Bestraling bij longkanker (radiotherapie)

Bij longkanker of uitzaaiingen in de longen is bestraling (radiotherapie) één van de manieren waarop we u kunnen behandelen. Hieronder leest u meer.

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Uw (eerste) afspraak op de afdeling Radiotherapie

Locatie

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij longkanker (radiotherapie)

Bij longkanker of uitzaaiingen in de longen is bestraling (radiotherapie) een belangrijke behandeling.

Longtumoren en uitzaaiingen

Een tumor in de long kan ontstaan vanuit de luchtwegen of in de longblaasjes. Zo’n tumor noemen we primaire longtumoren. Soms ontstaan in de longen uitzaaiingen van een tumor die ergens anders in het lichaam zit. Deze uitzaaiingen noemen we longmetastasen.

In beide gevallen is bestraling een mogelijke behandeling. Soms krijgt u alleen bestraling. In andere gevallen krijgt u bestraling naast chemotherapie of een operatie. De soort, grootte en plaats bepaalt wat voor u de beste behandeling is. Ook uw conditie is belangrijk bij de keuze voor een behandeling.

Uw eerste afspraak

Hoort bestraling bij de behandeling die we u aanraden? Dan krijgt u een afspraak bij een radiotherapeut-oncoloog. Dit is een arts die is gespecialiseerd in het bestrijden van kanker met bestraling. De afspraak duurt een half uur tot 3 kwartier. In die tijd onderzoekt de radiotherapeut-oncoloog u. Ook heeft hij of zij tijdens de afspraak een gesprek met u. De radiotherapeut-oncoloog praat met u over:

  • waarom bestraling een goede behandeling is voor u
  • hoelang de behandeling duurt
  • hoe vaak we u iedere week zullen bestralen
  • welke voorbereiding nodig is voor de bestralingen
  • de bijwerkingen die we verwachten als we u bestralen
  • waarom het resultaat van de bestraling niet goed te meten is

Stel gerust uw vragen. Blijf niet met onzekerheden of twijfels zitten. U mag altijd zelf kiezen of u bestraling wilt krijgen of niet. Neem bij dit eerste gesprek iemand mee waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden. Kiest u voor bestraling? Dan krijgt u een afspraak mee voor de voorbereiding van deze behandeling.

Bekijk onze voorlichtingsvideo over uw eerste afspraak.

Voorbereiding op de bestraling

CT-scan

Voor de bestraling maken we een CT-scan. Dit betekent dat we een serie röntgenfoto's maken van het gebied rond de borstkas. Elke foto laat een plakje van uw lichaam zien. Als we die foto's op elkaar stapelen, vormen ze samen een 3D-plaatje. Op de beelden kan de radiotherapeut-oncoloog precies aangeven welk gebied we gaan bestralen.
De bestralingsdeskundige brengt na de CT-scan tatoeagepuntjes aan op uw lichaam. De bestralingsdeskundige prikt hiervoor kleine druppeltjes inkt vlak onder uw huid. Deze puntjes geven aan hoe u bij de bestraling op de tafel moet liggen. Ze geven dus niet de plaats van de tumor aan. De puntjes zijn heel klein: ongeveer 1 millimeter. Ze gaan niet meer weg.

Bekijk onze voorlichtingsvideo over de CT scan. 

PET-scan

Soms gebruiken we naast de CT-scan een PET-scan om te bepalen waar we u moeten bestralen. Bij deze scan ligt u in dezelfde houding als tijdens de CT-scan. De PET-scan werkt met radioactieve suiker. Die brengen we met een infuus in uw lichaam. De radioactieve suiker moet een uur inwerken. Daarna maken we de scan. De radioactieve stof is niet gevaarlijk en verdwijnt vanzelf weer uit uw lichaam. Is bij u een PET-scan nodig? Dan krijgt u die in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda.

Bestralingsplan

We maken na de CT-scan en soms de PET-scan een bestralingsplan. Daarvoor gebruiken we alle informatie die we hebben verzameld. Het is belangrijk dat dit goed gebeurt. Dit kost wat tijd. U start daarom ongeveer 2 weken na de CT-scan met de bestraling. Vaak krijgt u al meteen een afspraak mee voor de eerste bestraling. Lukt dat niet? Dan bellen we u later om een afspraak te maken voor de eerste bestraling.

De bestraling

U meldt zich voor de eerste afspraak bij de balie van de afdeling Radiotherapie in HMC Antoniushove. Een bestralingsdeskundige haalt u op uit de wachtkamer. Hij of zij geeft u nog een keertje kort informatie over de bestraling. Daarna gaat de bestralingsdeskundige met u naar de bestralingsruimte. U gaat daar op de behandeltafel liggen. Dit doet u in dezelfde houding als bij de CT-scan. Met behulp van onder andere de tatoeagepuntjes op uw huid zorgen de bestralingsdeskundigen ervoor dat u exact hetzelfde ligt als bij de CT-scan.

