Bestraling hersentumor

Bestralingen spelen een grote rol in de behandeling van tumoren in het hoofd. Een tumor in het hoofd kan ontstaan zijn vanuit de hersencellen of de hersenvliezen, deze tumoren worden primaire hersentumoren genoemd. Daarnaast kunnen in de hersenen uitzaaiingen ontstaan van een tumor elders in het lichaam.
Voor beide soorten tumoren is bestraling één van de mogelijke behandelingen.

Lees verder

Specialismen

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Poliklinieken

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij een hersentumor

Bestralingen spelen een grote rol in de behandeling van tumoren in het hoofd. Een tumor in het hoofd kan ontstaan zijn vanuit de hersencellen of de hersenvliezen, deze tumoren worden primaire hersentumoren genoemd. Daarnaast kunnen in de hersenen uitzaaiingen ontstaan van een tumor elders in het lichaam.
Voor beide soorten tumoren is bestraling één van de mogelijke behandelingen. Soms is bestraling de enige behandeling, maar bestraling kan ook plaatsvinden in combinatie met chemotherapie of na een operatie.

Afhankelijk van de soort, grootte, plaats en uitbreiding van de tumor en van uw conditie wordt gekeken wat voor u de beste behandeling is.

Uw eerste afspraak

Wanneer u in aanmerking komt voor een bestraling, dan is uw eerste afspraak bij een radiotherapeut-oncoloog. Deze afspraak duurt een half uur tot drie kwartier en bestaat uit een gesprek en een lichamelijk onderzoek. In het gesprek neemt de specialist uw ziektegeschiedenis met u door. Besproken wordt onder andere:

  • Waarom er bestraald moet worden.
  • Waarom het resultaat van de bestraling vaak niet te "meten" is.
  • De verwachte bijwerkingen.
  • De duur van de behandeling.
  • Het aantal behandelingen per week.
  • De benodigde voorbereiding voor de behandeling.

Stel gerust uw vragen, zodat u niet met onzekerheden of twijfels blijft zitten. U heeft altijd keus om wel of niet een behandeling te ondergaan. Het is verstandig om bij dit eerste gesprek iemand mee te nemen waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden. Na afloop krijgt u een afspraak mee voor de voorbereiding.

Voorlichtingsgesprek

Op de bestralingsafdeling heeft u een gesprek met een MBB'er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie).
Het gesprek duurt ongeveer een half uur. U krijgt uitleg over de behandeling, met behulp van een fotopresentatie op de computer. Ook krijgt u advies en uitleg over eventuele bijwerkingen. Uiteraard is er de gelegenheid om vragen te stellen.

Masker

Bij bestraling van het hoofdgebied is een kunststof ‘fixatiemasker’ nodig. Met dit masker kunnen we de nauwkeurigheid waarborgen van de behandeling. Het masker geeft u steun bij het stilliggen. Een bijkomend voordeel van een fixatiemasker is dat we de lijnen voor de positiebepaling op het masker en niet op de huid aantekenen. Het masker maken we voor u op maat tijdens de voorbereiding en gebruiken we bij elke bestraling. Met het masker op kunt u gewoon ademhalen.

CT-scan

De voorbereiding voor de bestraling vindt plaats met behulp van een CT-scan (computer tomografie-scan). De CT-scan beeldt een deel van uw lichaam af in plakjes. Door deze plakjes in de computer op elkaar te stapelen, ontstaat een afbeelding in drie dimensies. Hierop kan de radiotherapeut-oncoloog precies aangeven welk gebied bestraald moet worden en welke delen van uw lichaam moeten worden ontzien.

De informatie die tijdens de voorbereiding is verzameld, dient als basis voor uw bestraling. Met behulp van deze gegevens maken we een bestralingsplan. Dit moet zorgvuldig gebeuren en vraagt daarom de nodige tijd. U kunt ongeveer twee weken na de voorbereiding starten met de bestraling.

Na deze voorbereiding krijgt u de afspraak mee voor de eerste bestraling. Kan de afspraak op dat moment nog niet worden ingepland? Dan bellen we u later voor de eerste afspraak.

MRI-scan

Soms is het nodig om het bestralingsgebied nauwkeuriger te bepalen met een MRI-scan. Deze scan werkt met sterke magnetische velden en dat levert een zeer gedetailleerd beeld op. U moet zo stil mogelijk liggen in een tunnel. Deze tunnel is nauwer en langer dan bij de CT-scan en dat ervaren sommige patiënten als lastig. Bij deze scan kan een contrastmiddel worden toegediend via een infuus in een bloedvat.

