Adviezen bij een darmoperatie

HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren. Binnen het UKC is er een gezamenlijk, gespecialiseerd behandelteam van artsen en verpleegkundigen op het gebied van darmkanker. Het gespecialiseerde behandelteam bespreekt de resultaten van uw onderzoeken en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de operatie en andere behandelingen.

Specialismen en team

Afspraak en contact

088 979 46 32

ma t/m vr van 08.30 – 17.00 uur

Cijfers

Aantal patiënten per jaar:

355 borstkanker
240 darmkanker
302 longkanker
94 melanoom
145 hoofd-halskanker
216 prostaatkanker
36 eierstokkanker

Over adviezen bij een darmoperatie

HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC). De belangrijkste reden hiervoor is dat we zo kennis en ervaring kunnen bundelen en de kwaliteit van de zorg verder kunnen verbeteren. Binnen het UKC is er een gezamenlijk, gespecialiseerd behandelteam van artsen en verpleegkundigen op het gebied van darmkanker. Het gespecialiseerde behandelteam bespreekt de resultaten van uw onderzoeken en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de operatie en andere behandelingen.


Uw behandelend chirurg is:

___________________________________________________________________

De operatie datum is:

___________________________________________________________________

U moet laxeren: ja / nee

U ondergaat binnenkort een darmoperatie in het UKC, locatie HMC Antoniushove. Deze webpagina geeft u informatie over de operatie en de perioden daarvóór en daarna. Niet alles op deze webpagina zal voor iedereen gelden. Wat voor u geldt, is afhankelijk van de zwaarte van uw operatie en uw conditie.

We bieden extra zorg rondom darmoperaties. We maken daarbij gebruik van het ERAS-protocol. ERAS staat voor Enhanced Recovery After Surgery: versneld herstel na een operatie. ERAS is een kwaliteitsprogramma rondom een operatie, waarin alle factoren die een positieve invloed hebben op uw herstel zijn samengebracht. Er wordt vooral aandacht besteed aan:

  • Optimale voeding rond de operatie;
  • Het op peil houden van de lichaamstemperatuur tijdens de operatie;
  • Betere pijnbestrijding;
  • Snellere mobilisatie.

Door deze extra zorg kunnen veel complicaties worden voorkomen en kunnen de meeste patiënten sneller naar huis.

Leest u deze webpagina goed. Het is belangrijk dat u weet wat er rond de operatie gebeurt en hoe u actief kunt meewerken aan een sneller herstel. Als u na het lezen van deze webpagina nog vragen heeft, kunt u terecht bij uw casemanager die het zorgprogramma begeleidt. De telefoonnummers vindt u onderaan deze webpagina.

Vóór de operatie

Bij uw bezoek aan de polikliniek Chirurgie heeft de chirurg u uitleg gegeven over de operatie die u zult ondergaan. Daarna zal de chirurg u verwijzen naar de Preoperatieve polikliniek van het UKC, locatie HMC Antoniushove. Ook wordt u verwezen naar de casemanager.

Anesthesioloog
De anesthesioloog op de Preoperatieve polikliniek vertelt u welke aanvullende onderzoeken vóór de operatie nodig zijn. Naast bloedafname is soms ook bijvoorbeeld een longfoto nodig of een ECG (hartfilmpje). We streven ernaar om deze onderzoeken op één dag te laten plaatsvinden.
Ook geeft de anesthesioloog u informatie over de narcose en de pijnbestrijding na de operatie.

Begeleiding door casemanager

Uw verpleegkundig consulent darmchirurgie zal gedurende het chirurgische traject als casemanager fungeren. Zij weet alles over u en uw behandeling. Zij is uw eerste aanspreekpunt en coördineert samen met u uw behandeltraject. U en uw naasten kunnen bij de casemanager terecht met vragen. Dit kunnen vragen zijn over praktische zaken en over de behandeling(en). Zij beantwoordt zelf uw vragen of schakelt er de juiste deskundige voor in. De casemanager heeft doorlopend nauw contact met uw andere zorgverleners.

Medicijnen

Sommige medicijnen mogen kort vóór de operatie niet worden gebruikt. Daarom is het belangrijk dat u aan de chirurg, de anesthesioloog en de verpleegkundige vertelt welke medicijnen u gebruikt. Dit geldt ook voor de medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn. Maak een lijstje van alle medicijnen die u gebruikt of neem de originele verpakkingen mee bij uw bezoek aan de polikliniek.

U stopt een aantal dagen voor de operatie met het gebruik van bloedverdunnende medicijnen (Apixaban, Dabigatran, Sintrommitis, Fenprocoumon, Acenocoumarol, Marcoumar, Plavix of Persantin). Dit in verband met het effect van deze medicijnen op de stolling van het bloed tijdens en kort na de operatie. U stopt niet met deze medicijnen als de anesthesioloog of uw behandelend specialist anders met u heeft afgesproken.

Voeding

In het zorgprogramma wordt veel aandacht besteed aan voeding rond de operatie. U herstelt sneller als u goed gevoed bent. De verpleegkundige van de Preoperatieve polikliniek zal uw huidige voedingstoestand beoordelen en u zonodig doorverwijzen naar een diëtist voor voedingsadviezen. Om ervoor te zorgen dat uw voedingstoestand rond de operatie zo goed mogelijk is, krijgt u van ons Nutricia PreOp.  nutricia_preop.png


Dit is een speciale koolhydraatrijke drank, die u veilig kunt drinken tot maximaal twee uur vóór de operatie. Nutricia PreOp vermindert uw honger- en dorstgevoel en heeft een gunstig effect op uw herstel. Nutricia PreOp neemt u gekoeld in. Nutricia PreOp kan ook gedronken worden door patiënten met een glutenvrij en/of lactosevrij dieet.

In het hoofdstuk “De dag van de operatie” verderop deze webpagina staat een instructie over de tijden waarop u Nutricia PreOp in moet nemen.
Na de operatie krijgt u drinkvoeding als aanvulling op uw normale voeding. Het doel daarbij is dat u zo min mogelijk gewicht verliest. Naast de drinkvoeding krijgt u ook tussendoortjes.
Voor patiënten met diabetes mellitus is er een aangepast dieet.

Roken

Wij raden u aan om te stoppen met roken. Niet roken vóór de operatie vermindert de kans op complicaties zoals wond- en luchtweginfecties. Roken is ook slecht voor de genezing van uw operatiewond. Als u hulp wilt bij het stoppen met roken, verwijzen wij u naar de huisarts. Er bestaan hulpprogramma’s voor het stoppen met roken.

Oefeningen

Na een operatie aan de buik is het belangrijk om elk uur (dat u wakker bent) ademhalingsoefeningen te doen. De ademhalingsoefeningen verbeteren het longvolume en kunnen u helpen het sputum/slijm kwijt te raken. Het is verstandig om de oefeningen voor de operatie al te trainen.
Dit heeft twee voordelen. U heeft de longen voor de operatie al getraind. En na de operatie kent u de oefeningen, waardoor u ze makkelijker kunt uitvoeren.

Ademhalingsoefening 1

  • Diep inademen.
  • Inademing vasthouden (ongeveer drie seconden).
  • Uitblazen met getuite lippen.
  • Elk uur vier keer (achter elkaar) herhalen.

Ademhalingsoefening 2

  • De wond ondersteunen/tegendruk geven m.b.v. een kussentje of de handen.
  • Adem diep in.
  • Maak vervolgens een “huf” (mond open en zo kort en krachtig mogelijk de lucht uitstoten, alsof u een bril laat beslaan).
  • Voelt of hoort u slijm, herhaal dan deze oefening vier keer. Het kan zijn dat u moet hoesten.

Ademhalingsoefening 3

  • Hoesten, waarbij u de wond ondersteunt door met een kussentje of de handen tegendruk te geven.
  • Het sputum/slijm kunt u doorslikken of uitspugen.

De dag van de operatie

U wordt op de dag van de operatie in het ziekenhuis opgenomen, tenzij anders met u is/wordt besproken. Twee werkdagen vóór de opname wordt u telefonisch meegedeeld hoe laat u op de dag van opname in het ziekenhuis aanwezig moet zijn. U hoort dan ook het verwachte tijdstip van de operatie. De secretaresse zal u telefonisch uitleggen dat u nog bloed moet prikken op de ochtend van de operatie. Daarna meldt u zich op de opnamelounge op de eerste etage van het UKC, locatie HMC Antoniushove (route 1 rood). Van daaruit gaat u naar de operatiekamer.

Beleid eten en drinken op de dag van de operatie

Als u niet hoeft te laxeren

  • Op de dag vóór de operatie kunt u gewoon eten en drinken tot middernacht.
  • U mag op de dag van de operatie niets meer eten, dit geldt vanaf 24:00 uur.
  • U mag tot twee uur vóór de verwachte operatietijd heldere dranken drinken (water, thee).
  • Ook neemt u de twee PreOp drankjes achter elkaar in. Doe dit 2,5 uur voor de verwachte operatietijd. Als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft, vervangt u de Nutricia PreOp-drank door twee grote glazen water.

Als u moet laxeren:

  • Eén dag voor de operatie laxeert u. U volgt hiervoor onze instructies voor het innemen van het laxeermiddel. Zie hiervoor het losse inlegvel laxeerbeleid Picoprep.
  • Op de dag van de operatie mag u tot twee uur vóór de verwachte operatietijd heldere dranken drinken (water, thee).
  • 2,5 Uur voor de verwachte operatietijd neemt u de PreOp drankjes in. Als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft, vervangt u de Nutricia PreOp-drank door twee grote glazen water.

Na de operatie

Na de operatie verblijft u enige tijd op de Verkoeverafdeling (uitslaapkamer). Daarna wordt u weer naar de afdeling teruggebracht. Uw persoonlijke spullen, die u op de opnamelounge heeft achtergelaten, zijn naar de desbetreffende afdeling gebracht.
De chirurg die de operatie uitvoert, zorgt er altijd voor dat uw (eerste) contactpersoon na de operatie op de hoogte wordt gebracht van de bevindingen tijdens de ingreep. De zaalarts bespreekt deze bevindingen ook met u.

Pijnbestrijding

Een goede pijnbestrijding is belangrijk voor een voorspoedig en snel herstel. Zonder pijn kunt u beter doorademen, beter slapen en sneller uit bed. Het is belangrijk dat u aangeeft of de pijnbestrijding voor u voldoende is. De arts en verpleegkundigen zullen u begeleiden bij het beheersen van de pijn.

Misselijkheid

Sommige mensen hebben na een operatie last van misselijkheid. Deze misse¬lijk¬heid kan meestal goed worden bestreden met medicijnen. U krijgt preventief medicijnen tegen de misselijkheid. Het is belangrijk dat u aangeeft of dit voldoende is, omdat het belangrijk is dat u na de operatie zo snel mogelijk weer goed eet en drinkt.

Trombosepreventie

Om trombose (vorming van bloedstolsels in de bloedvaten) te voorkomen, krijgt u dagelijks gedurende uw verblijf in het ziekenhuis een onderhuidse injectie met Fraxiparine. Daarnaast is het belangrijk dat u zo snel mogelijk weer in beweging komt en uit bed gaat. Na de operatie kunt u al beginnen met kuitspieroefeningen. Een goede oefening is met uw tenen van u af en naar u toe wijzen en rollen met uw enkels.
Het kan zijn dat u de Fraxiparine nog een aantal weken moet gebruiken nadat u het ziekenhuis heeft verlaten. De ziekenhuisarts zal u dit dan vertellen. Ook zal de verpleegkundige van de afdeling u dan aanleren hoe u de Fraxiparine thuis zelf kan injecteren.

Uit bed

Snel uit bed gaan en rondlopen, vermindert de kans op complicaties, zoals trombose en luchtweginfecties. Vanaf de eerste dag na de operatie is het de bedoeling dat u minimaal zes uur uit bed bent. U moet van die zes uur veel tijd zittend doorbrengen. Maak bovendien vijf keer per dag een wandeling van ongeveer 60 meter. De fysiotherapeut geeft u tijdens de opname tips hoe u het beste uit bed kan komen.
Ondergaat u een rectumamputatie, dan geldt er een ander (mobilisatie)beleid. Uw casemanager zal u hierover informeren.

Eten en drinken

Tijdens de operatie en de eerste tijd na de operatie krijgt u vloeistoffen toegediend via een infuus. Voor een snel herstel is het echter belangrijk dat u zo snel mogelijk weer zelf gaat eten en drinken. Na de operatie krijgt u (de eerste) drinkvoeding en tussendoortjes, zodat u voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Naast de drinkvoeding dient u na de operatie minimaal 1,5 liter vocht per dag drinken. Dit zijn ongeveer 12 kopjes of glazen. Ook mag u weer normaal eten wanneer u dit verdraagt.

Blaaskatheter

Tijdens de operatie kan er een slangetje (blaaskatheter) in de blaas ingebracht zijn. Dit gebeurt om na de operatie de urineproductie te controleren. Meestal wordt de blaaskatheter op de eerste dag na de operatie weer verwijderd. Als u via een epiduraal (ruggenprik) pijnmedicatie krijgt, dan blijft de blaaskatheter net zolang zitten als de ruggenprik.

Ontlasting

De darmen moeten na de operatie weer op gang komen. U kunt de stoelgang bevorderen door veel te bewegen en voldoende te drinken. Bovendien krijgt u tijdens de opname dagelijks een laxeermiddel. De eerste keren dat u ontlasting heeft, kan er bloed bij uw ontlasting zitten. Dit is normaal.

Bezoek van de arts

Elke dag komen de zaalarts en een van de chirurgen bij u langs. Omdat de chirurgen op meerdere locaties werken, kan het zijn dat u een andere chirurg aan uw bed krijgt dan degene die u geopereerd heeft.

Wond

De wond of wonden worden na de operatie afgeplakt met een pleister. Deze pleister wordt na 48 uur verwijderd. Als de wond droog is, hoeft er geen nieuwe pleister op de wond.

Wanneer naar huis

U mag naar huis als u weer normaal kunt eten en drinken. Het is daarbij wenselijk – maar niet verplicht – dat u ontlasting heeft gehad. Het ontslag gaat uiteraard in overleg met de chirurg die u behandelt. De gemiddelde opnameduur is drie tot vijf dagen. Ondergaat u een rectumamputatie, dan is dit langer. Uw casemanager zal u hierover informeren.

Weer thuis

Het is normaal dat de operatiewond nog enige tijd gevoelig is en dat de buik enigszins opgezet is. Ook kan het zijn dat de ontlasting nog onregelmatig is. U kunt zich thuis het beste aan de onderstaande richtlijnen houden.

Dieet

U kunt thuis normaal eten. Wel is het belangrijk om minimaal 1,5 liter vocht per dag te drinken.

Medicijnen

Als het nodig is, krijgt u een recept mee voor pijnstillers.

Douchen

Vanaf de tweede dag na de operatie mag u normaal douchen. Tot de controleafspraak mag u niet in bad gaan of zwemmen.

Beweging

Zorg voor voldoende lichaamsbeweging. Dagelijks wandelen is goed voor uw herstel. U mag ook traplopen en fietsen. Wordt u door middel van een kijkoperatie geopereerd, dan mag u de eerste twee weken geen zware voorwerpen tillen, duwen en trekken. Als u met een grote snede wordt geopereerd, geldt een termijn van zes weken.

Sport

We raden u af om in de eerste zes weken sporten te beoefenen waarbij de buikspieren veel gebruikt worden. Bespreek dit verder met uw arts en/of fysiotherapeut.

Seks

Er is geen bezwaar tegen vrijen na deze operatie.

Autorijden

Wij raden af de eerste twee weken na de operatie auto te rijden.

Werken

Wanneer u weer kunt werken, hangt af van het soort werk dat u verricht. Meestal kunt u na enkele weken weer aan het werk. Overleg met de casemanager of met de chirurg die u behandelt.

