VBHC: Focussen op wat de patiënt belangrijk vindt

Translate instructions

Our website has a translation option, which works on desktop computers and laptops. Follow the instruction below to translate the text:

1. Select the text you want to translate with your mouse or touchpad.

2. Choose ‘Vertalen’ with your mouse or touchpad.

3. Select the language you prefer.

4. You can read and/or listen to the translated text.

5. If a text is long, you cannot translate it all at once. Translate the text in sections instead.

12 april 2023

VBHC: Samen Beslissen in het Borstcentrum Samen Beslissen in het Borstcentrum

Zorgpaden volgens de principes van Value-Based Healthcare (VBHC) moeten leiden tot een optimale balans tussen klinische uitkomsten, waarde voor de patiënt én kosten. Dat belooft HMC in de strategische koers, die we in 2020 publiceerden. Het Borstcentrum is al een eind op weg.

Maar eerst, wat is Value-Based Health Care eigenlijk? De Amerikaan Michael Porter introduceerde VBHC – ook wel waardegedreven zorg genoemd – in 2006. Zijn filosofie: de zorg wordt beter én goedkoper als we focussen op wat de patiënt belangrijk vindt. Oftewel: Wat draagt voor de patiënt bij aan zijn of haar kwaliteit van leven? Het antwoord zal per aandoening en per patiënt verschillend zijn.

Binnen HMC gingen in 2021 5 zorgpaden aan de slag met VBHC binnen het Programma Zorgpaden volgens VBHC-principes (zie kader). Een zorgpad beschrijft hoe de zorg verloopt voor een patiënt met een bepaalde aandoening: bijvoorbeeld een gebroken heup of borstkanker.

Gerust gevoel
Tot die 5 VBHC-zorgpaden behoorde borstkanker. Het Borstcentrum focust eigenlijk al vanaf de oprichting op waarde voor de patiënt, stelt zorgmanager Lysette Persoon. “Het blijkt bijvoorbeeld erg prettig voor patiënten dat alle borstkankerzorg is geconcentreerd in HMC Antoniushove. Patiënten krijgen bij ons bovendien snel een afspraak op de afdeling Radiologie. Blijkt uit dit onderzoek dat er niets ernstigs aan de hand is? Dan kunnen ze met een gerust gevoel naar huis. En als er wel iets aan de hand is, krijgen ze snel een afspraak met de verpleegkundig of medisch specialist. Dit is patiëntvriendelijker, goedkoper en efficiënter dan als patiënten eerst een afspraak op de poli krijgen. Maar zo ging het vroeger wel.”

Meer inzicht
PROMs (Patient Reported Outcome Measures) zijn hulpmiddelen om te ontdekken wat de patiënt belangrijk vindt. PROMs zijn vragenlijsten waarin we de patiënt op vooraf bepaalde momenten vragen hoe hij of zij zich voelt en hoe het met hem of haar gaat. Is de patiënt bijvoorbeeld vaak moe, hoe gaat het emotioneel gezien? Het Borstcentrum werkt al enkele jaren met PROMs, vertelt oncologisch chirurg Marieke Straver. Zij coördineerde samen met stafmedewerker Monique Kroeze een VBHC-werkgroep waarin alle specialismen binnen het Borstcentrum vertegenwoordigd waren. “De PROMs geven ons en de patiënt zelf meer inzicht in het verloop van de behandeling. Blijkt de patiënt meer last te hebben van de hormoontherapie dan een half jaar eerder? Dan kunnen we het hierover hebben in de spreekkamer. Eventueel kunnen we de behandeling hier dan ook op afstemmen. Bijvoorbeeld door de dosis medicijnen die een patiënt krijgt te verlagen. Helaas kunnen we de groepsdata uit de PROMs nog niet analyseren. Daarvoor is een koppeling met HiX nodig. Dan zouden we trends kunnen zien waarmee we de behandeling voor álle borstkankerpatiënten kunnen verbeteren. Hopelijk wordt dit in de toekomst wel mogelijk.”

Duidelijke feedback
Ook Samen Beslissen helpt om de zorg beter toe te snijden op wat patiënten belangrijk vinden. Marieke: “De artsen en verpleegkundigen van het Borstcentrum hebben training gehad om echt samen beslissen mogelijk te maken. Patiënt-acteurs gaven ons heel duidelijke feedback. Ben je niet te sturend of suggestief in het gesprek? Daarnaast gebruiken we in het Borstcentrum een online keuzehulp. Die geeft de patiënt informatie over alle behandelingen die ze kan krijgen. Uiteindelijk komt uit de keuzehulp wat de patiënt belangrijk vindt voor haar zorg en leven. Patiënt en arts kunnen deze uitkomst gebruiken om samen de meest passende behandeling te kiezen.”

Binnen het Borstcentrum is er verder ieder kwartaal een bijeenkomst met een controller. Daarin komen cijfers over zorgkosten en het aantal geholpen patiënten aan bod. Die worden met een VBHC-bril bekeken. “Soms zijn de kosten gestegen omdat we er vanuit patiëntperspectief bewust voor kiezen om een duurdere behandeling te geven”, schetst Marieke. “Maar deze bijeenkomsten leiden ook tot nieuwe inzichten waardoor de zorg beter, sneller en goedkoper kan. Gewoon door het met elkaar te bespreken, groeit de bewustwording.”

Begin klein
Lysette en Marieke hebben enkele adviezen voor zorgpaden die aan de slag gaan met Value-Based Healthcare. Lysette: “Een belangrijke: betrek de patiënt bij het doorontwikkelen van het zorgpad. Wij nemen het patiëntperspectief volop mee in onze zorg. Maar eigenlijk zou je ook een patiëntvertegenwoordiger moeten hebben in je VBHC-werkgroep. Die hadden we niet.” Een andere tip: begin klein. “In plaats van een dashboard met gegevens over al je behandelingen in te richten, kun je dat beter eerst doen voor een paar behandelingen”, geeft Marieke een voorbeeld. Lysette adviseert om ook buiten de muren van het ziekenhuis te kijken. “We kunnen volop leren van de ervaringen die andere ziekenhuizen hebben opgedaan. Zelf hebben wij enkele jaren geleden een gezamenlijk VBHC-traject met het LUMC gedaan. Daar gingen we onder leiding van iemand met veel praktijkkennis erg de diepte in. Maar ook een eenmalig kijkje in de keuken bij een ander topklinisch ziekenhuis kan al veel inspiratie opleveren.”

VBHC binnen HMC

Artsen en verpleegkundigen van HMC richtten in 2021 en 2022 4 zorgpaden in op basis van het VBHC-gedachtengoed: heup- en knieartrose, gebroken heup, darmkanker en borstkanker. Het zorgpad geboortezorg, dat ook in 2021 startte, wordt in 2023 nog doorontwikkeld. In 2023 zijn verder 4 nieuwe zorgpaden gestart met een VBHC-traject:

  • Diabetische voet: behandelen van wonden aan de voeten bij mensen met diabetes.
  • Gliomen: behandelen van tumoren die in de hersenen zelf ontstaan.
  • Intra-arteriële thrombectomie (IAT): behandeling van een herseninfarct waarbij een stolsel uit de slagaders in de hersenen wordt verwijderd.
  • Cardiovasculair risicomanagement (CVRM): het voorkomen van hart- en vaatziekten bij mensen met een verhoogd risico daarop.

De inhoudsdeskundigen van de zorgpaden krijgen ondersteuning van een VHBC-kernteam. Dit kernteam organiseert onder andere workshops, kennissessies, werkbezoeken en trainingsprogramma’s.