5 vragen aan Marije van den Beukel
“Niet alleen longklachten, ook hartkloppingen, hoofdpijn en vermoeidheid”
Longarts Marije waarschuwt voor vapen: "Er zijn tegenwoordig vapes op de markt die gelijk staan aan 13 tot 20 pakjes sigaretten."
“Veel jongeren denken dat af en toe vapen geen kwaad kan. Dat klopt niet.” Kinderlongarts Marije van den Beukel ziet dagelijks waarom bewustwording nodig blijft. Veel jongeren onderschatten de risico’s van vapen. Marije vertelt waarom vapen zo schadelijk kan zijn en welke misverstanden zij graag uit de wereld helpt.
Maak je je als kinderlongarts zorgen over vapen? Waarom?
“Ja, heel veel zorgen! Ten eerste omdat ik zie dat kinderen en jongeren verslaafd raken aan vapen en niet meer kunnen stoppen. Ten tweede omdat er veel gezondheidsschade optreedt door vapen. Ten derde omdat kinderen en jongeren die vapen 3 tot 4 keer meer kans hebben om sigaretten te gaan roken. En we weten allemaal hoe ontzettend slecht dat is voor de gezondheid.
Ook wordt een deel van de mensen helaas ‘dual user’. Dat betekent dat iemand zowel vapet als rookt. Dit veroorzaakt de meeste gezondheidsschade, meer dan vapen of roken alleen. Er wordt bijvoorbeeld meer ontsteking en celschade gezien in de longen van ‘dual users’.”
Welke ontwikkeling zie je rondom vapen bij jongeren?
“We zien dat jongeren op allerlei manieren aan vapes komen, ook als ze jonger zijn dan 18 jaar. Bijvoorbeeld door online te bestellen of via Snapchat. Ze kopen bij dealers op straat of bij tabakswinkels. Daarnaast valt op dat er vapes met steeds meer ‘puffs’ (inhalaties of trekjes) verkocht worden. Aanvankelijk waren er wegwerpvapes met ongeveer 600 puffs. Dat staat gelijk aan de hoeveelheid nicotine in 2 tot 3 pakjes sigaretten. Inmiddels zijn er vapes op de markt met wel 15.000 puffs. Dat komt overeen met 13 tot 20 pakjes sigaretten! Het schokkende is dat er jongeren zijn die zo’n vape in 3 of 4 dagen oproken. De nicotineblootstelling is dus gigantisch.”
Veel jongeren denken dat af en toe vapen geen kwaad kan. Klopt dat?
“Nee, dat klopt niet. Ook af en toe vapen kan gezondheidsschade veroorzaken en het gevaar van verslaving ligt altijd op de loer. Zelfs na slechts enkele keren vapen beschrijven sommige gebruikers al klachten zoals keelpijn, hoofdpijn of hartkloppingen. Daarnaast zien we dat bepaalde effecten al snel optreden, zoals een snellere hartslag en een hogere bloeddruk. Die kunnen al meetbaar zijn na één dag vapen.”
Wat zou je willen dat jongeren en ouders weten over de gevolgen van vapen?
“Dat er niet alleen long- en luchtwegklachten optreden door vapen, maar ook klachten op veel andere gebieden. Denk aan hoofdpijn, misselijkheid, hartkloppingen, vermoeidheid, leverontsteking, slaapproblemen, concentratieproblemen en depressieve klachten. Gelukkig verdwijnen sommige klachten weer wanneer jongeren stoppen met vapen. Maar er zijn helaas ook al gevallen bekend waarbij blijvende schade is opgetreden.”
Is er hulp voor jongeren die willen stoppen?
“Ja! En dat is heel fijn. Tot voor kort was er eigenlijk alleen stoppen-met-rokenbegeleiding voor mensen van 18 jaar en ouder. Inmiddels bieden de organisaties We Quit, Sine Fuma en Rookvrij en Fitter een speciaal stopprogramma voor vapen en roken aan voor jongeren onder de 18 jaar. Dat wordt volledig vergoed, ook zonder eigen risico. Elke zorgverlener kan patiënten hiernaar verwijzen. Dat is belangrijk, omdat de kans dat stoppen met vapen of roken lukt met professionele begeleiding 2 tot 4 keer zo groot is als wanneer iemand het op eigen houtje probeert.”