Adviezen voor de mondverzorging tijdens radiotherapie, chemo en/of chemoradiotherapie

De mondverzorging dient zo optimaal mogelijk te blijven tijdens deze behandelperiode om klachten zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Tandplak kan schadelijk zijn voor de tanden en irritatie geven aan de slijmvliezen.

Afspraak en contact

088 979 43 34
ma t/m vr van 08.00 – 16.30 uur

Cijfers

Aantal patiënten per jaar:

355 borstkanker
240 darmkanker
302 longkanker
94 melanoom
145 hoofd-halskanker
216 prostaatkanker
36 eierstokkanker

Over adviezen voor de mondverzorging tijdens radiotherapie, chemo en/of chemoradiotherapie

De mondverzorging dient zo optimaal mogelijk te blijven tijdens deze behandelperiode om klachten zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Tandplak kan schadelijk zijn voor de tanden en irritatie geven aan de slijmvliezen.

Algemene adviezen

  • Spoel de mond minimaal 4 tot 10 keer per dag met water en zout 1 liter water met een theelepel zout of maak gebruik van een fles NaCl
  • Bij slijmvorming kan er soda toegevoegd worden aan het spoelmiddel
  • Ook kan er met bruisend water gespoeld worden (wel naspoelen met water, omdat dit zuur is voor de tanden en kiezen)
  • Spoel de mond met kamillethee, bij voorkeur zonder suiker. Dit kan kalmerend werken
  • Houdt de mond vochtig
  • Koud water drinken of op een ijsblokje zuigen kan verlichting van pijn geven
  • Lipverzorging: schoonhouden met een nat gaasje en vet houden met steriele vaseline uit een tube
  • Reinig de tong 1 á 2 keer daags met behulp van een tongreiniger/schraper of handtandenborstel
  • Niet roken
  • Geen alcohol

Adviezen bij klachten en/of pijn van het mondslijmvlies

  • Alcohol en alcoholhoudende spoelmiddelen vermijden
  • Wees voorzichtig met producten waar menthol in zit
  • Geen harde voedingsmiddelen (korstjes, noten of beschuit)
  • Geen hete gerechten of dranken, het liefst op kamertemperatuur of koud
  • Vermijd scherp gekruide voedingsmiddelen (sambal en peper)
  • Vermijd zout en zuur voedsel (fruit, citrusvruchten, bouillon en chips)

Adviezen bij eigen tanden en kiezen

  • Minimaal twee keer per dag, twee minuten de tanden poetsen met een zachte borstel met milde fluoride houdende tandpasta
  • Reinig minimaal één keer per dag tussen de tanden en kiezen in met behulp van tandenstokers, ragers en/of flossdraad
  • Gebruik de fluoride kappen volgens de instructies

Adviezen bij het dragen van gebitsprotheses

  • Poets de gebitsprothese en/of een frame na iedere maaltijd met een protheseborstel
  • Twee keer daags de kaakwallen en het gehemelte poetsen met een zachte handtandenborstel of met een gaasje gedrenkt in water.
  • Tandpasta is niet nodig. Gebruikt bij voorkeur groene zeep
  • ‘s Nachts de protheses uit doen, zo krijgen de slijmvliezen rust
  • Bewaar de prothese(s) in een glas water. Ververs het water iedere dag. Het kunstgebit kan ook in een glas gevuld met een reinigingsmiddel bewaard worden. Spoel de prothese altijd goed af met water voordat het weer in de mond geplaatst wordt.

Adviezen bij implantaten

Minimaal twee keer daags de implantaten poetsen, dit kan met een hand- of een elektrische tandenborstel. Tandpasta is niet noodzakelijk, als er geen eigen tanden en kiezen meer in de mond aanwezig zijn. In plaats van tandpasta kan er gebruik gemaakt worden van groene zeep.

Poetsen met een handtandenborstel

handtandenborstel.png

  • Poets twee keer per dag met een fluoride houdende tandpasta, twee minuten. Bij voorkeur na het ontbijt en voor u gaat slapen.
  • Plaats de tandenborstel op de overgang van tand naar tandvlees, in een hoek van 45 graden. Maak korte horizontale heen- en weergaande bewegingen. De tandplak verdwijnt door de haartjes zachtjes heen en weer te bewegen over de plaatsen waar tandplak zit
  • Houd het handvat tussen uw duim en de toppen van uw vingers vast, dan oefent u voldoende druk uit.
  • Houd een vaste volgorde aan. Poets de tanden in de onderkaak bijvoorbeeld eerst aan de binnenkant, dan de buitenkant en tenslotte de bovenkant. De bovenkaak poetst u in dezelfde volgorde.
 poets1.jpeg  poets2.jpeg
1. Binnenkant van de onderkaak   2. Buitenkant van de onderkaak
 poets3.jpeg  poets4.jpeg
3. Bovenkant van de onderkaak 4. Binnenkant van de bovenkaak
 poets5.jpeg  poets6.png
5. Buitenkant van de bovenkaak 6. Bovenkant van de bovenkaak


