Bestraling prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Bestralingen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van prostaatkanker. Behandeling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief). Bovendien kan de bestraling uitwendig of inwendig toegepast worden.

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Uw (eerste) afspraak op de afdeling Radiotherapie

Locatie

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Bestralingen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van prostaatkanker. Behandeling van prostaatkanker kan genezend (curatief) of klachten bestrijdend (palliatief). Bovendien kan de bestraling uitwendig of inwendig toegepast worden. Hier wordt de inwendige bestraling besproken. Deze behandeling wordt bijna uitsluitend met curatieve intentie toegepast.

Er zijn grofweg twee soorten inwendige bestraling bij prostaatcarcinoom:

  1.  LDR brachytherapie (low dose rate) ,ook de permanente implantatie of “jodiumzaadjes” genoemd
  2. HDR brachytherapie (high dose rate), hiervoor wordt een iridium bron gebruikt

Het belangrijkste verschil tussen deze twee is de snelheid waarmee de bestralingsdosis wordt afgegeven. Bovendien blijven bij LDR brachytherapie de bronhouders (“zaadjes”) nadat de straling volledig is afgegeven in de prostaat achter (vandaar de naam permanent). De tijdsduur dat u bij deze behandeling radioactiviteit in uw lichaam heeft is meer dan 6 maanden.

Bij de toepassing van HDR brachytherapie worden de radioactieve bronnen direct na de bestraling verwijderd. Er is daarna geen radioactiviteit meer in het lichaam aanwezig.

LDR Brachytherapie

Voor de permanente brachytherapie kunt u in aanmerking komen als:

  • De tumor beperkt is en de prostaat zelf niet vergroot
  • De PSA-waarde in het bloed niet hoger is dan 20 in combinatie met Gleason 6 of niet hoger dan 10 in combinatie met Gleason 7
  • Er voorafgaand geen ernstige plasklachten zijn

Bij deze bestralingsbehandeling worden meerdere kleine radioactieve bronnen in de prostaat geplaatst. Een groot voordeel van deze techniek is dat veel minder gezond weefsel bestraald wordt ten opzichte van uitwendige bestraling. Bij prostaatkanker wordt jodium-125 gebruikt, een radioactieve stof die een vervaltijd heeft van 60 dagen (dat wil zeggen dat de hoeveelheid radioactiviteit na 60 dagen gehalveerd is). De bestraling beperkt zich vrijwel volledig tot de prostaat. Voor het plaatsen van deze bronnen is een verdoving nodig, algehele narcose of een "ruggenprik".

Voorbereiding

De voorbereiding bestaat uit een voorlichtingsgesprek met een MBB'er ( medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie) en een preoperatieve screening. Deze screening houdt in:

  • bloedonderzoek
  • elektrocardiogram(hartfilmpje)
  • gesprek met anesthesist

Voor de behandeling is het nodig dat uw endeldarm leeg is. Tijdens het voorlichtingsgesprek krijgt u te horen wat u moet doen.

Plaatsen radioactieve bronnen

U wordt een dag opgenomen en de plaatsing vindt plaats onder algehele verdoving of een "ruggenprik".
Na het inbrengen van een blaaskatheter wordt de prostaat in beeld gebracht met behulp van een echografiesonde in de endeldarm. De uroloog/ radiotherapeut brengt vervolgens 15 tot 30 holle naalden in de prostaat. Dit gebeurt door de huid, tussen scrotum (balzak) en anus. Via deze naalden brengen we de radioactieve bronnen in de prostaat , waarna de naalden verwijderd worden. De gehele procedure neemt ongeveer 2 uur in beslag.

Na de behandeling wordt u teruggebracht naar de verpleegafdeling. Vervolgens wordt er een röntgenfoto gemaakt. De blaaskatheter wordt verwijderd. U mag naar huis wanneer u weer op normale wijze kunt plassen.

Bijwerkingen

  • Bloeduitstorting onder de balzak
  • Plasklachten in de eerste weken, soms ook langer
  • Lichte diarreeklachten in de eerste weken

Stralingsveiligheid

Het radioactieve jodium-125 zit opgesloten in een titanium omhulling en komt niet vrij in uw lichaam. De hoeveelheid radioactiviteit die u meedraagt, levert geen gevaar op voor u en uw omgeving.

We adviseren u om de eerste twee maanden direct lichamelijk contact met kleine kinderen of zwangere vrouwen zoveel mogelijk te beperken. U kunt verder een normaal sociaal leven leiden. Reizen e.d. is gewoon mogelijk.
Bij de zaadlozing kan ook een zaadje in het sperma terecht komen. Daarom moet u bij de eerste 2 tot 3 zaadlozingen een condoom gebruiken.

Vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming) wordt geëist dat bij een onverwacht overlijden binnen een termijn van 12 maanden na de prostaat implantatie, overleg plaatsvindt over de procedure bij de crematie / begrafenis vanwege de radioactiviteit.

HDR brachytherapie

Bij deze manier van bestralen wordt gebruikgemaakt van een iridiumbron. Van uw arts hoort u of u in aanmerking komt voor deze bestraling.

Voorbereiding

De voorbereiding bestaat uit een voorlichtingsgesprek met een medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige die is specialiseerd in radiotherapie (MBB'er) en een preoperatieve screening. Deze screening bestaat uit:

  • een bloedonderzoek
  • een hartfilmpje (elektrocardiogram)
  • een gesprek met de anesthesist

Voor de behandeling is het nodig dat uw endeldarm leeg is. Tijdens het voorlichtingsgesprek krijgt u te horen wat u moet doen.

Behandeling

De behandeling vindt plaats onder spinale verdoving. Dit houdt in dat u een ruggenprik krijgt. Na het inbrengen van een blaaskatheter brengen we de prostaat in beeld met een echografiesonde in de endeldarm. De radiotherapeut-oncoloog brengt vervolgens tussen de vier en acht katheters in uw prostaat. Dit gebeurt door de huid tussen balzak (scrotum) en anus. Daarna zet radiotherapeut-oncoloog de katheters goed vast in hun positie. De hele behandeling duurt ongeveer twee uur.

De bestralingsmedewerkers gaan nu aan de slag om een berekening te maken van het te bestralen gebied. In deze tijd blijven de katheters in de prostaat zitten.

U wordt gedurende vijf tot vijftien minuten bestraald. Daarna verwijderen we de katheters verwijderd. Meestal mag u aan het eind van de middag naar huis. Voorwaarde is dat u eerst weer op normale wijze kunt plassen.

Wij raden aan om een mobiele telefoon of tablet met koptelefoon mee te nemen. Deze kunt u gebruiken als afleiding tijdens de behandeling.

Bijwerkingen

  • Bloeduitstorting onder de balzak
  • Plasklachten in de eerste weken, soms langer
  • Lichte diarreeklachten in de eerste weken

Bestraling prostaatkanker (inwendig) brachytherapie

Waarom HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Geen wachttijden bij spoed