“Onderzoek naar hersentumoren is durven delen en bruggen bouwen”
Van links naar rechts: neurochirurg Rishi Nandoe Tewarie, Maaike Vos en Melissa Kerkhof
19 januari 2026
“Onderzoek naar hersentumoren is durven delen en bruggen bouwen”
Onderzoek lymfoom en hersenmetastasen: snelheid en gevolgen
HMC is al jaren één van de grootste centra in Nederland voor de behandeling van hersentumoren. We zien hier alles voorbijkomen: van relatief veelvoorkomende hersentumoren tot meer zeldzame gevallen. Tegelijkertijd bouwen we aan een unieke en betrouwbare bron van patiëntgegevens. Een schat aan informatie die ons wetenschappelijk onderzoek een enorme impuls geeft.
Onze artsen weten dat. En ze handelen ernaar. Voor hen is onderzoek geen bijzaak. Ze voelen de verantwoordelijkheid om die schat aan patiëntinformatie om te zetten naar nieuwe inzichten en behandelingen voor patiënten met een hersentumor.
Neuro-oncologen Melissa Kerkhof, Maaike Vos en neurochirurg Rishi Nandoe Tewarie laten zien hoe het delen van kennis, samenwerken en bruggen bouwen onderzoek en zorg echt vooruit helpt.
Onderzoeksveld zonder grenzen
Melissa legt uit: “Patiënten met een hersentumor komen op meerdere afdelingen in het ziekenhuis. Ons onderzoek stopt daarom niet bij één specialisme. We werken multidisciplinair samen en delen elkaars kennis. Zo blijft ons onderzoek direct toepasbaar voor de patiënt. De studies vanuit de radiotherapie, de Lymphodex-, en LOB-studie zijn hier mooie voorbeelden van.”
Maaike voegt toe: “En daarbij kijken we niet alleen naar betere behandeluitkomsten, maar ook naar de vraag: is de zorg die we leveren wel doelmatig?”
Snelheid diagnose lymfoom onder de loep
Rishi: “Een goed voorbeeld is ons onderzoek naar het gebruik van corticosteroïden bij de diagnose van lymfoom in de hersenen. Het is een zeldzame maar ernstige aandoening, en de definitieve diagnose wordt meestal via een hersenbiopsie gesteld.
Doorgaans starten we eerst met minder ingrijpende onderzoeken, zoals een oogonderzoek of een ruggenprik, en sommige patiënten krijgen pre-operatief al corticosteroïden om de zwelling te verminderen. Dat klinkt logisch, maar het roept meteen vragen op: vertragen deze stappen wellicht onnodig de diagnose? En beïnvloedt de medicatie de betrouwbaarheid van het weefselonderzoek? Het zijn precies dit soort dilemma’s waar ons onderzoek antwoorden op zoekt.”
Rishi vervolgt: “Als groot neurochirurgisch centrum zien wij meer patiënten met een lymfoom dan een aantal andere ziekenhuizen, vaak 10 tot 15 per jaar. Daardoor konden we een ‘single-center’ studie opzetten met 10 jaar aan eigen patiëntgegevens. Een enorme bron aan informatie voor wetenschappelijk onderzoek.”
“De uitkomst is precies zoals we verwachtten,” zegt hij met een glimlach. “Corticosteroïden vóór de operatie beïnvloeden het weefselonderzoek door de patholoog niet in die mate dat we geen diagnose kunnen stellen, ook gezien de huidige mogelijkheden tot moleculaire diagnostiek. Stoppen van de corticosteroïden of de biopsie uitstellen is dus meestal niet nodig. Zo voorkom je vertraging en kun je snel de juiste behandeling starten. Om dit verder te bevestigen, starten we binnenkort een prospectief onderzoek in meerdere Nederlandse centra.”
Niet alleen zeldzame tumoren: hersenmetastasen
Maaike: “Ons onderzoek beperkt zich niet tot zeldzame tumoren. Steeds meer patiënten met kanker krijgen uitzaaiingen naar de hersenen, vooral omdat ze dankzij betere behandelingen langer leven. Tumorcellen krijgen daardoor meer tijd om zich te verspreiden.
“Hersenuitzaaiingen (hersenmetastasen) zijn lastig te behandelen, omdat veel medicijnen de hersenen slecht bereiken. We zien dat immuuntherapie en doelgerichte therapie bij sommige kankersoorten beter werken dan chemotherapie, vooral in combinatie met bestraling. Dat kan de ziekte vertragen en patiënten langer stabiel houden, maar soms geeft het ook tijdelijke of blijvende hersenschade. Een behandeling draait niet alleen om langer leven, maar ook om een goede kwaliteit van leven, waarbij denken, taal en geheugen belangrijk zijn.”
“Samen met collega’s van radiotherapie, medische oncologie en longziekten kijken we in één van onze lopende studies (LOB-studie) naar de langetermijneffecten van immuuntherapie en doelgerichte therapie bij patiënten met hersenmetastasen. Tot nu toe zijn 45 patiënten geïncludeerd; uiteindelijk willen we er 72. Een interim-analyse is momenteel in voorbereiding.”
Studenten, verpleegkundigen en arts-assistenten goud waard
Rishi (lachend): “Waar halen we de tijd voor onderzoek vandaan? Ik krijg soms om tien uur ’s avonds nog een mail van Melissa met een nieuwe onderzoeksvraag”.
Melissa: “Het geeft veel energie om in zo’n inspirerend en gemotiveerd team te werken. Dat maakt dat het met elkaar lukt het onderzoek, grotendeels in eigen tijd, van de grond te krijgen. De betrokkenheid van geneeskundestudenten, verpleegkundigen en arts-assistenten is voor ons onderzoek heel belangrijk, ze zijn echt goud waard. Door hun ondersteuning kunnen we zóveel meer bereiken.”
Hands-on onderzoekervaring
Maaike: “Rishi en ik gaven onlangs een presentatie voor LUMC-studenten die interesse hebben in neuro-oncologie. Studenten weten dat we een expertisecentrum voor hersentumoren zijn, waar kennis en innovatie samenkomen. De zaal zat vol nieuwsgierige, slimme studenten die scherpe vragen stelden. Ik vertelde over gliomen, Rishi nam hen mee in de wereld van complexe chirurgische operaties.”
“Met onze opleidingen in neurochirurgie en neurologie en het grote aantal patiënten dat we jaarlijks behandelen, kunnen studenten volop hands-on onderzoekservaring opdoen. Zo zien ze van dichtbij hoe topklinische zorg in de praktijk werkt en hoe onderzoek en patiëntenzorg elkaar versterken.”