Poetsen met een roterende elektrische tandenborstel

  • Poets twee keer per dag met een fluoride houdende tandpasta, twee minuten.
  • Bij voorkeur na het ontbijt en voor u gaat slapen.
  • Zet de borstel onder een kleine hoek op het tandoppervlak net over de tandvleesrand. Oefen weinig druk uit. Zodra de borstel contact maakt met het tandoppervlak reinigt de borstel al. Houd de borstel enkele seconden stil op de tand of kies, zodat de borstel ook tussen uw tanden en kiezen komt. De borstel maakt zelf de poetsbeweging. Beweeg de borstel alleen om deze naar de volgende tand of kies te brengen. Volg daarbij de vorm van uw tanden en kiezen.
 electrisch1.jpeg  electrisch2.png
1. Volg de vorm van uw tanden en kiezen 2. Houd een vaste poetsvolgorde aan
electrisch3.png electrisch4.jpeg
3. bovenkaak-achterkant 4. Bovenkaak-binnenkant
electrisch5.png  electrisch6.jpeg
5. Bovenkaak-buiten 6. Bovenkaak-bovenop


Overige poetsinstructies

Tong reinigen

tong.jpeg

  • Reinig de tong één á twee keer daags met behulp van een tongreiniger/schraper of handtandenborstel
  • Steek uw tong zo ver mogelijk uit
  • Plaats de tongreiniger zo ver mogelijk achter op de tong. Oefen kracht uit op de schraper en druk uw tong plat. Zorg ervoor dat de tongreiniger goed contact maakt met uw tong. In het begin zult u op dit moment kokhalzen. Als u het vaker doet, leert u de reiniger zo te plaatsen dat u een kokhalsreactie tot een minimum beperkt.
  • Trek de tongreiniger langzaam naar voren in uw mond
  • Maak de reiniger schoon onder stromend water
  • Herhaal de procedure ongeveer vijf keer
  • Spoel uw mond goed na met water

Reinig en droog de tongreiniger en bewaar deze tot volgend gebruik.

Implantaten

Implantaten kunnen zowel met de handtandenborstel als met de elektrische tandenborstel gepoetst worden.

Poets het tandvlees om de implantaten met een tandenborstel met zachte borstelharen of met de elektrische borstel met een zachte opzetborstel.

Kaakwallen

Twee keer daags de kaakwallen poetsen met een zachte hand tandenborstel of met een gaasje gedrenkt in water.

Gebitsprotheses of frame

Reinig de prothese en/of een frame na iedere maaltijd met een protheseborstel en water om etensresten goed te verwijderen. Gebruik géén tandpasta. Dit kan te veel schuren en het kunsthars/acryl beschadigen. Een schoon kunstgebit voelt altijd glad aan.

Laad de prothese tijdens het poetsen niet uit uw handen glippen. Het zal kapot gaan. Vul voor de zekerheid eerst de wasbak met water en reinig uw gebit daarboven.

Tandenstokers en ragers

 stoker.png  rager.jpeg


Pak de tandenstoker of de rager tussen duim en wijsvinger vast en duw deze vanaf de buitenkant tussen de tanden en de kiezen. Met de andere vingers steunt u tegen de aangrenzende tanden en kiezen of op de kin. Dit voorkomt uitschieten.

De driehoekige houten tandenstoker wordt met de platte kant op het tandvlees geplaatst.
De bedoeling van een rager is dat bij gebruik wel enige weerstand wordt ondervonden, maar dat de ijzeren draad de tanden en kiezen niet raakt. Bij gebruik achter in de mond ontstaat er meer ruimte wanneer de mond iets gesloten wordt, zodat de wangen minder gespannen zijn. Beweeg met de tandenstoker of de rager 6-8 keer horizontaal heen en neer, zodat het tandvlees gemasseerd wordt. Indien mogelijk kan er een “X beweging” gemaakt worden om de zijkanten van de tanden en kiezen goed te reinigen.

Bron: Ivoren Kruis

Adviezen voor de mondverzorging tijdens radiotherapie, chemo en/of chemoradiotherapie

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis