Bestraling prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Bestralingen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van prostaatkanker. Behandeling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief). Bovendien kan de bestraling uitwendig of inwendig toegepast worden.

Lees verder

Specialismen

Poliklinieken

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Bestralingen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van prostaatkanker. Behandeling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief). Bovendien kan de bestraling uitwendig of inwendig toegepast worden. Hier wordt de inwendige bestraling besproken. Deze behandeling wordt bijna uitsluitend met curatieve intentie toegepast.

Er zijn grofweg twee soorten inwendige bestraling bij prostaatcarcinoom:

  1.  LDR brachytherapie (low dose rate) ,ook de permanente implantatie of “jodiumzaadjes” genoemd
  2. HDR brachytherapie (high dose rate), hiervoor wordt een iridium bron gebruikt

Het belangrijkste verschil tussen deze twee is de snelheid waarmee de bestralingsdosis wordt afgegeven. Bovendien blijven bij LDR brachytherapie de bronhouders (“zaadjes”) nadat de straling volledig is afgegeven in de prostaat achter (vandaar de naam permanent). De tijdsduur dat u bij deze behandeling radioactiviteit in uw lichaam heeft is meer dan 6 maanden.

Bij de toepassing van HDR brachytherapie worden de radioactieve bronnen direct na de bestraling verwijderd. Er is daarna geen radioactiviteit meer in het lichaam aanwezig.

LDR Brachytherapie

Voor de permanente brachytherapie kunt u in aanmerking komen als:

  • De tumor beperkt is en de prostaat zelf niet vergroot
  • De PSA-waarde in het bloed niet hoger is dan 20 in combinatie met Gleason 6 of niet hoger dan 10 in combinatie met Gleason 7
  • Er voorafgaand geen ernstige plasklachten zijn

Bij deze bestralingsbehandeling worden meerdere kleine radioactieve bronnen in de prostaat geplaatst. Een groot voordeel van deze techniek is dat veel minder gezond weefsel bestraald wordt ten opzichte van uitwendige bestraling. Bij prostaatkanker wordt jodium-125 gebruikt, een radioactieve stof die een vervaltijd heeft van 60 dagen (dat wil zeggen dat de hoeveelheid radioactiviteit na 60 dagen gehalveerd is). De bestraling beperkt zich vrijwel volledig tot de prostaat. Voor het plaatsen van deze bronnen is een verdoving nodig, algehele narcose of een "ruggenprik".

Voorbereiding

De voorbereiding bestaat uit een voorlichtingsgesprek met een MBB'er ( medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie) en een preoperatieve screening. Deze screening houdt in:

  • bloedonderzoek
  • elektrocardiogram(hartfilmpje)
  • gesprek met anesthesist

Voor de behandeling is het nodig dat uw endeldarm leeg is. Tijdens het voorlichtingsgesprek krijgt u te horen wat u moet doen.

Plaatsen radioactieve bronnen

U wordt een dag opgenomen en de plaatsing vindt plaats onder algehele verdoving of een "ruggenprik".
Na het inbrengen van een blaaskatheter wordt de prostaat in beeld gebracht met behulp van een echografiesonde in de endeldarm. De uroloog/ radiotherapeut brengt vervolgens 15 tot 30 holle naalden in de prostaat. Dit gebeurt door de huid, tussen scrotum (balzak) en anus. Via deze naalden brengen we de radioactieve bronnen in de prostaat , waarna de naalden verwijderd worden. De gehele procedure neemt ongeveer 2 uur in beslag.

Na de behandeling wordt u teruggebracht naar de verpleegafdeling. Vervolgens wordt er een röntgenfoto gemaakt. De blaaskatheter wordt verwijderd. U mag naar huis wanneer u weer op normale wijze kunt plassen.

Bijwerkingen

  • Bloeduitstorting onder de balzak
  • Plasklachten in de eerste weken, soms ook langer
  • Lichte diarreeklachten in de eerste weken

Stralingsveiligheid

Het radioactieve jodium-125 zit opgesloten in een titanium omhulling en komt niet vrij in uw lichaam. De hoeveelheid radioactiviteit die u meedraagt, levert geen gevaar op voor u en uw omgeving.
Omdat het mogelijk is dat er via het plaskanaal een radioactief bronnetje uitgeplast wordt vragen wij u om gedurende een aantal weken door de zeefje plassen en een eventueel uitgeplast bronnetje in een kokertje te bewaren totdat u voor controle naar het ziekenhuis komt.

We adviseren u om de eerste twee maanden direct lichamelijk contact met kleine kinderen of zwangere vrouwen zoveel mogelijk te beperken. U kunt verder een normaal sociaal leven leiden. Reizen e.d. is gewoon mogelijk.
Bij de zaadlozing kan ook een zaadje in het sperma terecht komen. Daarom moet u bij de eerste 2 tot 3 zaadlozingen een condoom gebruiken.

Vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming) wordt geëist dat bij een onverwacht overlijden binnen een termijn van 12 maanden na de prostaat implantatie, overleg plaatsvindt over de procedure bij de crematie / begrafenis vanwege de radioactiviteit.

HDR brachytherapie

Op dit moment passen wij deze behandeling uitsluitend binnen studie verband (Probach trial) toe, maar op korte termijn (medio 2018) ook als conventionele behandeling, te weten:

  1. Als boost in combinatie met uitwendige bestraling bij patiënten met grotere risico op recidief dan beschreven in geval van LDR brachytherapie.
  2. Als zelfstandige behandeling bij recidief kanker in de prostaat na uitwendige bestraling. De voorwaarde is echter dat er tussenperiode meer dan 2 jaar is (dit in verband met risico op complicaties)

Voorbereiding

De voorbereiding bestaat uit een voorlichtingsgesprek met een MBB'er ( medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie) en een preoperatieve screening. Deze screening houdt in:

  • bloedonderzoek
  • elektrocardiogram(hartfilmpje)
  • gesprek met anesthesist

Voor de behandeling is het nodig dat uw endeldarm leeg is. Tijdens het voorlichtingsgesprek krijgt u te horen wat u moet doen.

Inbrengen van de flexibele naalden

U wordt een dag opgenomen en de plaatsing vindt plaats onder algehele verdoving of een "ruggenprik".
Na het inbrengen van een blaaskatheter wordt de prostaat in beeld gebracht met behulp van een echografiesonde in de endeldarm. De uroloog/ radiotherapeut brengt vervolgens een aantal flexibele naalden door de huid, tussen scrotum (balzak) en anus in uw prostaat en fixeert de naalden in de positie.
Vanuit de operatiekamer wordt u overgebracht naar de CTscan ruimte voor de maken van afbeelding van de prostaat en positie van de naalden. Nadat de berekeningen zijn gemaakt wordt u in de bestralingsruimte gedurende 10-20 minuten bestraald. Daarna worden de naalden en de blaaskatheter verwijderd. Er is geen radioactiviteit in uw lichaam meer. U mag naar huis wanneer u weer op normale wijze kunt plassen.

Bijwerkingen

  • Bloeduitstorting onder de balzak
  • Plasklachten in de eerste weken, soms ook langer
  • Lichte diarreeklachten in de eerste weken

Bestraling prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Waarom HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisie bestraling (leverkanker, longkanker)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed

Folders

Radiotherapie

pdf, 62 KB