Behandeling van toenemende bijziendheid bij kinderen

Heeft uw kind last van bijziendheid (myopie) die erger wordt? Dan kan behandeling met atropine oogdruppels misschien helpen.

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 29 30
ma t/m vr van 08.30 - 12.00 uur en van 13.00 - 16.30 uur

info.oogheelkunde@haaglandenmc.nl

Locatie

Cijfers

Ca. 27.000 patiënten per jaar
2.500 oogheelkundige ingrepen per jaar in onze eigen operatiekamer in HMC Bronovo

Over behandeling van toenemende bijziendheid bij kinderen


Heeft uw zoon of dochter last van bijziendheid (myopie) die erger wordt? Dan kan behandeling met atropine oogdruppels misschien helpen. Hieronder leest u wat bijziendheid is. Ook vindt u hier meer informatie over de behandeling met atropine oogdruppels. Verder staat hieronder wat u zelf kunt doen om het erger worden van de bijziendheid tegen te gaan.

Wat is bijziendheid?

bijziendheid2.gif

Bijziendheid heet ook wel myopie of min-sterkte. Iemand die bijziend is, kan voorwerpen op afstand niet scherp zien. Als iets dichtbij is, kan hij of zij het wel goed zien.
Iemand die bijziend is, heeft vaak een oog dat in verhouding te lang is. Dit betekent dat de afstand tussen het hoornvlies (aan de voorkant van het oog) en het netvlies (aan de achterkant van het oog) te groot is. Het kan ook zijn dat bij iemand die bijziend is het hoornvlies of de ooglens te bol is. In beide gevallen valt het licht dat het oog binnenkomt niet precies op het netvlies, maar ervoor. Dit zorgt voor een onscherp beeld.
Vaak kunnen we bijziendheid corrigeren met een bril of contactlenzen met een negatieve (min) sterkte.

Bijziendheid begint meestal als een kind 6 tot 12 jaar oud is. De bijziendheid wordt daarna in de kinderjaren langzaam maar zeker erger. Als het oog groeit, valt het brandpunt van de lichtstralen namelijk steeds verder voor het netvlies. Vanaf de leeftijd van ongeveer 25 jaar blijft de sterkte meestal stabiel. Tot voor kort was er geen behandeling tegen het erger worden van bijziendheid. Recente studie laten zien dat atropine oogdruppels de groei van het oog kunnen afremmen. Daardoor helpen ze ook tegen het erger worden van de bijziendheid.

Oorzaken van bijziendheid

Erfelijke oorzaken

We weten eigenlijk al jaren dat bijziendheid erfelijk is. Uw kind zal dus eerder bijziend worden als de vader en/of de moeder bijziend is. We weten nog niet welke genen ervoor zorgen dat bijziendheid erfelijk is. Daar doen wetenschappers nu onderzoek naar.

Manier van leven

Uw kind heeft meer kans om bijziend te worden, als hij of zij:

  • lang achter elkaar leest of op schermpjes kijkt (langer dan 20 minuten achter elkaar)
  • een boek, tijdschrift, of beeldscherm binnen 30 centimeter van het oog houdt

Uw kind maakt de kans op bijziendheid kleiner door:

  • na iedere 20 minuten lezen of op schermpjes kijken 20 seconden iets anders te doen
  • het boek, tijdschrift of beeldscherm niet te dichtbij te houden
  • elke dag buiten te spelen (liefst langer dan 2 uur)

Onderzoek laat zien dat kinderen die veel buiten zijn minder last hebben van bijziendheid.

Ernstige bijziendheid: hoge myopie

De meeste mensen die bijziend zijn hebben een te lang oog. Het oog van iemand die geen bril nodig heeft, is gemiddeld 23 mm lang. Een bijziend oog kan wel tot 30 millimeter lang zijn. Is het oog meer dan 26 millimeter lang? Of heeft iemand een brilsterkte van -6 of hoger? Dan heeft hij of zij hoge myopie. Hoge myopie heet ook wel hoge bijziendheid.
Bij hoge myopie wordt het netvlies vaak dunner. Iemand die deze ernstige vorm van bijziendheid heeft, krijgt vaak nadat hij of zij 40 is geworden te maken met problemen als:

  • zwakke gebieden aan de randen van het netvlies (perifere retinadegeneraties)
  • loslaten van het netvlies (ablatio retinae)
  • afwijkingen in de gele vlek (myope maculopathie)
  • afwijkende vorm van de oogbol (staphyloom)
  • afwijkingen van of rondom de oogzenuw
  • andere afwijkingen

Door deze problemen gaat hij of zij erg slecht zien. Dit gaat niet meer over.
Een bril, contactlenzen, laserbehandeling of implantlens helpt niet tegen hoge myopie. Deze hulpmiddelen en behandelingen veranderen namelijk niets aan de lengte van het oog. Het is daarom belangrijk om al bij kinderen te voorkomen dat ze hoge myopie krijgen. Zo kunnen we ervoor zorgen dat zij later geen ernstige problemen krijgen.

Behandelen van bijziendheid

Is uw kind bijziend? Dan krijgt hij of zij eerst een bril. Oudere kinderen kunnen soms naast een bril ook contactlenzen krijgen. Ook krijgen u en uw kind het advies om zich te houden aan de leefregels die hierboven staan bij ‘Manier van leven’. Zolang uw kind in de groei is, wordt de brilsterkte regelmatig gecheckt en aangepast. Maar de meeste brillen en contactlenzen voorkomen niet dat het oog groeit en uw kind meer bijziend wordt. Sommige behandelingen kunnen dit wel voorkomen:

  • Behandeling met atropine oogdruppels
  • Inzet van een multifocale of bifocale bril of zachte multifocale lenzen, vaak in combinatie met atropine oogdruppels

Hieronder leest u meer over deze behandelingen.

Behandeling met atropine oogdruppels

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat atropine oogdruppels het beste helpen tegen het erger worden van bijziendheid. Helaas maken deze oogdruppels uw kind niet minder bijziend. Maar ze zorgen er wel voor dat uw kind minder snel erger bijziend wordt.

Atropine is een natuurlijke stof, die in sommige plantensoorten zit. Atropine zorgt ervoor dat de pupil van het oog wijder wordt. Verder ontspannen door atropine de spieren in het oog die het oog scherpstellen. Door allebei deze effecten groeit het oog minder snel.

Atropine oogdruppels zijn in verschillende doseringen verkrijgbaar. Over het algemeen geldt: hoe hoger de dosering, hoe beter de druppels werken. Maar ook bijwerkingen als wazig zien dichtbij en last hebben van licht, worden erger als de dosering hoger is.

Hoe gaat de behandeling met atropine oogdruppels?

We bepalen eerst met oogdruppels de brilsterkte van uw kind. Ook onderzoeken we hoelang het oog is van uw kind. Is het oog langer dan normaal is voor de leeftijd van uw kind? Dan adviseren we meestal de behandeling met atropine oogdruppels. Bent u het hiermee eens? Dan krijgt u naast het recept voor een bril ook een recept mee voor atropine oogdruppels. U kunt deze oogdruppels ophalen bij uw eigen apotheek.

U druppelt dan voortaan elke dag voor het slapen gaan in allebei de ogen van uw kind. In de meeste gevallen starten we met de lage dosering van 0.05%. Uw kind heeft bij deze dosis meestal weinig tot geen bijwerkingen. Heeft uw kind een hogere dosering atropine nodig? Dan kan uw kind moeite krijgen met lezen dichtbij de ogen en last krijgen van (zon-)licht. In dat geval adviseren we vaak om uw kind een multifocale bril met meekleurende glazen te geven. Dit is een bril waarmee uw kind zowel veraf als dichtbij beter kan zien. We zullen 4 weken na het starten van de behandeling telefonisch met u bespreken hoe het gaat.

Het is belangrijk om elke dag te druppelen. Als u een dag overslaat, dan hebben de atropine oogdruppels de volgende dag geen effect meer. Bent u toch een keer vergeten om te druppelen? Haal dit dan zo snel mogelijk in. Probeer in ieder geval de volgende avond weer het ritme op te pakken.

Het hangt af van de leeftijd van uw kind en de lengte van het oog hoelang het druppelen nodig is. Bij iedere afspraak bespreken we met u of de behandeling door moet gaan. Als het oog van uw kind is uitgegroeid, zullen we de behandeling geleidelijk afbouwen. Andere onderwerpen die we met u kunnen bespreken tijdens de afspraak, zijn:

  • Wordt uw kind ondanks de behandeling toch snel meer bijziend? Dan kunnen we adviseren om de dosering van de atropine oogdruppels te verhogen. Het kan ook zijn dat we als extra behandeling zachte multifocale contactlenzen voorschrijven.
  • Is uw kind niet erger bijziend geworden? Dan kunnen we adviseren om de dosering van de atropine oogdruppels te verlagen.
  • Helpen de oogdruppels niet? Heeft uw kind veel last van de oogdruppels? Of gaan we de behandeling met de oogdruppels afbouwen? Dan kunnen we een multifocale of bifocale bril of zachte multifocale lenzen adviseren voor uw kind.

Toedienen van de atropine oogdruppels

U druppelt uw kind ’s avonds voor het slapengaan. Dit gaat als volgt:

  • Geef uw kind een papieren zakdoekje en pak er zelf ook één.
  • Laat uw kind het hoofd naar achteren houden of laat uw kind liggen.
  • Houd met de wijsvinger en de duim van één hand het oog open. Druppel met de andere hand één druppel in het oog.
  • Houd de traanpuntjes 1 minuut dicht met het papieren zakdoekje. De traanpuntjes zijn het begin van het traankanaaltje en zitten aan de neuskant van het oog.
  • Dep met het papieren zakdoekje de vloeistof weg die eventueel is terechtgekomen op de oogleden of wangen.
  • Was na het druppelen uw handen.

Bijwerkingen van de atropine oogdruppels

Er zijn bijna geen bijwerkingen bij een lage dosering van 0.05%. Druppelt uw kind voor het eerst een hogere dosering atropine (0.5%)? Dan is de kans groot dat hij of zij last heeft van licht. Wij raden daarom aan dat uw kind bij zonnig weer een goede zonnebril of pet draagt. U kunt er ook voor kiezen om meekleurende brillenglazen aan te schaffen voor uw kind.

Door de ontspanning van de scherpstelspier kan uw kind minder goed dichtbij lezen. Het afzetten van de vertebril (bril met min-sterkte) tijdens het lezen helpt hier vaak tegen. Werkt dit niet goed genoeg? Dan schrijven we vaak een leesbril of multifocale bril voor.

Er zijn verder nog een paar zeldzame lichamelijke bijwerkingen. Die komen voor bij minder dan 1% van de kinderen die een hogere dosering atropine (0.5%) krijgen. Deze bijwerkingen zijn:

  • rode ogen
  • koorts
  • huiduitslag
  • snelle hartslag
  • droge mond
  • gedragsstoornissen

Heeft uw kind last van 1 of meer van deze bijwerkingen? Neem dan contact op met de oogarts of orthoptist die uw kind behandelt. We moeten dan stoppen met de atropine oogdruppels.

Veilig gebruik van de atropine oogdruppels

Mensen gebruiken al eeuwenlang atropine oogdruppels. Wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat lang gebruiken van deze oogdruppels niet schadelijk is. U kunt de atropine oogdruppels dus veilig gebruiken. Wel is het belangrijk dat er goede controle is door een oogarts of orthoptist. Bij kinderen die misschien overgevoelig zijn voor atropine, raden we het gebruik van de oogdruppels af. Dat geldt bijvoorbeeld voor kinderen met het syndroom van Down.

Atropine is giftig als iemand een hoge dosis hiervan opdrinkt. Bewaar de druppels daarom buiten bereik van kinderen (en huisdieren). Heeft uw kind atropine gedronken? Neem dan direct contact op met uw huisarts of met de huisartsenpost.

Veelgestelde vragen over de atropine oogdruppels

Hoe kom ik aan de oogdruppels?
Uw oogarts geeft u een recept voor de atropine oogdruppels. U levert dit recept in bij uw eigen apotheek. De apotheek geeft u de oogdruppels.

Zorgen de oogdruppels voor blijvende schade aan de ogen?
Er zijn verschillende studies gedaan naar langdurig gebruik van atropine. Hier kwamen geen ernstige bijwerkingen uit.

Hoelang moet mijn kind de oogdruppels blijven gebruiken?
De orthoptist en oogarts adviseren tijdens iedere afspraak of de behandeling moet doorgaan. Meestal stoppen we met de behandeling of bouwen we de behandeling af als uw kind rond de 15 jaar oud is.

Een multifocale of bifocale bril of zachte multifocale lenzen

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat multifocale of bifocale brillen de groei van het oog kunnen afremmen. Dit zijn brillen waarmee uw kind zowel veraf als dichtbij beter kan zien. Zachte multifocale lenzen hebben hetzelfde effect. Vaak schrijven we zo’n bril of lenzen voor in combinatie met atropine oogdruppels. Alleen de bril of lenzen werkt minder goed dan de combinatie van bril en lenzen met de oogdruppels.

Contact

  • Wilt u meer weten over hoe we uw kind kunnen behandelen? Neem dan contact op met de polikliniek Oogheelkunde van HMC. We maken dan een afspraak voor u op ons myopiespreekuur. U bereikt ons via telefoonnummer 088 979 29 30
  • Wilt u een andere afspraak maken of uw afspraak verzetten? Of heeft u vragen over of problemen met de behandeling met atropine oogdruppels? Ook dan kunt u bellen met de polikliniek Oogheelkunde via telefoonnummer 088 979 29 30
  • Heeft u vragen over of problemen met de contactlenzen die wij u hebben voorgeschreven? Neem dan contact op met Oculenti contactlenzen. U bereikt hen op woensdagmiddag en donderdagochtend via telefoonnummer 088 979 43 81. Op andere momenten belt u 079 330 24 44
  • Bij problemen die niet kunnen wachten buiten kantooruren of in het weekend neemt u contact op met uw huisarts of de huisartsenpost

Meer informatie over bijziendheid

Meer lezen over bijziendheid? Kijk dan op myopie.nl.

Behandeling van toenemende bijziendheid bij kinderen

Waarom HMC?

  • Zeer ervaren team van artsen
  • Zeer ervaren orthoptisten (kinderen en volwassenen)
  • Zeer uitgebreid pakket oogheelkundige behandelingen
  • Eigen operatiekamer in HMC Bronovo, dus snel een afspraak en behandeling
  • Speciaal spreekuur voor kinderen
  • Integratie met zelfstandige behandelkliniek, Refractiecentrum Haaglanden