Bestraling bij endeldarmkanker

Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van kwaadaardige tumoren in het laatste stuk van de dikke darm: de endeldarm.

Lees verder

Specialismen

Afspraak en contact

088 979 23 57
ma t/m vr van 08.30 - 17.00 uur

Poliklinieken

Cijfers

Jaarcijfers ziekenhuisbreed

35.043 opgenomen patiënten
18.453 dagbehandelingen
188.013 verpleegdagen
87.012 SEH-bezoeken
329 medisch specialisten

Over bestraling bij endeldarmkanker

Bestralingen spelen een grote rol bij de behandeling van kwaadaardige tumoren in het laatste stuk van de dikke darm: de endeldarm. Het begint met enkele cellen die kunnen gaan groeien tot een poliep. Bij verdere groei en het ontwikkelen van kwaadaardige eigenschappen is hieruit kanker ontstaan.

Bij endeldarmkanker is een operatie de meest toegepaste behandeling. Vaak is een combinatie van behandelmethoden nodig. Afhankelijk van de soort, grootte, plaats en uitbreiding van de tumor en uw conditie wordt gekeken wat voor u de beste behandeling is.

Uw eerste afspraak

Wanneer u in aanmerking komt voor een bestralingsbehandeling, is uw eerste afspraak bij een radiotherapeut-oncoloog. Deze afspraak duurt een half uur tot drie kwartier en bestaat uit een gesprek en een kort lichamelijk onderzoek. In het gesprek neemt de specialist uw ziektegeschiedenis met u door. Wij bespreken met u:

  • Waarom er bestraald moet worden.
  • De verwachte bijwerkingen.
  • De duur van de behandeling.
  • Het aantal behandelingen per week.
  • De benodigde voorbereiding voor de behandeling.
  • Het vervolg na de bestralingsperiode
  • Kinderwens

De bestraling kan consequenties hebben voor de vruchtbaarheid. Als u een kinderwens heeft, bespreekt u dan voorzorgsmaatregelen met de radiotherapeut-oncoloog.

Stel gerust uw vragen, zodat u niet met onzekerheden of twijfels blijft zitten. U heeft altijd keus om wel of niet een behandeling te ondergaan. Het is sterk aan te raden om bij dit eerste gesprek iemand mee te nemen waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden. Na afloop krijgt u een afspraak mee voor de voorbereiding.

Voorbereiding op bestralingen

Voorlichtingsgesprek

Op de bestralingsafdeling heeft u een gesprek met een MBB'er (medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige, gespecialiseerd in radiotherapie).

Het gesprek duurt ongeveer een half uur. U krijgt uitleg over de behandeling, met behulp van een fotopresentatie op de computer. Ook krijgt u advies over huidverzorging, voeding en uitleg over eventuele bijwerkingen. Uiteraard krijgt u de gelegenheid om vragen te stellen. Voor dit gesprek wordt u gevraagd 350 ml bekers water te drinken om uw blaas te vullen in verband met de aansluitende CTscan die gemaakt wordt. Het is de bedoeling dat u gedurende de gehele bestralingsperiode met een volle blaas bestraald wordt. Hoe u dit dagelijks het beste voor elkaar krijgt, hoort u van de MBBer.

CT-scan

De voorbereiding voor de bestraling vindt plaats met behulp van een CT-scan (computer tomografie-scan) met een volle blaas. De CT-scan beeldt een deel van uw lichaam af in plakjes. Door deze plakjes in de computer op elkaar te stapelen, ontstaat een afbeelding in drie dimensies. Hierop kan de radiotherapeut-oncoloog precies aangeven welk gebied bestraald moet worden en welke delen van uw lichaam moeten worden ontzien.

De MBB-er plaatst na het maken van de CT-scan enkele tatoeagepuntjes op uw lichaam. Hij of zij prikt hierbij een klein druppeltje inkt vlak onder de huid. Met deze puntjes is het mogelijk om te zorgen dat u bij de bestraling hetzelfde op de bestralingstafel ligt als bij de CT-scan. Deze puntjes worden alleen gebruikt om uw ligging te bepalen en geven dus niet de plaats van de tumor aan. De precieze plaats van de bestraling wordt bepaald bij het maken van het bestralingsplan. De puntjes zijn heel klein (ongeveer 1mm), maar wel blijvend.
De informatie die tijdens de voorbereiding is verzameld, dient als basis voor uw bestraling. Met behulp van deze gegevens maken we een bestralingsplan. Dit moet zorgvuldig gebeuren en vraagt daarom de nodige tijd.

U kunt ongeveer twee weken na de voorbereiding starten met de bestraling.
Na deze voorbereiding krijgt u de afspraak mee voor de eerste bestraling. Kan de afspraak op dat moment nog niet worden ingepland? Dan bellen we u later voor de eerste afspraak.

Bestraling

We vragen u om een uur voor elke behandeling (thuis) te plassen en hierna 350 ml te drinken, dit om de blaasvulling constant te houden.

U meldt zich bij de balie op de afdeling radiotherapie voor de eerste afspraak. Een MBB-er haalt u vervolgens op uit de wachtkamer. Deze informeert u nogmaals kort over de bestraling. Vervolgens begeleidt hij of zij u naar de bestralingsruimte. U gaat daar op de behandeltafel liggen. Dit doet u in dezelfde houding als bij de CT-scan. De MBB-ers stellen het bestralingsveld in. Daarbij maken ze gebruik van de tatoeagepuntjes op de huid. Ook de gegevens die met behulp van de CT-scan zijn ingevoerd in de bestralingscomputer worden gebruikt bij het instellen van het bestralingsveld.

De MBB-ers gaan daarna de ruimte uit en zetten het bestralingstoestel aan. Voor het begin van de behandeling maken we eerst een opname met röntgenstralen om uw ligging extra te controleren. Als het nodig is kunnen we uw positie nog iets aanpassen. Tijdens de bestraling maakt het toestel een zoemend geluid. U hoort ook het aanzetten en uitzetten van de apparatuur. De straling zelf kunt u niet zien of voelen. Bestraald worden doet dus ook geen pijn.

U staat tijdens de bestraling via een intercom in contact met het bestralingspersoneel. Zij kunnen u ook zien door middel van camera’s. Mocht het nodig zijn, dan kunnen zij de bestraling even onderbreken en naar u toe komen.

De totale bestralingsafspraak duurt ongeveer 15 minuten. Een bestralingsbehandeling wordt meestal vanuit verschillende richtingen gegeven. Het apparaat draait dus om u heen. U blijft hierbij steeds in dezelfde houding liggen. Het toestel slaat automatisch af als de bestralingsdosis is afgegeven. U kunt daarom nooit een te hoge bestralingsdosis krijgen.

Controle

Bij langere bestralingsseries wordt regelmatig tijd ingepland om met uw radiotherapeut-oncoloog over het verloop van de behandeling en de eventuele bijwerkingen te praten. als u ook met gelijktijdige chemotherapie wordt behandeld, wordt u ook vanuit de medische oncologie begeleid in deze periode. Na de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak bij de radiotherapeut-oncoloog mee. Uw huisarts en andere specialisten krijgen in het begin van de bestralingsperiode informatie over de behandeling.

Vaak zijn de bijwerkingen op de behandeling direct na de laatste bestraling het meest merkbaar. De herstelperiode duurt ongeveer net zo lang als de totale duur van de bestralingsbehandeling. De komende jaren wordt u regelmatig onderzocht. Als u tussen twee controles in ongerust bent of klachten heeft, belt u dan gerust voor het maken van een extra controleafspraak.

Bijwerkingen

Algemene klachten

Soms zult u rond de bestralingen last hebben van vermoeidheid, slaperigheid, lusteloosheid en gebrek aan eetlust. Ook het regelmatig naar het ziekenhuis reizen, kunt u ervaren als een extra belasting. Tijdens de behandelperiode, kunt u normaal actief zijn. Deze activiteiten kunnen ook een prettige afleiding voor u zijn. Krijgt u vermoeidheidsklachten? Dan kunt u het beste uw activiteiten hierop aanpassen.

Klachten bij bestraling van de endeldarm

Darmen

Vaak is er al sprake van ontlastingsproblemen voor de behandeling begint en kunnen er (meer) krampen, (meer) aandrang en diarreeklachten ontstaan. Dit komt vooral voor als naast bestraling ook chemotherapie wordt gegeven.

Als de anus in het bestralingsgebied valt, kunt u hier veel last van krijgen (pijn, kapotte huid). Maak deze klachten bekend aan de radiotherapeut-oncoloog, deze kan hier medicijnen tegen voorschrijven. Meestal nemen de klachten 1 of 2 weken na de bestralingsbehandeling af en zijn ze 4 weken na de laatste bestraling over.

Blaas

U kunt ook plasklachten krijgen bij een bestraling van de endeldarm. Meestal zijn dit milde klachten. Misschien moet u vaker en met kleine beetjes plassen of ervaart u een branderig gevoel. Ook kan het zijn dat u er 's nachts vaker uit moet. Meestal treden deze problemen op als u al enkele weken bestraald wordt. 1 of 2 weken na de bestralingsbehandeling nemen ze weer af en ongeveer 1-2 maanden na de laatste bestraling zijn ze over.

Veranderingen in het seksuele leven

Seksualiteit begint met de zin om te vrijen. De diagnose kanker brengt vaak gevoelens van angst en onzekerheid met zich mee. Het is volstrekt normaal dat hierdoor de zin in seks vermindert. Iedereen bij wie kanker is geconstateerd, kan te maken krijgen met veranderingen in het seksuele leven. Bij een aantal soorten kanker, zoals bijvoorbeeld endeldarmkanker, is de kans hierop groter. Niet alleen kunnen er lichamelijke gevolgen van de ziekte of behandeling zijn, ook onzichtbare gevolgen zoals vermoeidheid en psychische klachten kunnen een rol spelen. Bespreekt u dit gerust met de radiotherapeut- oncoloog.

 

Bestraling bij endeldarmkanker

Waarom HMC?

  • Binnen 1 week eerste afspraak
  • Persoonlijke begeleiding en informatie op maat
  • Gebruik van moderne apparatuur en technologieën
  • Gespecialiseerd in Intra Operatieve Radiotherapie (endeldarm- en borstkanker)
  • Stereotactische precisie bestraling (leverkanker, longkanker)
  • Expertisecentrum bestraling hersentumor
  • Geen wachttijden bij spoed