Hoe was je dag? We vragen het hoofd-hals oncologisch chirurg Michaël Frank

Hoe was je dag? We vragen het hoofd-hals oncologisch chirurg Michaël Frank

Hoe was je dag? In deze rubriek stellen we die vraag aan een medisch specialist. Dit keer: Michaël Frank. Sinds 2014 is hij specialist Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie in HMC. Dat betekent: verstandskiezen trekken, maar ook ingewikkelde behandelplannen maken en patiënten opereren met kanker in het hoofd-halsgebied. “Ik heb op een dag als vandaag veel impact op iemands leven. De dankbaarheid van patiënten maakt mijn vak fantastisch.”

De sfeer is goed deze dinsdagmiddag op de afdeling kaakchirurgie in HMC Antoniushove. Over en weer lopen collega’s even bij elkaar binnen voor advies. Tussendoor is er tijd voor een lolletje. “Humor tussen het werken door is belangrijk binnen ons team”, vertelt Michaël Frank, terwijl hij aan het einde van de dag voor dit interview aanschuift aan de koffietafel op de afdeling. “We hebben een heel serieus vak en werken allemaal keihard. Juist door ook te blijven lachen, houden we de balans erin.”

Wat voor dag was vandaag?
hwjd_schedel.jpg“Dinsdag is voor mij altijd ‘hoofd-hals oncologische dag’. Dat betekent dat ik vandaag vooral patiënten heb gezien die kanker hebben of hebben gehad in het hoofd-hals gebied. Patiënten die aan het begin staan van een behandeling en voor wie we zo snel mogelijk een plan moeten opstellen, maar ook patiënten die al een operatie of behandeling achter de rug hebben en terugkomen voor controles.”

“De ‘klassieke’ hoofd-hals oncologisch patiënt is een stevige drinker en roker”, vertelt Michaël. “Vroeger was de gemiddelde patiënt zo’n vijftig jaar. Jong dus! Roken en drinken was toen nog heel normaal en het werd veelvuldig gedaan. Vaak werden tumoren vanwege een kluizenaarsbestaan van de patiënt te laat ontdekt. Door alcoholisme wordt de pijn verdoofd, bovendien is er vaak sprake van ontkenning.” Hoewel we in een andere tijd leven, trof Michaël deze maand ook nog zo’n patiënt tijdens zijn spreekuur. “Hij had – en dat meen ik serieus – de grootste tumor die ik ooit heb gezien. Zelf zei hij pas 1,5 week last te hebben. Heel bijzonder...”

We roken en drinken tegenwoordig een stuk minder dan vroeger. Betekent dat ook dat er minder kanker voorkomt in het hoofd-halsgebied?
“Kanker in het hoofd-hals gebied neemt nog steeds toe. Alleen zijn patiënten tegenwoordig ouder. En niet meer per definitie stevige rokers of drinkers, maar ook door het HPV-virus (het virus dat baarmoederhalskanker, maar ook keelkanker kan veroorzaken, red.) en mensen met pech. Mensen worden wordt ouder en kanker op latere leeftijd komt relatief vaak voor.”

Wat maakt jouw werk zo mooi?
“Voor sommige patiënten is een heel creatief behandelplan nodig voor een (soms kleine) kans op genezing. Als zo’n behandeling aanslaat en patiënten kunnen nog jarenlang gezond en vrolijk verder leven, word ik daar ontzettend blij van. In sommige gevallen hebben patiënten geen kans op genezing, maar wél om langer te leven. Dan zet ik alles op alles om die tijd zo lang mogelijk te maken.”

“Voorop staat dat ik altijd álles uit de kast wil halen voor een kans op genezing. Hoe klein ook. Ik ben heel nauw betrokken bij mijn patiënten en benader iedereen op een persoonlijke manier. De dankbaarheid die ik terugkrijg van mijn patiënten – of het nu gaat om genezing of levensverlening – is écht fantastisch.”

Michaël maakt ook mee dat het met een patiënt jarenlang goed gaat, maar er op den duur toch weer iets kwaadaardigs wordt gevonden. “De vraag is dan: gaan we dit proces nog eens door? Of is het goed zo? Dat zijn stevige dilemma’s.”

Hoe begon het spreekuur?
“De dag begon vanmorgen met een jonge patiënt bij wie ik een verstandskies heb getrokken. Daarna plaatste ik implantaten bij een dame.”

hwjd_operatie.jpgVervolgens stond een controle bij een patiënt, genezen van kanker, op de planning. “De 75-jarige dame is de laatste tijd vaker langs geweest, bang dat de kanker terug was. Ik begrijp die zorg: iemand heeft nogal wat meegemaakt en neemt liever het zekere voor het onzekere. Ik heb een biopt bij haar afgenomen, dat nu door de pathologen wordt beoordeeld. Daarna zag ik een mevrouw die vanuit het HagaZiekenhuis naar ons topklinische centrum voor hoofd-hals oncologie was doorverwezen. Mooi om in de regio samen te kunnen werken.”

Welke patiënt blijft je vandaag bij?
“Vanmiddag had ik een 87-jarige dame op mijn spreekuur, die na een hele zware operatie weer loopt als een kievit. Alsof er niets gebeurd is. Ik vind dat zo cool!”

Waar kreeg je energie van?
“Het sociale contact met patiënten – jong en oud - geeft mij iedere dag weer energie. Patiënten met kanker gaan door een (vaak) langdurig en emotioneel traject. Op een dag als vandaag heb ik veel impact op iemands leven. Los van dat ik mijn patiënten de best mogelijk zorg wil bieden, wil ik ook dat ze zich bij mij op hun gemak voelen. Empathisch omgaan met patiënten is een groot en mooi onderdeel van mijn vak.”

“Maar ook van de samenwerking met mijn team krijg ik dagelijks energie. In het bijzonder van het werken met de oncologische verpleegkundigen. Zij zijn zó belangrijk voor mij en mijn collega-artsen. De oncologische verpleegkundigen hebben veel informatie en kennis over onze patiënten, vooral omdat ze heel toegankelijk zijn. Als arts probeer ik de drempel uiteraard ook zo laag mogelijk te houden; toch voelen patiënten zich bij specialisten soms sneller bezwaard om die extra vraag te stellen of nog eens contact op te nemen. Dat doen ze bij de verpleegkundigen eerder. Daarnaast plannen de verpleegkundigen de operaties en hebben ze een perfect overzicht. Ze leiden alles hier op de afdeling in goede banen.

hwjd_gang_recht.jpg

Wij kunnen nog zo goed ons trucje doen – of dat nu gaat om een implantaat plaatsen of het uitvoeren van een complexe aangezichtsoperatie – zonder de rest van het team zijn we nergens. Ik ben heel trots op hoe we samenwerken bij MKA (Mond-, Kaak-, Aangezichtschirurgie) en KNO (Keel- Neus en Oorheelkunde) en wat we met elkaar bereiken.”

In jouw functie heb je te maken met complexe vraagstukken.
Vind je dat wel eens moeilijk?
“Eigenlijk niet. De veelzijdigheid van mijn werk vind ik juist fantastisch. Als specialist Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie doe ik zoveel mooie en bijzondere dingen. Ik heb veel te maken met zwaar letsel aan het aangezicht door een ongeluk, bijvoorbeeld een oogkasfractuur. Aan ons de taak om dit medisch gezien goed te herstellen. Ook doe ik, samen met gespecialiseerde collega’s, steeds meer schedelreconstructies. Ik vind het geweldig om mij te blijven ontwikkelen. Ik zoek altijd de grenzen op en ben nooit uitgeleerd. En er is steeds meer mogelijk als het gaat om het aangezicht.”

“In HMC werken de hoofd-hals oncologen op hoog niveau. Als topklinisch behandelcentrum bieden wij een snelle behandeling. Waar in andere ziekenhuis 30 á 40 procent van de patiënten wordt geholpen binnen dertig dagen, is dat percentage bij ons ruim 80 procent. Dat kunnen we mogelijk maken dankzij dit topteam. We boeken ook nog eens veel successen. Gelukkig maar, anders zou het een sombere toestand worden.”

mf04943.jpg

“Zoals ik eerder zei, doe ik het niet alleen. Zo hebben we op dinsdagmiddag wekelijks een MDO: een multidisciplinair overleg. In een groot multidisciplinair team gaan we dan om tafel: de hoofd-hals oncologen (MKA en KNO), oncologisch verpleegkundigen, radiotherapeuten, tandartsen, plastisch chirurgen, medisch oncologen, radiologen, logopedisten, mondhygiënisten en diëtisten. We bespreken (nieuwe) patiënten en behandelplannen en vullen elkaar aan waar nodig. Deze overleggen zijn heel nuttig.”

Hoe kijk je terug op de dag?
“Ik kon vandaag veel positieve uitslagen geven aan mijn patiënten. Daar worden zij blij van, maar ik natuurlijk ook. Ik kan de dag dus met een goed gevoel afsluiten. Dat lukt sowieso wel vaak hoor. Wat in het ziekenhuis gebeurt, laat ik over het algemeen daar. Een enkele dag lukt dat niet. Onlangs bijvoorbeeld, toen ik heel slecht nieuws had voor een jonge patiënt. En een tijdje geleden constateerde ik voor de vierde keer kanker bij een patiënt: ‘Ik wil nog zo graag overgrootmoeder worden’, vertelde die mevrouw. Dat raakt mij.”

En wat brengt de dag van morgen?
“Morgen heb ik een relaxed dagje.” Lachend: “Verstandskiezen! In tegenstelling tot vandaag, heb ik dan te maken met een jongere patiënt. Weer een hele andere dynamiek. Ik kijk er weer naar uit.”