Bestraling

U meldt zich bij de balie op de afdeling radiotherapie voor de eerste afspraak. Een MBB-er haalt u vervolgens op uit de wachtkamer. Deze informeert u nogmaals kort over de bestraling. Vervolgens begeleidt hij of zij u naar de bestralingsruimte. U gaat daar op de behandeltafel liggen. Dit doet u in dezelfde houding als bij de CT-scan. De MBB-ers stellen het bestralingsveld in. Daarbij maken ze gebruik van het masker wat eerder gemaakt is. Ook de gegevens die met behulp van de CT-scan zijn ingevoerd in de bestralingscomputer worden gebruikt bij het instellen van het bestralingsveld.

De MBB-ers gaan daarna de ruimte uit en zetten het bestralingstoestel aan. Voor het begin van de behandeling maken we eerst een opname met röntgenstralen om uw ligging extra te controleren. Als het nodig is kunnen we uw positie nog iets aanpassen. Tijdens de bestraling maakt het toestel een zoemend geluid. U hoort ook het aanzetten en uitzetten van de apparatuur. De straling zelf kunt u niet zien of voelen. Bestraald worden doet dus ook geen pijn.

U staat tijdens de bestraling via een intercom in contact met de MBB-ers. Zij kunnen u ook zien door middel van camera’s. Als het nodig is, kunnen zij de bestraling even onderbreken en naar u toe komen.
De totale bestralingsafspraak duurt 10 tot 15 minuten. Een bestralingsbehandeling wordt meestal vanuit verschillende richtingen gegeven. Het apparaat draait dus om u heen. U blijft hierbij steeds in dezelfde houding liggen. Het toestel slaat automatisch af als de bestralingsdosis is afgegeven. U kunt daarom nooit een te hoge bestralingsdosis krijgen.

Controle

Bij langere bestralingsseries wordt regelmatig tijd ingepland om met uw radiotherapeut-oncoloog over het verloop van de behandeling en de eventuele bijwerkingen te praten. Na de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak bij de radiotherapeut-oncoloog mee. Uw huisarts en andere specialisten krijgen informatie over het verloop van de behandeling.

Vaak zijn de bijwerkingen op de behandeling direct na afloop het meest merkbaar. De herstelperiode duurt ongeveer net zo lang als de duur van de bestralingsperiode. De komende jaren wordt u regelmatig onderzocht. Als u tussen twee controles in ongerust bent of klachten heeft, belt u dan gerust voor het maken van een extra controleafspraak.

Bijwerkingen

Algemene klachten

Soms zult u rond de bestralingen last hebben van vermoeidheid, slaperigheid, lusteloosheid en gebrek aan eetlust. Ook het regelmatig naar het ziekenhuis reizen, kunt u ervaren als een extra belasting. Tijdens de behandelperiode, kunt u normaal actief zijn. Deze activiteiten kunnen ook een prettige afleiding voor u zijn. Wanneer u vermoeidheidsklachten krijgt, kunt u het beste uw activiteiten hierop aanpassen. Tenzij u een voedingsvoorschrift heeft gekregen, kunt u eten waar u trek in heeft.

Specifieke klachten bij bestraling op het hoofd

Verergering van klachten

Als u op uw hoofd bestraald wordt, kan het voorkomen dat u tijdens de bestralingsserie (meer) last krijgt van hoofdpijn of misselijkheid. Dit moet u altijd melden aan een MBB-er of aan de radiotherapeut-oncoloog. Meestal kunnen we u medicatie geven om deze klachten te verhelpen.Als andere klachten en symptomen van uw tumor verergeren moet u dit ook melden aan een MBB-er of radiotherapeut-oncoloog.

Haaruitval

U kunt alleen te maken krijgen met haaruitval op plekken waar uw haar binnen het bestralingsgebied valt. De mate van de haaruitval is afhankelijk van de dosis en de grootte van het bestralingsgebied. Als haaruitval optreedt, gebeurt dit meestal 2 à 3 weken na het begin van de bestraling. Als we haaruitval verwachten door de bestraling, kan het verstandig zijn om al voor het begin van de behandeling een haarwerk te bestellen. Voor de vergoeding van dit haarwerk kunt u contact opnemen met uw zorgverzekeraar. U kunt er ook voor kiezen om een pet, hoed of sjaal te dragen. Meestal gaat uw haar enige maanden na de afloop van de bestraling weer opnieuw groeien. Het is dan soms wel veranderd qua slag, kleur en dikte.

Adviezen om het bestraalde gebied zo goed mogelijk te verzorgen:

  • Was uw haren met een milde shampoo als u op uw hoofd wordt bestraald. Probeer alleen uw haren te wassen en ontzie de hoofdhuid zoveel mogelijk. Masseer de shampoo dus niet in. Gebruik ook geen föhn.
  • Krab niet bij jeuk.

 

Bestraling hersentumor

Over HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisie bestraling (leverkanker, longkanker)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed