Bestraling prostaatkanker (uitwendig)

Bestraling. Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van prostaatkanker. Bestraling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief) zijn.

Lees verder

Specialismen

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Poliklinieken

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij prostaatkanker (uitwendig)

Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van prostaatkanker. Bestraling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief) zijn.

Na een operatieve verwijdering van de prostaat kan aanvullende bestraling nodig zijn.
Voor de genezende behandeling van prostaatkanker zijn diverse mogelijkheden beschikbaar:

Welke behandeling voor u het meest geschikt is zal tijdens MDO (Multi Disciplinaire Overleg) besloten worden. Dit advies gaat zowel de uroloog als de radiotherapeut-oncoloog met u bespreken.

Uw eerste afspraak

Wanneer u in aanmerking komt voor een behandeling, krijgt u een afspraak bij een radiotherapeut-oncoloog. Dit bezoek duurt een half uur tot drie kwartier en bestaat uit een gesprek en zo nodig een lichamelijk onderzoek. Besproken wordt:

  • Waarom er behandeld moet worden.
  • Wat de mogelijke behandelingen zijn
  • De verwachte uitkomst
  • Specifieke uitleg over behandeling met bestraling
  • De verwachte bijwerkingen.
  • De duur van de behandeling.
  • Het aantal behandelingen per week.
  • De benodigde voorbereiding voor de behandeling.

Stel gerust uw vragen, zodat u niet met onzekerheden of twijfels blijft zitten. Het is verstandig om bij dit eerste gesprek iemand mee te nemen waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden.
Als er wordt besloten dat de behandeling (onder andere) bestaat uit bestraling krijgt u een nieuwe afspraak voor de voorbereiding van de bestralingsbehandeling.

Voorlichtingsgesprek

Op de bestralingsafdeling heeft u een gesprek met een MBB'er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie). Het gesprek duurt ongeveer een half uur. U krijgt uitleg over de behandeling, met behulp van een fotopresentatie op de computer en uitleg over eventuele bijwerkingen. Uiteraard krijgt u de gelegenheid om vragen te stellen.

Goudmarkers inbrengen

Als de prostaat niet verwijderd is, maken we gebruik van goudmarkers. Goudmarkers zijn kleine staafjes goud welke in uw prostaat worden ingebracht. Dit gebeurd met dezelfde techniek waarmee de uroloog eerder stukjes prostaatweefsel voor onderzoek heeft verwijderd. Deze markeringen maken het mogelijk om voorafgaand aan de bestralingsbehandeling door middel van een soort röntgenfoto de positie van de prostaat te bepalen en zo nodig uw positie aan te passen.

CT-scan en MRI-scan maken

De voorbereiding voor de bestraling vindt plaats met behulp van een CT-scan (computer tomografie-scan). De CT-scan beeldt een deel van uw lichaam af in plakjes. Door deze plakjes in de computer op elkaar te stapelen, ontstaat een afbeelding in drie dimensies. Hierop kan de radiotherapeut-oncoloog precies aangeven welk gebied bestraald moet worden en welke delen van uw lichaam moeten worden ontzien.

We vragen u een uur voor de afspraak thuis te plassen en hierna twee glazen van ongeveer 150 ml te drinken. Na afloop van de CT-scan (of als er nog MRI scan volgt, na de MRI scan) mag u weer plassen.

De MBB-er plaatst na het maken van de CT-scan enkele tatoeagepuntjes op uw lichaam. Met deze puntjes is het mogelijk om te zorgen dat u bij de bestraling hetzelfde op de bestralingstafel ligt als bij de CT-scan. Deze puntjes worden alleen gebruikt om uw ligging te bepalen en geven dus niet de plaats van de tumor aan. De precieze plaats van de bestraling wordt bepaald bij het maken van het bestralingsplan. De puntjes zijn heel klein (ongeveer 1mm), maar wel blijvend.

De informatie die tijdens de voorbereiding is verzameld, dient als basis voor uw bestraling. Met behulp van deze gegevens maken we een bestralingsplan. Dit moet zorgvuldig gebeuren en vraagt daarom de nodige tijd. U kunt ongeveer twee weken na de voorbereiding starten met de bestraling.
Na deze voorbereiding krijgt u de afspraak mee voor de eerste bestraling. Kan de afspraak op dat moment nog niet worden ingepland? Dan bellen we u later voor de eerste afspraak.

Bestraling

Eerste bestraling

We vragen u om een uur voor elke behandeling thuis te plassen en hierna twee glazen van ongeveer 150 ml te drinken, dit om de blaasvulling constant te houden.

