Chemoradiotherapie bij longkanker

Over chemoradiotherapie bij longkanker

Hier leest u wat uw behandeling van longkanker met bestraling en chemotherapie betekent. We leggen uit hoe u zich voorbereidt, wat u kunt verwachten en wanneer u contact opneemt.

Wanneer neemt u contact op?

Bel bij twijfel over klachten uw physician assistant longoncologie. U bent tijdens de behandeling bijna elke dag op de afdeling Radiotherapie. Stel daar ook uw vragen.

Bel dezelfde dag bij:

• koorts van 38,5°C of hoger
• koude rillingen
• neusbloedingen die niet ophouden
• veel bloed (meer dan een koffiekopje) in de ontlasting (poep)
• bloed ophoesten
• bloed in de urine (plas)
• diarree, meer dan 3 tot 4x per dag
• braken, meer dan 3 tot 4x per dag

Bel de volgende dag bij:

• verstopping langer dan 2 dagen
• huiduitslag met veel pijn of jeuk
• veel huiduitslag, verspreid over het hele lichaam

Belangrijke telefoonnummers

• Polikliniek longoncologie/physician assistant: 088 979 48 48 (ma t/m vr van 08.00 – 16.30 uur)
• Verpleegafdeling oncologie: 088 979 45 10 (bij medische problemen die niet kunnen wachten in avond, nacht, weekend of feestdagen)
• Afdeling Radiotherapie: 088 979 23 57 (ma t/m vr van 08.00 – 16.30 uur)

Wat is longkanker en waarom deze behandeling?

Bij longkanker groeien kwaadaardige cellen in de long. Die kwaadaardige cellen noemen we ook wel een tumor.

De behandeling van longkanker hangt onder af van het stadium waarin de ziekte zich bevindt. Voor u is een serie bestralingen en chemotherapie via een infuus (slangetje in de arm) de beste keuze. Dit heet chemoradiotherapie (ook wel: chemoradiatie).

Uw arts bespreekt met u waarom deze behandeling in uw situatie het beste is. Uw huisarts en andere behandelaars krijgen bericht bij de start van deze behandeling.

Hoe ziet de behandeling eruit?

• U krijgt 24 bestralingen op werkdagen.
• U krijgt elke bestralingsdag eerst een infuus met lage dosis cytostatica (chemotherapie).
• Deze medicijnen zorgen ervoor dat de bestraling beter werkt.

Waar gebeurt de bestraling?

De bestraling gebeurt op de afdeling Radiotherapie in HMC Antoniushove (begane grond). U kunt naar binnen via Gruttolaan 18. U kunt ook via de hoofdingang naar de afdeling Radiotherapie. Volg dan route rood.

Vervoer

• U regelt zelf vervoer.
• Taxi kan vaak (deels) vergoed worden; vraag dit na bij uw zorgverzekeraar.
• Zit u in een rolstoel en heeft u hulp nodig van de centrale hal naar de afdeling? De receptionisten regelen dit graag voor u.
• Er zijn rolstoelen op de bestralingsafdeling (borg: 1 euromunt).

Voorbereiding op de bestraling

Eerste afspraak met de radiotherapeut-oncoloog (bestralingsarts)

Dit gesprek duurt 30–45 minuten. We bespreken:

• Waarom u bestraling nodig heeft.
• Hoe lang de behandeling duurt.
• Hoe u zich voorbereidt.
• Bijwerkingen die u kunt krijgen.
• Wat er na de bestraling gebeurt.

Neem een actuele lijst mee van de medicijnen die u gebruikt. Neem als dat kan ook iemand mee waar u een goede band mee heeft. Dan hoeft u niet alles zelf te onthouden. Stel gerust al uw vragen.

Bekijk ons voorlichtingsfilmpje over uw eerste afspraak.

CT-scan (ongeveer 2 weken vóór start van de bestraling)

We maken een serie röntgenfoto’s van het deel van uw lichaam rondom de borstkas. Zo zien we precies waar we moeten bestralen.

U krijgt kleine tatoeagepuntjes (±1 mm) op uw lichaam. We prikken daarvoor kleine druppeltjes inkt vlak onder uw huid. Deze puntjes geven aan hoe u tijdens de bestraling op tafel moet liggen. Ze gaan niet meer weg.

Bekijk onze voorlichtingsvideo over de CT-scan

PET-scan

U ligt net als bij de CT-scan. U krijgt via een infuus radioactieve suiker. Dit moet 1 uur inwerken. Daarna maken we de scan. De stof is niet gevaarlijk en verdwijnt vanzelf uit uw lichaam. Ook de PET-scan helpt ons om te bepalen waar we u moeten bestralen.