Controleafspraak

Ongeveer een week na ontslag komt u voor een eerste controle op de polikliniek Chirurgie. U krijgt dan de uitslag van het weefselonderzoek. Het streven is dat u bij de chirurg terugkomt die u heeft geopereerd.
Hij/zij zal u op de hoogte brengen van de uitslag van het weefselonderzoek en een eventuele nabehandeling en controleschema met u bespreken. Het is belangrijk dat u dit gesprek binnen 14 dagen na de operatie krijgt. Daarom is het niet altijd mogelijk de afspraak in te plannen bij uw eigen chirurg.
Eventuele hechtingen of nietjes worden verwijderd tijdens de controleafspraak. Heeft u de weefseluitslag al tijdens de opname gekregen? Dan is de controleafspraak meestal na drie weken. De hechtingen kunnen dan op de tiende tot 14e dag worden verwijderd door de casemanager. Als de wond open is, krijgt u een aparte afspraak voor de wondpoli.

Complicaties

Na iedere operatie kunnen algemene complicaties optreden, zoals een longontsteking, blaasontsteking of trombosebeen. Bij darmoperaties kunt u ook te maken krijgen met een wondbreuk, wondinfectie of lekkage van de darmnaad. Gelukkig treden deze complicaties niet vaak op.

Contact

Ervaart u klachten of maakt u zich zorgen? Op werkdagen tussen 08.30 - 17.00 uur kunt u contact opnemen met uw casemanager (de verpleegkundig consulent darmchirurgie) of uw behandelend arts via de polikliniek. Zij zijn bereikbaar via telefoonnummer 088 979 46 32.

De eerste 48 uur na ontslag neemt u bij vragen die niet kunnen wachten tot de volgende werkdag contact op met de afdeling Oncologische Chirurgie via telefoonnummer 088 979 44 10 (24 uur per dag bereikbaar).

Wanneer u Spoedeisende Hulp (SEH) nodig heeft, kunt u terecht in HMC Westeinde. De SEH van HMC Westeinde is bereikbaar via telefoonnummer 088 979 23 80.

U moet contact met ons opnemen bij:

  • Koorts boven 38,5˚ C of langer dan 24 uur 38,0˚ C koorts;
  • Hevige en/of toenemende buikpijn, die niet vermindert na het innemen van medicijnen tegen de pijn;
  • Toegenomen roodheid of zwelling van de wond, als de wond meer pijn gaat doen of als er vocht uit de wond lekt;
  • Dunne ontlasting, vaker dan drie keer per dag gedurende vier dagen of juist verstopping gedurende drie tot vier dagen;
  • Veel bloed of bloedstolsels bij de ontlasting;
  • Moeilijk plassen of pijn bij het plassen;
  • Plotseling toenemende kortademigheid;
  • Een rood dik, gezwollen en/of pijnlijk been.

Ook als u zich in de eerste weken na ontslag over iets anders ongerust maakt, kunt u contact met ons opnemen.

Verpleegkundig consulenten darmchirurgie

De verpleegkundig consulenten darmchirurgie (in de rol van casemanager en/of stomaverpleegkundige) zijn bereikbaar van maandag t/m vrijdag via telefoonnummer: 088 979 46 32. U kunt hen tussen 08.30-17.00 uur bellen. U krijgt de planner darmchirurgie aan de telefoon, zij coördineert alle afspraken.
Als zij uw vraag niet kan beantwoorden of als u de verpleegkundig consulent darmchirurgie zelf wilt spreken, dan zal zij een belafspraak maken. U wordt dan dezelfde dag teruggebeld.

U kunt ook vragen stellen aan de verpleegkundig consulenten via www.haaglandenmc.nl/mijnhmc (e-consult). Hiervoor heeft u uw DigiD nodig.

Adviezen bij een darmoperatie

Waarom HMC?

  • Breed en gespecialiseerd zorgaanbod
  • We vernieuwen en verbeteren de zorg continu
  • Samenwerken vinden we vanzelfsprekend
  • Gastvrij ziekenhuis