Over behandeling van borstkanker: borstoperatie

Uw arts heeft samen met u besloten dat u een borstoperatie ondergaat in het Universitair Kankercentrum (UKC) in HMC Antoniushove. Hieronder leest u meer over de operatie, de voorbereiding op de operatie, de opname en de nazorg. De chirurg of verpleegkundig specialist bespreekt met u welke operatie(s) we bij u gaan uitvoeren.

Specialismen en team

Afspraak en contact

Het Borstcentrum is een overkoepelende naam waaronder verschillende poliklinieken vallen.

Contactgegevens van de poliklinieken

Locatie

Cijfers

Per jaar:

350-400 patiënten met borstkanker en voorloperstadium van borstkanker
2.000 patiënten met goedaardige afwijkingen in de borst

Over behandeling van borstkanker: borstoperatie

Uw arts heeft samen met u besloten dat u een borstoperatie ondergaat in het Universitair Kankercentrum (UKC) in HMC Antoniushove. Hieronder leest u meer over de operatie, de voorbereiding op de operatie, de opname en de nazorg. De chirurg of verpleegkundig specialist bespreekt met u welke operatie(s) we bij u gaan uitvoeren.

Waarom een borstoperatie?

Kwaadaardige cellen hebben de neiging om in het omliggende weefsel te groeien en zich te verspreiden (uitzaaien). De behandeling van kanker is erop gericht om dit te voorkomen. Het doel van een operatie is om de kwaadaardige cellen te verwijderen uit het lichaam. De chirurg kan een tumor in de borst op verschillende manieren verwijderen: door een borstsparende operatie of door een borstverwijdering. We combineren de borstoperatie vaak met het verwijderen van één lymfeklier in de oksel (schildwachtklier- of poortwachtklierprocedure) of van alle lymfeklieren in de oksel (okselklierdissectie).

Mogelijk voert niet uw eigen chirurg de operatie uit, maar een andere chirurg uit ons gespecialiseerde team. Alle chirurgen van dit team werken volgens dezelfde methode, zodat we een hoge kwaliteit kunnen waarborgen. In HMC Antoniushove wordt u op de dag van de operatie opgenomen op de verpleegafdeling Oncologische Chirurgie. Als u een borstsparende operatie krijgt, mag u normaal gesproken dezelfde dag weer naar huis. Bij een borstverwijdering blijft u in de meeste gevallen één nacht in het ziekenhuis – dit bekijken we per patiënt.

Voorbereiding op de operatie

Tijdens de operatie krijgt u een algehele narcose. Voor de operatie heeft u een afspraak op de preoperatieve polikliniek (POS). Hier heeft u een aantal voorbereidende gesprekken. U vindt de preoperatieve polikliniek in HMC Antoniushove, op de begane grond, route rood. Voorafgaand aan uw afspraak op de preoperatieve polikliniek vult u een vragenlijst in over uw gezondheid.

Ook willen we graag dat u akkoord gaat dat we uw medicijngebruik bij uw thuisapotheek opvragen. Daarom vragen we om de naam van uw thuisapotheek aan ons door te geven. Alle gesprekken op de preoperatieve polikliniek plannen we normaal gesproken achter elkaar. Als er aanvullend onderzoek nodig is, moet u soms naar een andere afdeling.

U heeft meestal de volgende gesprekken:

Gesprek over uw medicijngebruik met de apothekersassistente

Voor de operatie is het belangrijk om te weten welke medicijnen u gebruikt. Met sommige medicijnen moet u tijdig stoppen voor de operatie. Sommige mensen zijn allergisch voor bepaalde medicijnen. De arts moet dit vooraf weten, om te voorkomen dat u deze medicijnen toch krijgt tijdens uw verblijf in het ziekenhuis. Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? In overleg met de arts moet u hier enkele dagen voor de behandeling tijdelijk mee stoppen. Is dit niet met u besproken of heeft u hier vragen over? Neem dan contact op met uw casemanager.

Gesprek en lichamelijk onderzoek door de POS-medewerker (anesthesiemedewerker)

De POS-medewerker stelt u een aantal vragen aan de hand van de door u ingevulde vragenlijst. Ook voert de POS-medewerker een kort lichamelijk onderzoek uit. Dit onderzoek bestaat uit:

  • onderzoek van uw hart en longen
  • het meten van uw lengte, gewicht en bloeddruk
  • het opnemen van uw pols

Gesprek met de anesthesist

Een anesthesist is een medisch specialist die zich heeft toegelegd op de verschillende vormen van narcose, pijnbestrijding en andere medische zorg rondom de operatie. De anesthesist spreekt tijdens dit gesprek met u af welke narcose en/of verdoving deze bij uw operatie toepast. U krijgt nadere uitleg hierover.

Gesprek met de verpleegkundige ofwel verpleegkundig spreekuur (VSU)

Tijdens het verpleegkundige spreekuur informeert de verpleegkundige u over:

  • de opname en de gang van zaken op de operatiedag
  • het verblijf in het ziekenhuis en op de verpleegafdeling

De verpleegkundige stelt u ook een aantal vragen. De verpleegkundige wil bijvoorbeeld weten wie uw contactpersoon is tijdens het verblijf in het ziekenhuis.

Naast de gesprekken krijgt u eventueel een aanvullend onderzoek. U kunt hierbij denken aan een hartfilmpje en/of een bloedonderzoek. Het kan ook nodig zijn dat we u voor onderzoek doorverwijzen naar een andere specialist, bijvoorbeeld een cardioloog.

Twee werkdagen voor de opname belt de secretaresse van de verpleegafdeling u en vertelt waar en hoe laat u zich moet melden op de opnamedag. Ook vertelt zij of u op de opnamedag eventueel bloed laat afnemen. Zij belt u tussen 14.00 en 18.00 uur.

Dag van de operatie

Meldt u op de dag van de opname op de afgesproken tijd bij de balie van de opnamelounge op de eerste etage in HMC Antoniushove. Een verpleegkundige controleert hier uw gegevens. Soms is het nodig om bloed te laten afnemen. Dit gebeurt op de begane grond bij de afdeling Bloedafname. Hiermee bepalen we wat uw bloedgroep is.

Eten en drinken

Voor deze operatie moet u nuchter zijn. Dit betekent dat u vóór de operatie niets mag eten en drinken. Ook mag u niet meer roken vanaf het moment van opname. Tijdens het preoperatieve spreekuur maakt de anesthesist de precieze afspraken met u over het nuchter zijn.

Kleding

Neem voor de opname bovenkleding mee met een rits en/of knoopjes, zodat u de kleding niet over uw hoofd hoeft aan en uit te trekken.

Bij een borstsparende operatie adviseren wij u een sport-bh zonder beugels te dragen. Draag deze sport-bh de eerste 48 uur dag en nacht. Daarna draagt u de sport-bh gedurende de eerste week alleen overdag. Als u het prettig vindt, mag u de bh ook ’s nachts dragen.

Bij een borstverwijdering neemt u de speciale prothese-bh met prothese mee. U heeft die gekregen van de verpleegkundig specialist. U draagt de prothese-bh de eerste week dag en nacht. Daarna draagt u de bh nog 5 weken alleen overdag.

Waardevolle spullen

Laat waardevolle spullen thuis en doe alle sieraden af. Het ziekenhuis is niet aansprakelijk als u deze kwijtraakt.

Voorbereidingskamer

Een verpleegkundige brengt u in uw bed naar de voorbereidingskamer. Daar ontmoet u de anesthesist en anesthesiemedewerker. Zij sluiten u aan op een monitor waarmee zij uw vitale functies (hartritme, bloeddruk, zuurstofgehalte) tijdens de operatie controleren. U krijgt een infuus in uw hand of arm voor het toedienen van vocht en medicijnen.

Naar de operatiekamer

U gaat naar de operatiekamer. Daar maakt u kennis met het operatieteam, dat bestaat uit de oncologisch chirurg, (soms) een chirurg in opleiding, de anesthesist, de anesthesiemedewerker en de operatieassistente(n). Soms is ook een plastisch chirurg aanwezig bij de operatie.

De operatie

In de operatiekamer voeren we voor uw veiligheid eerst de ‘time-out-procedure’ uit. Hierbij noemt u uw naam en geboortedatum, zodat wij uw identiteit kunnen vaststellen. Ook bespreekt u met het operatieteam opnieuw een aantal zaken over uw gezondheid en de operatie. We voeren de narcose en de operatie pas uit als hier geen afwijkende zaken uit naar voren komen en alle afspraken over de operatie duidelijk zijn. Na de ‘time-out-procedure’ brengt de anesthesist u onder narcose.

De duur van de operatie hangt af van het type en de omvang van de operatie. In sommige gevallen verricht de plastisch chirurg een directe borstreconstructie, aansluitend op de borstkankeroperatie. Dit gebeurt tijdens dezelfde operatiesessie. Het operatieplan hebben we tevoren vastgelegd, aan de hand van alle onderzoeken die voorafgingen aan de operatie.

Na de operatie

Na de operatie gaat u eerst naar de verkoeverkamer (uitslaapkamer), waar u bijkomt uit de narcose. Ondertussen belt de chirurg met uw contactpersoon om te vertellen hoe de operatie verliep. Wanneer u bent bijgekomen, gaat u terug naar de opnamelounge of naar de verpleegafdeling op de eerste etage, Oranje 1.

De verpleegafdeling

Op de verpleegafdeling komen de verpleegkundigen regelmatig bij u langs. Ze kijken hoe het met u gaat en voeren controles uit. In de loop van de dag kunt u weer gewoon eten en drinken.

Pijn meten

We meten uw pijn met de zogenoemde pijnladder. Hierop geeft u zelf aan hoeveel pijn u voelt. De ladder gaat van 0 tot 10. Hierbij staat 0 voor ‘geen pijn’ en 10 voor ‘de meest verschrikkelijke pijn die u zich kunt voorstellen’. Afhankelijk van de pijn die u voelt, geven we u pijnstillers. Geef het altijd meteen aan als u meer pijn voelt. De pijnladder noemen we ook wel de Visuele Analoge Schaal of VAS-score.

Infuus en drain

Na de operatie heeft u een infuus en mogelijk een drain. Deze verwijderen we in overleg met de arts.

  • Via het infuus in uw arm dienen we vocht en medicijnen toe.
  • Via een drain vloeien bloed en wondvocht af. De (plastisch) chirurg kan besluiten om een drain in het operatiegebied achter te laten. Deze blijft maximaal tien dagen zitten.

Eventueel gaat u met de drain naar huis. Dan verwijdert de (plastisch) chirurg de drain later op de polikliniek. Het verwijderen is meestal niet pijnlijk.

Antistolling

Om de vorming van bloedstolsels in uw vaten (trombose) tegen te gaan, krijgt u tijdens de opname dagelijks een injectie in uw buik met fraxiparine. Als u bekend bent bij de trombosedienst, brengen we de dienst op de hoogte wanneer u het ziekenhuis verlaat. U kunt dan thuis weer verdergaan met uw gebruikelijke antistollingsmedicijnen.

Wie ziet u op de afdeling?

  • chirurg
    Als het mogelijk is, komt de chirurg en – indien van toepassing – de plastisch chirurg aan het einde van de middag van de operatiedag bij u langs. De (plastisch) chirurg vertelt u dan hoe de operatie verliep. Als de (plastisch) chirurg u niet kan bezoeken, dan vertelt de zaalarts of de verpleegkundig specialist u hoe de operatie verliep.
  • afdelingsarts
    Voordat u naar huis gaat, komt de afdelingsarts bij u langs. Verblijft u één of meer nachten op de verpleegafdeling? Dan komt de afdelingsarts dagelijks bij u langs om te kijken hoe het met u gaat.
  • verpleegkundige
    De verpleegkundige meet regelmatig uw bloeddruk, pols en temperatuur. Ook helpt de verpleegkundige u bij de dagelijkse verzorging en met uit bed komen, als dat nodig is.
  • verpleegkundig specialist
    Als het mogelijk is, komt de verpleegkundig specialist voor of na de operatie bij u langs om te kijken hoe het met u gaat en of u nog vragen heeft.

Naar huis

De soort operatie en de snelheid waarmee u herstelt, bepalen de duur van uw opname. Vaak gaat het om een dagopname, soms blijft u een nachtje. Voordat u naar huis gaat, heeft u een ontslaggesprek met de afdelingsverpleegkundige. Deze geeft u adviezen mee voor thuis. Ook krijgt u een vervolgafspraak voor de polikliniek mee.

Herstel

Uw lichaam heeft tijd nodig om te herstellen van de operatie. Het is mogelijk dat u de eerste dagen na het ontslag nog duizelig bent van de narcose of dat u pijn heeft aan de wond.

Bewegen

De verpleegkundig specialist heeft met u doorgenomen welke oefeningen en bewegingen u (niet) mag doen. Deze oefeningen en bewegingen vindt u ook in de folder Bewegen na een borstoperatie.

Het is prettig als iemand u in de eerste dagen na de operatie helpt in de huishouding en bij het doen van boodschappen.

Pijnstilling

Tegen de pijn mag u drie tot vier maal per dag twee tabletten paracetamol van 500 milligram nemen. Als het nodig is, kunt u daarnaast drie maal per dag een tablet naproxen van 250 milligram nemen. Beide pijnstillers kunt u kopen bij de drogist.

Douchen en lichamelijke verzorging

Na de operatie zit er meestal een papieren hechtpleister over de wond. Deze verwijderen we bij uw eerste bezoek aan de polikliniek. Vanaf 24 uur na de operatie mag u met deze pleister op douchen. Ga de eerste twee weken na de operatie niet in bad en niet zwemmen in een zwembad of open zwemwater.

Complicaties tijdens en na de operatie

Een complicatie is een extra medisch probleem dat zich voordoet. We treffen bij elke operatie uitgebreide voorzorgsmaatregelen om de kans op complicaties te verminderen. Toch bestaat bij iedere operatie de kans op een complicatie, dus ook bij deze operatie. Mogelijke complicaties zijn:

  • vertraagde genezing van de operatiewond door infectie
    Bij een infectie van de operatiewond kan de huid rond het litteken rood worden en pijn doen. Ook kunt u koorts krijgen. Als u een wondinfectie heeft, heeft u mogelijk antibiotica nodig.
  • een nabloeding
    Bij een nabloeding kan het noodzakelijk zijn u nogmaals te opereren om de stolsels te verwijderen en de bloeding te stelpen.
  • trombose
    Trombose is een bloedstolsel in een bloedvat in een been. Hiervoor heeft u medicijnen nodig die het bloed dunner maken.

Wanneer moet u contact opnemen met het ziekenhuis?

Neem de eerste week na de operatie direct contact op als:

  • u koorts heeft boven 38,5° C
  • het wondgebied toenemend rood, warm en opgezwollen wordt
  • het wondgebied ineens erg pijnlijk wordt
  • u plotseling toenemend kortademig wordt
  • uw been rood, dik, gezwollen en/of pijnlijk wordt (dit kan wijzen op een trombose)

Weefselonderzoek na de operatie

Na afloop van de operatie onderzoekt de patholoog het operatieweefsel. Gemiddeld duurt dit onderzoek een week. Op basis van de uitslag van het onderzoek bespreekt het gespecialiseerd behandelteam of een vervolgbehandeling nodig is en zo ja, welke vervolgbehandeling.

Controle op de polikliniek

Toen u naar huis ging, hebben we voor u een controleafspraak gemaakt bij uw chirurg. Bedenk voor deze afspraak welke vragen u heeft voor de chirurg en schrijf deze op. Tijdens uw afspraak op de polikliniek vertelt de chirurg u de uitslag van het weefselonderzoek en de resultaten van het teamoverleg over de eventuele vervolgbehandeling. De chirurg bekijkt of het litteken goed geneest. Wanneer u een borstreconstructie heeft ondergaan, krijgt u ook een controleafspraak bij de plastisch chirurg.

Contact

Heeft u met spoed hulp nodig? Bel dan meteen de Spoedeisende Hulp (SEH) van HMC Westeinde, via telefoonnummer 088 979 23 80

In de eerste 48 uur na ontslag kunt u met vragen die niet kunnen wachten tot de volgende werkdag, contact opnemen met de afdeling Oranje 1, via telefoonnummer 088 979 44 25. Dit nummer is 24 uur per dag bereikbaar.

Ervaart u klachten of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met uw casemanager of de polikliniek, via telefoonnummer 088 979 47 80, op werkdagen tussen 08.00 en 16.30 uur.

Behandeling van borstkanker: borstoperatie

Borstcentrum
Waarom HMC?

  • U kunt snel terecht
  • Dezelfde dag uitslag
  • Persoonlijk behandelplan
  • Een vast aanspreekpunt
  • Alle borstkankerbehandelingen door gespecialiseerd team
  • Nieuwste behandeling en medicijnen