De bestralingsdeskundigen gaan daarna de ruimte uit. Eerst controleren we nog een keer met een soort CT-scan of u goed ligt. Als het nodig is, kunnen we uw positie nog een beetje aanpassen. Hierna zetten we het bestralingstoestel aan. Tijdens de bestraling maakt het toestel een zoemend geluid. U hoort ook het aanzetten en uitzetten van het apparaat. De straling zelf ziet en voelt u niet. Het bestralen doet dus ook geen pijn.

U kunt via de intercom praten met de bestralingsdeskundigen. Zij kunnen u ook zien door camera’s. Is er iets aan de hand? Dan kunnen ze het apparaat even stoppen en naar u toekomen.
De afspraak voor de bestraling duurt ongeveer 15 minuten. Meestal bestralen we u vanuit meerdere kanten. Het apparaat draait dus om u heen. U blijft hierbij steeds in dezelfde houding liggen. Het toestel gaat automatisch uit als u genoeg bestraling heeft gehad. U kunt daarom nooit te veel bestraling krijgen.

Bekijk onze voorlichtingsvideo over bestraling

Controle

Krijgt u veel bestralingen? Dan heeft u tussen bestralingen regelmatig een afspraak met uw radiotherapeut-oncoloog. Hij of zij praat met u over hoe uw behandeling gaat. Ook bespreekt de radiotherapeut-oncoloog eventuele bijwerkingen met u. Na de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak mee voor de radiotherapeut-oncoloog. De radiotherapeut-oncoloog vertelt ook uw huisarts en uw andere artsen hoe uw behandeling gaat.
Vaak heeft u direct na de laatste bestraling het meeste last van bijwerkingen. Het duurt ook een tijdje voordat u herstelt van de bestraling. Meestal duurt dat net zolang als de totale duur van de bestralingsbehandeling. De jaren na de bestralingen blijven we u regelmatig onderzoeken. Bent u ongerust of heeft u klachten? Bel dan gerust voor het maken van een extra controleafspraak.

Bijwerkingen

Algemene klachten

Soms heeft u rond de bestralingen last van vermoeidheid, slaperigheid, lusteloosheid en gebrek aan eetlust. Misschien vindt u het ook zwaar om vaak naar het ziekenhuis te moeten reizen. U mag de gewone dingen blijven doen tussen de bestralingen. Deze activiteiten zijn vaak een prettige afleiding. Voelt u zich erg moe? Probeer dan niet te veel te doen. U mag meestal gewoon eten waar u trek in heeft. Dat mag niet als we u iets anders hebben verteld.

Klachten bij bestraling van de long

Patiënten bij wie we de longen bestralen krijgen soms last van hoesten, slijm opgeven en een pijnlijke slokdarm: Na 1 tot 2 weken bestralen kunt u tijdelijk last krijgen van pijn bij het slikken. Uw radiotherapeut-oncoloog kan u medicijnen voorschrijven om de pijn tegen te gaan.
Zit de tumor vlakbij een rib? Dan kunt last krijgen van pijnlijke ribben. De pijn kan maanden en soms zelfs jaren na de bestralingen ontstaan. Bij 5% van de patiënten is de pijn zo erg dat ze medicijnen nodig hebben tegen de pijn. De pijn wordt meestal na 5-6 maanden weer minder.

Hieronder een aantal adviezen bij een pijnlijke slokdarm:

  • Zorg voor een gevarieerde voeding.
  • Zorg ervoor dat het eten en drinken niet te heet zijn.
  • Soms zijn ijs en koude dranken prettig.
  • Drink geen alcohol.
  • Gebruik geen scherpe specerijen en eet geen voedsel met veel zout.
  • Sinaasappel(sap) of grapefruit(sap) kunnen te scherp zijn. Banaan, peer, perzik, appelsap, druivensap en dubbeldrank zijn vaak beter te verdragen.
  • Eet geen hard en grof voedsel. Maak het eten goed fijn en drink erbij.
  • Snijd de korstjes van het brood of neem pap in plaats van brood.
  • Houd er rekening mee dat het eten meer tijd kost.
  • Als het nodig is of als u dat wilt, kunt we u doorverwijzen naar een diëtist(e).

Reactie van de huid

Soms reageert de huid in het gebied waar we u bestralen op de bestraling. Ze wordt dan bijvoorbeeld rood, droog of schilferig. Soms gaat uw huid zelfs open. Deze klachten beginnen vaak 2 weken na de start van de bestralingen. Vaak heeft u er nog een week of 2 last van na het stoppen met bestralen. Hierna herstelt uw huid zich weer. Smeer de huid eventueel 2x per dag dun in met een hydraterende crème. Bijvoorbeeld Calendula of vitamine E-crème.

Bestraling bij longkanker (radiotherapie)

Waarom HMC?

  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in intra-operatieve radiotherapie bij endeldarm- en borstkanker