Bestralingsplan

We maken met alle gegevens een plan. Het kost tijd om dit goed te doen. Daarom start u ongeveer 2 weken na de CT-scan met bestralen. We geven u vaak al na de scans de eerste afspraak mee voor de bestralingen. Als dat niet lukt, bellen we u voor het maken van deze afspraak.

Hoe gaat een bestralingsafspraak?

U meldt zich bij de balie van de afdeling Radiotherapie in HMC Antoniushove. Een bestralingsdeskundige haalt u op en legt kort uit wat er gebeurt. U gaat op de tafel liggen, net als bij de CT-scan. We controleren met een korte CT-scan of u goed ligt en passen als dat nodig is iets aan. Daarna begint de bestraling:

• U voelt of ziet de straling niet.
• Het apparaat zoemt en kan om u heen draaien.
• U ligt stil in dezelfde houding.
• Via een intercom kunt u praten; wij zien u via camera’s.
• We kunnen de bestraling pauzeren als er iets is.
• De afspraak duurt ongeveer 15 minuten.
• U krijgt nooit te veel bestraling: het toestel stopt automatisch.

Bekijk onze voorlichtingsvideo over bestraling.

Voorbereiding op de chemotherapie

U heeft afspraken met de longarts en met de physician assistant longoncologie (uw casemanager). We bespreken:

• mogelijke bijwerkingen
• de planning van de behandelingen (kuren)
• afspraken om uw gezondheid te controleren, bijvoorbeeld voor bloedprikken
• hoe u thuis omgaat met urine, ontlasting en zweet waar chemomedicijnen in zitten
• adviezen over voeding en leefstijl

U kunt al uw vragen stellen aan de physician assistant. Hij/zij blijft uw vaste contactpersoon tijdens de chemotherapie behandeling.

Chemotherapie via een infuus

Op de dag van de eerste bestraling krijgt u het eerste infuus voor de chemotherapie op de Dagbehandeling (2e etage, route groen, HMC Antoniushove). Daarna gaat u naar de afdeling Radiotherapie voor de bestraling. Behandeling is alleen op werkdagen. In het weekend heeft u geen afspraken.

Tijdens de chemoradiotherapie

U heeft tussendoor gesprekken met de radiotherapeut-oncoloog, longarts of physician assistant. We bespreken hoe het gaat, uw bijwerkingen en de uitslagen van het bloedonderzoek.

Kunt u echt niet komen, bijvoorbeeld door ziekte of koorts boven 38°C? Bel de chemo-afdeling via telefoonnummer 088 979 45 10. In overleg met de arts kijken we wat het beste is. Het is belangrijk dat de behandeling doorgaat als dat kan.

Stel tijdens de behandeling gerust uw vragen aan de physician assistant of aan de medewerkers op de bestralingsafdeling.

Na de chemoradiotherapie

De bijwerkingen zijn niet meteen weg na het stoppen van de behandeling. De eerste 2 weken kunnen klachten nog erger worden. Vaak voelt u zich ongeveer 4 weken na de laatste behandeling al beter. U houdt meestal het langste last van moe zijn.

De eerste controle is 3–4 weken na de laatste bestraling. De longarts bespreekt met u het verdere plan voor uw behandeling en eventuele onderzoeken die nog moeten gebeuren. Ook onderzoeken we of er nieuwe problemen zijn.

Korte-termijn bijwerkingen

Iedereen reageert anders op de behandeling. We bespreken mogelijke bijwerkingen uitgebreid tijdens uw afspraken.

Algemeen

• U kunt tijdens de behandeling erg moe en slaperig zijn.
• Soms heeft u minder zin om te eten of nergens zin in.
• Het vaak naar het ziekenhuis gaan kan zwaar zijn.
• Blijf gewone dingen doen als het lukt; dat leidt af.
• Bent u erg moe? Doe het dan rustiger aan.
• U mag gewoon eten waar u zin in heeft (behalve als wij zeggen dat dit niet kan).

Bij bestraling van de longen

• Soms krijgt u last van hoesten, slijm en pijn bij slikken (na 1–2 weken).
• De arts kan medicijnen tegen de pijn voorschrijven.

Tips voor pijn bij het slikken

• Eet gevarieerd.
• Zorg ervoor dat eten en drinken niet te heet zijn.
• IJs of koude dranken kunnen prettig zijn.
• Drink geen alcohol.
• Eet geen voedsel met scherpe kruiden en/of veel zout erin.
• Sinaasappel(sap) en grapefruit(sap) kunnen te scherp zijn.
  Banaan, peer, perzik, appelsap, druivensap en dubbeldrank gaan vaak beter.
• Eet geen hard of grof voedsel; maak eten goed fijn en drink erbij.
• Snijd korsten van het brood of neem pap.
• Neem meer tijd voor het eten.
• Wilt u extra hulp? Dan kunnen we u doorverwijzen naar een diëtist.

Reactie van de huid door bestraling

• De huid kan bijvoorbeeld rood, droog of schilferig worden.
• Dit begint vaak 2 weken na het begin van de bestralingen; klachten houden vaak nog ongeveer 2 weken aan na stoppen met bestralen.
• Smeer de huid eventueel 2x per dag dun in met een hydraterende crème (bijvoorbeeld Calendula of vitamine E-crème).

Bijwerkingen van chemotherapie

• U kunt moe zijn, sneller infecties krijgen en sneller last krijgen van blauwe plekken.
• U kunt last krijgen van diarree, vaker dan 4x per dag; u krijgt uitleg wat te doen bij diarree.
• U kunt minder zin hebben om te eten, misselijk worden en soms overgeven. Ook kan uw smaak veranderen.
• Het slijmvlies in uw mond kan ontstoken raken; daardoor kunt u last krijgen van blaasjes en pijn.
• U kunt last krijgen van tintelingen en/of doof gevoel in handen/voeten; soms slechter horen of zien. Dit komt door schade aan de zenuwen.

Lange-termijn bijwerkingen

• U kunt last krijgen van vermoeidheid, concentratie- en geheugenproblemen.
• U kunt ook somber zijn of geen zin in werk hebben.
• Longontsteking door bestraling kan ontstaan vanaf ongeveer 6 weken na het einde van de bestraling. U krijgt dan last van droge hoest en benauwdheid. Wordt de benauwdheid erger? Bel dan de physician assistant longoncologie.

Leefadviezen

Omgaan met chemotherapie thuis (tot en met 2 dagen na stoppen)

Zo voorkomt u dat u en anderen in aanraking komen met restjes van de medicijnen:

• Ga bij het plassen zitten (minder spatten en minder naast de wc plassen).
• Trek de wc 2x door met de deksel naar beneden.
• Maak de wc 1x per dag schoon met een pH-neutraal schoonmaakmiddel (zoals een allesreiniger). Gebruik geen chloor.
• Gebruik bij vrijen een condoom.
• Knuffelen en zoenen zijn gewoon veilig.

Drinken

• Drink minstens 1,5 liter per dag, behalve als wij hebben gezegd dat u niet te veel mag drinken.

Eten

• U mag tijdens de behandeling blijven eten wat u gewend bent, behalve als we u een ander advies geven.
• meer informatie: folder ‘Voeding bij kanker’ (Vraag ons ernaar of kijk op https://www.kwf.nl/).

Bewegen

• Blijf doen wat u normaal ook doet; iets doen leidt af.
• Bent u erg moe? Doe dan minder.
• Zoek een balans tussen actief zijn en rust. Wij kunnen u advies hierover geven als u dit wilt.
• Dagelijks wandelen helpt.
• Een beweegprogramma met een fysiotherapeut is mogelijk; vraag uw physician assistant om meer informatie.

Wie komt u tegen?

• longarts: Doet vooronderzoeken, is verantwoordelijk voor het behandeltraject en de chemotherapie. Verwijst u door voor bestraling.
• casemanager (physician assistant) longoncologie: Uw vaste contact vóór en na de chemoradiatie; u heeft hiermee het voorlichtingsgesprek.
• bestralingsdeskundige: Bereidt de bestralingen voor en voert ze uit.
• radiotherapeut-oncoloog (bestralingsarts): Is verantwoordelijk voor uw bestraling.

Handige websites

• https://www.kwf.nl/
• https://www.kanker.nl/
• https://www.verwijsgidskanker.nl/
• https://www.kankerenseks.nl/
• https://www.spks.nl/
• https://www.nfk.nl/
• https://www.inloophuishaaglanden.nl/
• https://www.kankerspoken.nl/ (voor en over kinderen met een ouder met kanker)

mijnHMC: regel uw zorg online

In mijnHMC ziet u uw dossier, uitslagen, afspraken en kunt u beveiligd mailen met uw zorgverlener. Meer weten: https://www.haaglandenmc.nl/mijnhmc.

Meer informatie over onze zorg bij kanker vindt u op onze Oncologiepagina.