Verpleegkundige Daniëlle van Caspel blogt: Als de dood

6 juli 2021

Een gezellig onderwerp is het niet, maar de dood hoort nu eenmaal bij het leven en is onlosmakelijk verbonden met een ziekenhuis. De dood 'leeft' als het ware in een ziekenhuis.

Het ziekenhuis is vaak de omgeving waar men gedwongen wordt om over het levenseinde na te denken. Toch rust hier ook een taboe op. De dood is eng, ongrijpbaar en onbekend. Als je gezond bent denk je er eigenlijk nooit zo over na, totdat je op het punt komt dat jijzelf of een dierbare iets gaat mankeren. Je komt in een ziekenhuis, de dokter zegt dat je ziek bent, de behandelingen gaan beginnen. Een reis in de medische en geestelijke achtbaan. Zal ik beter worden? Wat als dit niet zo is, hoe moet het dan met mijn familie? Heb ik eigenlijk alles goed geregeld?.

Piekeren
Een ziekenhuisbed is dé plek om te piekeren, hele scenario's worden daar bedacht. De weg is vol met beren, en de onzekerheid knaagt. De één bespreekt dit met de familie en de ander houdt het liever voor zichzelf. Als verpleegkundige is het van belang om de patiënt te ondersteunen met levensvragen. Vaak praat de patiënt liever met de zuster over deze angst dan met eigen familie. Simpelweg omdat wij verder van hen af staan, en zij de familie dan niet ongerust hoeven te maken. Maar net zo goed andersom, praat de familie met ons over een eventueel einde om hun dierbare willen beschermen. Iedereen is anders en gaat er op zijn of haar eigen manier mee om.

Praten over de dood is nooit leuk en zal ook nooit wennen. Maar het is wel noodzakelijk. Als verpleegkundige heb je hier een belangrijke taak in. Ook om de familie hierin te betrekken. Geen situatie is hetzelfde. Ik heb meegemaakt dat een familie lijnrecht tegenover elkaar stond, maar ook dat de familie het niet eens was met de mening van de patiënt.

Geduld en begrip
Het is een gevoelige en delicate kwestie en als hulpverlener heb je vaak maar één kans om het goed te doen. Om het juiste te zeggen en het juiste te doen. Geduld, begrip, duidelijke communicatie, bijsturen, luisteren. Onderling in het team, maar ook met de artsen en met de familie en de patiënt.

Sterven hoort bij het leven, maar het zijn meestal de intiemste momenten uit ons vak. Tevens één van de moeilijkste. Een dubbel gevoel, maar een eer om iets te kunnen betekenen voor iemand tijdens het einde van een mensenleven.