Mocht u nog vragen hebben, neem dan contact op met uw verpleegkundige en/of arts.

Cijfers

205.000 eerste polikliniek consulten
32.000 klinische opnames per jaar
155.000 verpleegdagen
60.000+ patiënten per jaar op de SEH
350 medisch specialisten

Over decubitus

Deze webpagina is bestemd voor patiënten met risico op decubitus (doorligplekken) en voor hun familieleden. Hierin is onder meer beschreven wat u kunt doen om decubitus te voorkomen.

Wat is decubitus?

Decubitus is een beschadiging van de huid en/of het weefsel onder de huid door langdurig liggen of zitten in dezelfde houding. Als er sprake is van een wond, kijkt de (wond)verpleegkundige hiernaar en bespreekt hij of zij vervolgens met u een plan voor wondbehandeling.

Hoe ontstaat decubitus?

Decubitus ontstaat door langdurige druk op één plaats, meestal bij een bot dat uitsteekt of vlak onder de huid ligt. Door deze druk worden bloedvaten afgeklemd waardoor er onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen bij de huid en het weefsel onder de huid kunnen komen. Daardoor kunnen afvalstoffen niet goed afgevoerd worden en ontstaat een pijnlijke beschadiging van de huid en/of het weefsel onder de huid. Het risico op decubitus is het grootst bij langdurig liggen en/of zitten.

 decubitus_liggen.png

Afbeelding 1

Uw lichaam heeft, als u bedlegerig bent, een aantal risicoplaatsen, te weten: de stuit, de hielen, de ellebogen, de schouders, de heupen, de oren en het achterhoofd (zie afbeelding 1). Indien u rolstoelgebonden bent, dan zijn de risicoplaatsen met name de zitknobbels (zie afbeelding 2).

Deze lichaamsdelen hebben een verhoogd risico op decubitus als u:

  • onvoldoende eet of drinkt;
  • stoornissen heeft aan de gevoelszintuigen;
  • stoornissen heeft in de doorbloeding;
  • een vochtige huid heeft (bijvoorbeeld door ongewild urine- of ontlastingsverlies of zweten).

decubitus_rolstoel.png

Afbeelding 2

Hoe kunt u zelf decubitus voorkomen?

Huidverzorging

  • Controleer regelmatig of de huid rood is
  • Controleer regelmatig of de plekken waar de kans op decubitus het grootst is, pijnlijk zijn.

Voeding en vocht

Zorg ervoor dat u iedere dag voldoende eet. Met name eiwit in de voeding is van groot belang. Gebruik daarom dagelijks:

  • 500-650 ml melk en melkproducten
  • 1-2 plakken kaas per dag
  • 100-125 g vlees (waren), vis kip, ei of vleesvervangers. Daarnaast heeft u per dag ook 1,5-2 liter vocht nodig. Indien u een verhoogd risico heeft op decubitus of als u decubitus heeft. Uw verpleegkundige en/of arts bespreekt met u het risico op decubitus en schakelt indien nodig de diëtist in.

Verandering van houding

In bed:

  • Wissel regelmatig van houding (linkerzij, rug/buik, rechterzij, rug/buik etc.). Ga bij zijligging in een houding van 30 graden liggen (zie afbeelding 3).
  • Voorkom als u zit, dat u onderuit zakt.

decubitus_wiseel_houding_bed.png

Afbeelding 3

  • Indien u op uw rug in bed ligt heeft het de voorkeur om de voeten op hoog te doen. Dit is mogelijk bij een ziekenhuis bed door gebruik van de standen, of kan thuis door het plaatsen van een kussen onder het matras. (zie afbeelding 4).
  • Beperk het zitten in bed om de druk op de stuit te verminderen ga, als dit mogelijk is, nooit op een pijnlijk lichaamsdeel of een doorligplek liggen.
  • Zorg ervoor dat uw hielen vrij liggen door een groot kussen onder uw onderbenen te leggen zodat uw hielen ‘zweven’ (let er op dat uw knieën licht gebogen zijn).

decubitus_kussen_bed.png

Afbeelding 4

In de (rol)stoel:

  • Zorg voor een goede zithouding (zie afbeelding 5), waarbij uw bovenbenen volledig worden ondersteund door de zitting en de voeten steunen op de vloer of de voetsteun (gebruik eventueel een voetenbankje). Zorg dat uw zitvlak ieder uur even, een paar minuten, los komt van de zitting, bijvoorbeeld door naar voren en/of opzij te buigen 

decubitus_zithouding.png

Afbeelding 5

Uit bed:

  • Ga, als het medisch beleid dit toelaat, regelmatig uit bed en maak een korte wandeling.

Hulpmiddelen

  • Zorg dat de onderlaag waar u op ligt glad is.
  • Vraag, als u langdurig in een (rol)stoel zit, een speciaal kussen dat de druk op de stuit en de zitknobbels vermindert.

Vragen?

Mocht u nog vragen hebben, neem dan contact op met uw verpleegkundige en/of arts.

Decubitus

Waarom HMC?

  • Geheugenklachten, somberheid en verwardheid
  • Mobiliteitsproblemen, duizeligheid en vallen
  • Hart- en vaatziekten
  • Multimorbiditeit
  • Geneesmiddelengebruik