U meldt zich bij de balie op de afdeling radiotherapie voor de eerste afspraak. Een MBB-er haalt u vervolgens op uit de wachtkamer. Deze informeert u nogmaals kort over de bestraling. Vervolgens begeleidt hij of zij u naar de bestralingsruimte. U gaat daar op de behandeltafel liggen. Dit doet u in dezelfde houding als bij de CT-scan. De MBB-ers stellen het bestralingsveld in. Daarbij maken ze gebruik van de tatoeagepuntjes. Ook de gegevens die met behulp van de CT-scan zijn ingevoerd in de bestralingscomputer worden gebruikt bij het instellen van het bestralingsveld.

De MBB-ers gaan daarna de ruimte uit en zetten het bestralingstoestel aan. Voor het begin van de behandeling maken we eerst een opname met röntgenstralen om uw ligging extra te controleren. Als het nodig is kunnen we uw positie nog iets aanpassen. Tijdens de bestraling maakt het toestel een zoemend geluid. U hoort ook het aanzetten en uitzetten van de apparatuur. De straling zelf kunt u niet zien of voelen. Bestraald worden doet dus ook geen pijn.

U staat tijdens de bestraling via een intercom in contact met het bestralingspersoneel. Zij kunnen u ook zien door middel van camera’s. Mocht het nodig zijn, dan kunnen zij de bestraling even onderbreken en naar u toe komen.

De totale bestralingafspraak duurt ongeveer 10 minuten. Een bestralingsbehandeling wordt meestal vanuit verschillende richtingen gegeven. Het apparaat draait dus om u heen. U blijft hierbij steeds in dezelfde houding liggen. Het toestel slaat automatisch af als de bestralingsdosis is afgegeven. U kunt daarom nooit een te hoge bestralingsdosis krijgen.

Controle

Bij langere bestralingsseries wordt regelmatig tijd ingepland om met uw radiotherapeut-oncoloog over het verloop van de behandeling en de eventuele bijwerkingen te praten. Na de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak bij de radiotherapeut-oncoloog mee. Uw huisarts en andere specialisten krijgen informatie over het verloop van de behandeling.

Vaak zijn de bijwerkingen op de behandeling direct na de laatste bestraling het meest merkbaar. De herstelperiode duurt ongeveer net zo lang als de totale duur van de bestralings behandeling. De komende jaren wordt u regelmatig onderzocht. Als u tussen twee controles in ongerust bent of klachten heeft, belt u dan gerust voor het maken van een extra controleafspraak.

Bijwerkingen

We kunnen vooraf niet altijd goed voorspellen hoeveel last u krijgt van bijwerkingen. Dat hangt samen met uw klachten vóór de bestraling, andere ziektes en medicijnen die u gebruikt. Vaak ontstaan klachten tijdens de bestralingsperiode. Soms krijgt u na de bestralingsperiode last van de bijwerkingen. De mate waarin u last heeft van bijwerkingen zegt overigens niets over het effect van de behandeling op uw ziekte.

Algemene klachten

Soms zult u rond de bestralingen last hebben van vermoeidheid, slaperigheid, lusteloosheid en gebrek aan eetlust. Ook het regelmatig naar het ziekenhuis reizen, kunt u ervaren als een extra belasting. Tijdens de behandelperiode, kunt u normaal actief zijn. Deze activiteiten kunnen ook een prettige afleiding voor u zijn. Wanneer u vermoeidheidsklachten krijgt, kunt u het beste uw activiteiten hierop aanpassen. Tenzij u een voedingsvoorschrift heeft gekregen, kunt u eten waar u trek in heeft.

Specifieke klachten bij bestraling van de prostaat

U kunt in de loop van de behandeling last krijgen van krampen en vaker aandrang krijgen tot ontlasting als uw darmen in het bestralingsgebied liggen. De radiotherapeut-oncoloog kan dan eventueel medicijnen voorschrijven om de bijwerkingen te verminderen. Let er in ieder geval op dat u voldoende blijft drinken.
Bij bestraling van de prostaat zult u wat vaker moeten plassen. Soms ervaart u ook een branderig gevoel bij het plassen. Meldt u dit bij de MBB-ers wanneer u hier last van heeft. Dit kunt u ook bet uw radiotherapeut-oncoloog bespreken tijdens de controleafspraken gedurende de behandeling.

Bestraling van de prostaat kan consequenties hebben voor de seksualiteit. Dit is afhankelijk van de dosis bestraling die wordt gegeven. Dit zal uw behandelend radiotherapeut-oncoloog met u bespreken.

 

Bestraling prostaatkanker (uitwendig)

Waarom HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisie bestraling (leverkanker, longkanker)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed