Bestraling bij longkanker

Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van kwaadaardige tumoren in de long. Een tumor in de long kan ontstaan vanuit de luchtwegen of in de longblaasjes, deze tumoren worden primaire longtumoren genoemd. Daarnaast kunnen er in de longen uitzaaiingen ontstaan van een tumor elders in het lichaam, deze worden longmetastasen genoemd.

Lees verder

Specialismen

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Poliklinieken

Cijfers

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij longkanker

Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van kwaadaardige tumoren in de long. Een tumor in de long kan ontstaan vanuit de luchtwegen of in de longblaasjes, deze tumoren worden primaire longtumoren genoemd. Daarnaast kunnen er in de longen uitzaaiingen ontstaan van een tumor elders in het lichaam, deze worden longmetastasen genoemd.

Voor beide soorten tumoren is bestraling één van de mogelijke behandelingen. Soms is bestraling de enige behandeling, maar bestraling kan ook plaatsvinden in combinatie met chemotherapie of een operatie. Afhankelijk van de soort, grootte, plaats en uitbreiding van de tumor en uw conditie wordt gekeken wat voor u de beste behandeling is.

Uw eerste afspraak

Wanneer u in aanmerking komt voor een bestraling, dan is uw eerste afspraak bij een radiotherapeut-oncoloog. Deze afspraak duurt een half uur tot drie kwartier en bestaat uit een gesprek en indien nodig lichamelijk onderzoek. In het gesprek neemt de specialist uw ziektegeschiedenis met u door. Wij bespreken met u:

  • Waarom er bestraald moet worden.
  • Waarom het resultaat van de bestraling vaak niet te "meten" is.
  • De verwachte bijwerkingen.
  • De duur van de behandeling.
  • Het aantal behandelingen per week.
  • De benodigde voorbereiding voor de behandeling.

Stel gerust uw vragen, zodat u niet met onzekerheden of twijfels blijft zitten. U heeft altijd keus om wel of niet een behandeling te ondergaan. Het is verstandig om bij dit eerste gesprek iemand mee te nemen waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden. Na afloop krijgt u een afspraak mee voor de voorbereiding.

Voorlichtingsgesprek

Op de bestralingsafdeling heeft u een gesprek met een MBB'er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie). Het gesprek duurt ongeveer een half uur. U krijgt uitleg over de behandeling, met behulp van een fotopresentatie op de computer. Ook krijgt u advies over huidverzorging en uitleg over eventuele bijwerkingen. Uiteraard krijgt u de gelegenheid om vragen te stellen.

CT-scan

De voorbereiding voor de bestraling vindt plaats met behulp van een CT-scan (computer tomografie-scan). De CT-scan beeldt een deel van uw lichaam af in plakjes. Door deze plakjes in de computer op elkaar te stapelen, ontstaat een afbeelding in drie dimensies. Hierop kan de radiotherapeut-oncoloog precies aangeven welk gebied bestraald moet worden en welke delen van uw lichaam moeten worden ontzien.

De MBB-er plaatst na het maken van de CT-scan enkele tatoeagepuntjes op uw lichaam. Hij of zij prikt hierbij een klein druppeltje inkt vlak onder de huid. Met deze puntjes is het mogelijk om te zorgen dat u bij de bestraling hetzelfde op de bestralingstafel ligt als bij de CT-scan. Deze puntjes worden alleen gebruikt om uw ligging te bepalen en geven dus niet de plaats van de tumor aan. De precieze plaats van de bestraling wordt bepaald bij het maken van het bestralingsplan. De puntjes zijn heel klein (ongeveer 1mm), maar wel blijvend.
De informatie die tijdens de voorbereiding is verzameld, dient als basis voor uw bestraling. Met behulp van deze gegevens maken we een bestralingsplan. Dit moet zorgvuldig gebeuren en vraagt daarom de nodige tijd. U kunt ongeveer twee weken na de voorbereiding starten met de bestraling.

Na deze voorbereiding krijgt u de afspraak mee voor de eerste bestraling. Kan de afspraak op dat moment nog niet worden ingepland? Dan bellen we u later voor de eerste afspraak.

PET-scan

Soms is het nodig om het bestralingsgebied met behulp van een PET-scan te bepalen. Deze scan werkt met een hoeveelheid radioactieve suiker welke via een infuus in uw lichaam wordt gebracht. Na een inwerktijd van een uur wordt de scan gemaakt. Dit onderzoek vindt plaats in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda.

Bestraling

U meldt zich bij de balie op de afdeling radiotherapie voor de eerste afspraak. Een MBB-er haalt u vervolgens op uit de wachtkamer. Deze informeert u nogmaals kort over de bestraling. Vervolgens begeleidt hij of zij u naar de bestralingsruimte. U gaat daar op de behandeltafel liggen. Dit doet u in dezelfde houding als bij de CT-scan. De MBB-ers stellen het bestralingsveld in. Daarbij maken ze gebruik van de tatoeagepuntjes op de huid. Ook de gegevens die met behulp van de CT-scan zijn ingevoerd in de bestralingscomputer worden gebruikt bij het instellen van het bestralingsveld.

De MBB-ers gaan daarna de ruimte uit en zetten het bestralingstoestel aan. Voor het begin van de behandeling maken we eerst een opname met röntgenstralen om uw ligging extra te controleren. Als het nodig is kunnen we uw positie nog iets aanpassen. Tijdens de bestraling maakt het toestel een zoemend geluid. U hoort ook het aanzetten en uitzetten van de apparatuur. De straling zelf kunt u niet zien of voelen. Bestraald worden doet dus ook geen pijn.

U staat tijdens de bestraling via een intercom in contact met het bestralingspersoneel. Zij kunnen u ook zien door middel van camera’s. Mocht het nodig zijn, dan kunnen zij de bestraling even onderbreken en naar u toe komen.De totale bestralingsafspraak duurt ongeveer 15 minuten. Een bestralingsbehandeling wordt meestal vanuit verschillende richtingen gegeven. Het apparaat draait dus om u heen. U blijft hierbij steeds in dezelfde houding liggen. Het toestel slaat automatisch af als de bestralingsdosis is afgegeven. U kunt daarom nooit een te hoge bestralingsdosis krijgen.

Controle

Bij langere bestralingsseries wordt regelmatig tijd ingepland om met uw radiotherapeut-oncoloog over het verloop van de behandeling en de eventuele bijwerkingen te praten. Na de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak bij de radiotherapeut-oncoloog mee. Uw huisarts en andere specialisten krijgen informatie over het verloop van de behandeling.

Vaak zijn de bijwerkingen op de behandeling direct na de laatste bestraling het meest merkbaar. De herstelperiode duurt ongeveer net zo lang als de totale duur van de bestralingsbehandeling. De komende jaren wordt u regelmatig onderzocht. Als u tussen twee controles in ongerust bent of klachten heeft, belt u dan gerust voor het maken van een extra controleafspraak.
Bijwerkingen

Algemene klachten

Soms zult u rond de bestralingen last hebben van vermoeidheid, slaperigheid, lusteloosheid en gebrek aan eetlust. Ook het regelmatig naar het ziekenhuis reizen, kunt u ervaren als een extra belasting. Tijdens de behandelperiode, kunt u normaal actief zijn. Deze activiteiten kunnen ook een prettige afleiding voor u zijn. Krijgt u vermoeidheidsklachten? Dan kunt u het beste uw activiteiten hierop aanpassen. Tenzij u een voedingsvoorschrift heeft gekregen, kunt u eten waar u trek in heeft.

Klachten bij bestraling van de long

Hoesten, slijm opgeven, slikklachten en een pijnlijke slokdarm: Na 1 à 2 weken bestralen kunt u tijdelijk last krijgen van pijn bij het slikken. Uw radiotherapeut-oncoloog kan u medicijnen voorschrijven om de pijn tegen te gaan. Pijnlijke ribben: Deze bijwerking kan zich voordoen als de tumor vlakbij een van uw ribben zit. De pijn kan maanden en soms zelfs jaren na de bestralingen ontstaan. Ernstige pijnklachten waarvoor pijnmedicatie nodig is komt bij 5% van de patiënten voor. De pijn neemt meestal na 5-6 maanden weer af.

Hieronder volgt een aantal adviezen bij een pijnlijke slokdarm:

  • Draag zorg voor een gevarieerde voeding.
  • Zorg ervoor dat het eten en drinken niet te heet zijn.
  • Soms zijn ijs en koude dranken prettig.
  • Vermijd alcohol.
  • Gebruik geen scherpe specerijen of sterk gezouten voedsel.
  • Sinaasappel(sap) of grapefruit(sap) kunnen te scherp zijn. Banaan, peer, perzik, appelsap, druivensap en dubbeldrank zijn vaak beter te verdragen.
  • Vermijd hard en grof voedsel. Maak het eten goed fijn en drink erbij.
  • Snijd de korstjes van het brood of neem pap in plaats van brood.
  • Houd er rekening mee dat het eten meer tijd kost.
  • Als het nodig of gewenst is, kunt u worden doorverwezen naar een diëtist(e).

Huidreacties

Soms vertoont de huid van het bestraalde gebied een reactie. Afhankelijk van de dosis en de plaats van de bestraling kan de huid in meer of mindere mate rood, droog of schilferig worden en soms zelfs open gaan. Meestal kunt u 2 weken na de start van de bestraling de eerste bijwerkingen verwachten. Als u klaar bent met de bestralingsserie werkt de bestraling nog een week of 2 door. Hierna gaat de huid zich herstellen. Smeer de huid eventueel tweemaal per dag dun in met een hydraterende crème zoals Calendula of vitamine E-crème.

Bestraling bij longkanker

Waarom HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisie bestraling (leverkanker, longkanker)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed